Số phó tế vĩnh viễn rời chức vụ vì nghỉ hưu hoặc qua đời tại Hoa Kỳ hầu như tương đương với số tân chức, theo một cuộc khảo sát mới được công bố.
G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA
Chức phó tế vĩnh viễn trong Giáo hội Công giáo tại Hoa Kỳ đã đạt quy mô lớn nhất từ trước đến nay, vào năm 2025. Tuy nhiên, một cuộc khảo sát toàn quốc cho thấy thừa tác vụ này có thể đang đứng trước một bước ngoặt về nhân khẩu học, khi số vị cao tuổi, số người nghỉ hưu và qua đời ngày càng bù trừ đáng kể cho số tân phó tế được truyền chức.
Những kết quả này được công bố trong báo cáo “Chân dung Phó tế Vĩnh viễn năm 2025”, một cuộc khảo sát thường niên do Trung tâm Nghiên cứu Ứng dụng Tông đồ (CARA) thuộc Đại học Georgetown thực hiện thay mặt cho Ủy ban Giáo sĩ, Đời sống Thánh hiến và Ơn gọi của Hội đồng Giám mục Công giáo Hoa Kỳ (USCCB).
Khảo sát được tiến hành từ tháng Hai đến tháng Năm, thu thập dữ liệu của năm trước đó. CARA nhận được phản hồi từ 143 trong tổng số 185 giáo phận các cấp thuộc Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ có Văn phòng đặc trách các Phó tế vĩnh viễn đang hoạt động, đạt tỷ lệ phản hồi 77%. Các nhà nghiên cứu ước tính hiện có 21.562 phó tế vĩnh viễn đang phục vụ tại Hoa Kỳ, mức cao nhất từ trước đến nay. Báo cáo năm trước ghi nhận 20.212 phó tế.
Tuy nhiên, đằng sau con số kỷ lục này là những dấu hiệu chứng có thể ảnh hưởng đến tương lai của thừa tác vụ này gồm sứ vụ rao giảng, giáo huấn, cử hành phép rửa, chứng hôn và phục vụ bác ái.
Nữ tu Maria Đỗ Thị Thư, PhD, Dòng Mến Thánh Giá Hà Nội, nhà nghiên cứu chính của báo cáo, cho biết với trang mạng EWTN News rằng: “Bức tranh phó tế năm 2025 cho thấy một sự phục hồi đáng kể, với ước tính 570 tân chức, so với 494 vị hưu và 390 vị qua đời. Tuy chúng ta đang tiến tới một tỷ lệ thay thế quân bình hơn những năm trước, khối lượng công việc của các phó tế đang hoạt động vẫn rất lớn.”
Tăng trưởng chậm lại dù đạt mức kỷ lục
Báo cáo ước tính có 13.864 phó tế đang thi hành tác vụ tại Hoa Kỳ, trong khi hàng nghìn người khác đã nghỉ hưu hoặc không còn đảm trách nhiệm vụ mục vụ. Mặc dù tổng số phó tế tăng nhẹ so với năm trước, tốc độ tăng trưởng đã chậm lại đáng kể. Khảo sát cho thấy số người nghỉ hưu và qua đời gần bằng số người gia nhập thừa tác vụ.
Một thừa tác vụ đang lão hóa
Báo cáo nhấn mạnh rằng đội ngũ phó tế vĩnh viễn đang lão hóa mau lẹ và nguồn nhân sự kế cận chưa theo kịp. Tuổi trung vị của các phó tế đang hoạt động là 69 tuổi. Tuổi trung vị của toàn bộ phó tế vĩnh viễn, kể cả người nghỉ hưu, là 70 tuổi. Chỉ một tỷ lệ nhỏ các phó tế đang hoạt động dưới 50 tuổi.
Theo báo cáo, phó tế vĩnh viễn hiện là một trong những nhóm thừa tác viên thánh chức cao tuổi nhất trong Giáo hội Công giáo tại Hoa Kỳ.
Xu hướng lão hóa cũng thể hiện qua số lượng người nghỉ hưu mỗi năm. Tại nhiều giáo phận, số người nghỉ hưu vượt quá số tăng trưởng, làm dấy lên lo ngại rằng số lượng phó tế có thể bắt đầu suy giảm nếu số người được truyền chức không tăng lên.
Hồ sơ nhân khẩu học
Khảo sát cho thấy đa số phó tế vĩnh viễn đã lập gia đình; chỉ một tỷ lệ nhỏ là góa vợ hoặc chưa từng kết hôn. Sự đa dạng chủng tộc và sắc tộc trong hàng ngũ phó tế tiếp tục gia tăng, dù phần lớn vẫn là người da trắng không gốc Hispanic.
Người Công giáo gốc Hispanic và Latino hiện chiếm tỷ lệ ngày càng lớn trong cả số phó tế đang phục vụ lẫn các ứng sinh đang được đào tạo.
Nữ tu Mary Đỗ Thị Thư nhận định: “Tôi muốn nhấn mạnh rằng chức phó tế phản ánh thật đẹp sự đa dạng văn hóa ngày càng gia tăng của Giáo hội Công giáo Hoa Kỳ. Sự thích nghi năng động này giúp các phó tế phục vụ cộng đồng bằng chính ngôn ngữ thân thuộc của họ, như một chứng tá tuyệt vời cho tính phổ quát và sức sống của Giáo hội” và chị kết luận rằng: “Điều này báo hiệu một giai đoạn chuyển tiếp quan trọng. Để duy trì sức sống cho các hoạt động mục vụ giáo xứ và tránh khoảng trống mục vụ khi các phó tế cao niên nghỉ hưu một cách chính đáng, chúng ta cần tích cực khuyến khích thế hệ nam giới kế tiếp phân định và đáp lại tiếng gọi này.”
(ewtnnews.com 21-6-2026)
Trực tiếp
