Hôm mùng 10 tháng Ba vừa qua, Đức Thánh cha Lêô XIV đã nhận đơn từ nhiệm, vì lý do tuổi tác, của Đức Hồng y Louis Raphael Sako, người Irak, 77 tuổi, Thượng phụ Giáo chủ Công giáo Canđê.
G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA
Đây là một trong số 23 Giáo hội Giáo hội Đông phương hiệp nhất với Tòa Thánh. Giáo hội này có nguồn gốc từ những thế kỷ đầu của Kitô giáo và hiện có khoảng 500.000 tín hữu tại nhiều nước trên thế giới. Trung tâm của Giáo hội nằm tại Iraq, và Tòa của “Thượng phụ Babylon” đặt tại thủ đô Baghdad.
Bối cảnh khó khăn của Kitô hữu
Trong nhiều năm qua, do các nhóm khủng bố Hồi giáo cực đoan, tình hình an ninh bất ổn, thiếu triển vọng kinh tế và những định kiến trong xã hội đa số Hồi giáo đã gây nhiều khó khăn cho các tín hữu Kitô trong khu vực.
Đức Hồng y Sako đã không mệt mỏi đấu tranh chống lại làn sóng di cư của
Kitô hữu khỏi quê hương, đồng thời cổ võ tự do tôn giáo, một Iraq tự do và dân chủ, quyền bình đẳng cho mọi công dân Irak. Ngài cũng kêu gọi các đối tác Hồi giáo hiện đại hóa Hồi giáo.
Lời cảnh báo về chiến tranh
Hồi cuối tuần trước, Đức Hồng y Sako đã cảnh báo trước nguy cơ leo thang bạo lực ở Trung Đông và khu vực Vịnh Ba Tư. Trong một cuộc phỏng vấn dành cho đài Vatican, ngài nói: “Chiến tranh không phải là giải pháp, chỉ có ngoại giao mới có thể góp phần giải quyết các vấn đề.... Không ai biết cuộc chiến này sẽ dẫn tới đâu. Chúng ta đã từng chứng kiến kịch bản tương tự vào năm 2003.” Ngài cảnh báo về nguy cơ hỗn loạn, bạo loạn, trả thù và các cuộc tấn công mới.
Lo ngại cho các cộng đồng Kitô hữu
Đức Thượng phụ Sako đặc biệt lo lắng cho các cộng đồng Kitô hữu tại đồng bằng Ninive ở miền Bắc Iraq. Vào giữa thập niên 2010, nhiều Kitô hữu tại đây đã phải chạy trốn khỏi sự bách hại của tổ chức khủng bố IS. Ngài nói: “Chúng tôi, các Kitô hữu, rất lo lắng. Nếu họ bắt đầu tấn công đồng bằng Ninive, nơi có khoảng 50.000 Kitô hữu sinh sống, thì những người này sẽ rời bỏ nhà cửa - và lần này họ sẽ không trở lại nữa.”
“Không ai buộc tôi phải từ nhiệm”
Trong một thông cáo đăng trên trang mạng của Tòa Thượng phụ, Đức Hồng y Sako khẳng định rằng ngài hoàn toàn tự do khi nộp đơn từ nhiệm lên Đức Giáo hoàng Lêô XIV.
Và Đức Hồng y cho biết ngài muốn “dành thời gian trong thinh lặng cho cầu nguyện, viết sách và những việc phục vụ đơn giản”.
Ngay khi tròn 75 tuổi cách đây hai năm, Đức Hồng y đã nghĩ đến việc từ nhiệm và cũng đã trao đổi với Đức Giáo hoàng Phanxicô, nhưng khi đó Đức Giáo hoàng khuyến khích ngài tiếp tục nhiệm vụ.
Đơn từ nhiệm được Đức Thượng phụ nộp vào ngày 09 tháng Ba vừa qua, được Đức Giáo hoàng Lêô chấp thuận và được công bố vào trưa thứ Ba, ngày 10 tháng Ba, theo thỉnh nguyện của chính Đức Hồng y. Ngài nhấn mạnh thêm: “Để tránh mọi hiểu lầm, tôi khẳng định rằng không ai ép buộc tôi; tôi tự nguyện xin từ nhiệm.”
Lời tri ân
Nhìn lại 13 năm lãnh đạo Giáo hội Canđê, Đức Hồng y Sako xác quyết là đã nỗ lực bảo vệ sự hiệp nhất của Giáo hội và quyền lợi của các Kitô hữu cũng như mọi người dân Iraq, trong những thời kỳ vô cùng khó khăn. Ngài cảm ơn gia đình, những người đã sống và làm việc với ngài khi còn là linh mục tại Mosul, làm giám mục tại Kirkuk và Thượng phụ tại Baghdad.
Đức Hồng y cũng xin lỗi: “những ai mà tôi có thể đã làm tổn thương”. Đức Hồng y hy vọng rằng trong giai đoạn khó khăn này, Giáo hội Công giáo Canđê sẽ được lãnh đạo do một Thượng phụ mới: có nền tảng thần học vững chắc, có lòng can đảm và sự khôn ngoan, tin tưởng vào canh tân, cởi mở và đối thoại, và thậm chí có khiếu hài hước.
Đức Hồng y Sako cam kết tôn trọng người kế nhiệm và sẽ không can thiệp vào công việc của vị này. Ngài nói: “Tôi tin tưởng rằng Thiên Chúa sẽ chăm sóc Giáo hội của Người.”
Một chi tiết đặc biệt
Cuối bản tuyên bố, Đức Thượng phụ Sako cho biết tài sản cá nhân của mình gồm khoảng 40 triệu dinar Iraq (khoảng 26.000 euro), 5.000 Mỹ kim, 5.000 euro cùng với phần tiền từ việc bán căn nhà của cha mẹ ở Mosul. Đức Hồng y viết: “Tôi không có nhà cũng không có xe. Tài sản thật của tôi là việc phục vụ tận tụy và 45 cuốn sách cùng nhiều bài viết tôi đã xuất bản.”
(KAP 10-3-2026)
Trực tiếp
