Đại diện Tòa Thánh tại phiên họp cấp cao của Hội nghị Giải trừ Quân bị thường trực của Liên Hiệp Quốc tại Genève, Thụy Sĩ, là Đức ông Daniel Pacho, người Đức, Thứ trưởng Ngoại giao Tòa Thánh, kêu gọi ngưng phát triển các vũ khí trí tuệ nhân tạo (AI).
Phúc Nhạc | RVA
Trong bài tham luận hôm 25 tháng Hai vừa qua, Đức ông Pacho khẳng định rằng: Việc vũ khí hóa trí tuệ nhân tạo (AI) là một trong những động lực chính của cuộc khủng hoảng luân lý đã đưa nhân loại tới “một bước ngoặt then chốt”, trong khi các cơ quan quốc tế được thành lập sau Thế chiến II nhằm ngăn ngừa thảm họa phần lớn bị gạt ra bên lề.
Tuyên bố của Đại diện Tòa Thánh được đưa ra trong bối cảnh quốc gia quyền lực nhất thế giới đang nhanh chóng triển khai chính sách thúc đẩy AI, bao gồm cả việc phát triển các hệ thống vũ khí tự hành.
Tháng Giêng vừa qua, Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Pete Hegseth đã gửi bản nhắc nhớ tới tất cả các quân chủng, trình bày Chiến lược Tăng tốc Trí tuệ Nhân tạo mới của Lầu Năm Góc. Trong bản nhắc nhớ, ông nhấn mạnh rằng: “Cùng với đổi mới năng lực, chúng ta phải tích hợp đầy đủ hơn AI và tính tự hành vào kế hoạch quân sự; vào việc phát triển chiến thuật, kỹ thuật và quy trình (TTP); cũng như vào các tiến trình thử nghiệm.”
Các lãnh đạo ngành công nghiệp tỏ ra do dự trong việc hợp tác với Lầu Năm Góc về phát triển vũ khí tự động và các khả năng gián điệp đã bắt đầu phải đối mặt với nguy cơ bị trả đũa.
Tại khóa họp vừa nói, Đức ông Daniel Pacho, khẳng định rằng: “Một nền ngoại giao thúc đẩy đối thoại và tìm kiếm đồng thuận giữa các bên đang bị thay thế bằng một nền ngoại giao dựa trên sức mạnh, bởi các cá nhân hoặc các nhóm đồng minh... Những động lực này đã tước mất chính lý do tồn tại của Hội nghị này - vốn nhiều năm qua bị mắc kẹt trong bế tắc - là thương lượng các công cụ giải trừ quân bị đa phương.”
Được thành lập năm 1978 và đặt trụ sở tại Geneva, Hội đồng Giải trừ Quân bị quy tụ tất cả các cường quốc hạt nhân trên thế giới cùng nhiều quốc gia khác, và đã đóng vai trò then chốt trong việc đàm phán các thỏa thuận hạn chế và giải trừ vũ khí đa phương quan trọng. Tuy nhiên, từ năm 2008, các quốc gia thành viên đã gặp khó khăn trong việc vượt qua tình trạng “bế tắc về ưu tiên”, như cựu Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Ban Ki-moon từng than phiền.
Liên quan cụ thể đến việc vũ khí hóa AI, Đức ông Pacho mạnh mẽ tái khẳng định lập trường phản đối từ lâu của Tòa Thánh đối với loại vũ khí này và nhắc lại lời kêu gọi của Tòa Thánh về việc tạm hoãn phát triển chúng. Đức ông nói: “Các công nghệ mới nổi không chỉ biến đổi đời sống hằng ngày của chúng ta nhưng còn thay đổi cách thức tiến hành chiến tranh, dẫn tới “một cách tiếp cận còn lạnh lùng và xa cách hơn đối với thảm kịch to lớn của chiến tranh”.
Đức ông Thứ trưởng Ngoại giao Tòa Thánh cảnh báo: Khi các vũ khí tự hành “trở thành” các chiến binh thì năng lực độc đáo của con người trong việc phán đoán luân lý và đưa ra quyết định đạo đức sẽ biến mất, kéo theo sự xóa nhòa trách nhiệm, và điều này làm hạ thấp nguy hiểm ngưỡng khởi phát xung đột. Vì thế, điều căn bản là phải duy trì sự kiểm soát và phán đoán của con người trong việc sử dụng vũ lực, và cần thiết lập ngay một lệnh tạm hoãn đối với việc phát triển và sử dụng các hệ thống vũ khí tự hành sát thương.”
(Crux now 26-2-2026)
Trực tiếp
