Tiến sĩ Lam: “Sự khôn ngoan của con tim” hướng dẫn công cuộc loan báo Tin mừng giữa thời đại AI

Giáo hội phải đưa “sự khôn ngoan của con tim” vào thế giới kỹ thuật số, sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tiếp cận mọi người, đồng thời hướng dẫn họ đến với những mối tương quan nhân bản đích thực và đời sống của Giáo hội, Tiến sĩ Vitor Lam phát biểu như trên, tại phiên khai mạc cuộc họp của Văn phòng Truyền thông Xã hội thuộc Liên Hội đồng Giám mục châu Á (FABC-OSC), diễn ra tại Macau ngày 28 tháng Mười năm 2026.

Phúc Nhạc | RVA

Trong bài tham luận kết nối mang chủ đề “Từ mục vụ đến loan báo Tin mừng, từ Hồng Kông đến Macau”, Tiến sĩ Lam đã liên kết những cuộc thảo luận năm trước tại cuộc họp FABC-OSC ở Hồng Kông về trí tuệ nhân tạo và tác động của công nghệ này đối với nhân loại với trọng tâm loan báo Tin mừng của hội nghị năm nay. Ông kêu gọi chuyển từ cách nhìn nhận công nghệ kỹ thuật số chủ yếu như một công cụ phục vụ mục vụ sang việc nhìn nhận thế giới kỹ thuật số như một vùng đất truyền giáo.

Tiến sĩ Vitor Lam là một cựu quan chức chính quyền Hồng Kông đã nghỉ hưu, có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực quản trị điện tử. Ông cố vấn cho Giáo phận Công giáo Hồng Kông về giáo lý và công nghệ thông tin, đồng thời đã tham gia công tác dạy giáo lý hơn 40 năm.

Dựa trên lời kêu gọi về “sự khôn ngoan của con tim” của Đức Giáo hoàng Phanxicô và tầm nhìn Magnifica Humanitas của Đức Giáo hoàng Lêô XIV, ông Lam nhấn mạnh rằng tiến bộ công nghệ phải được định hướng bởi phẩm giá con người, tình liên đới và cam kết phục vụ công ích, thay vì chỉ chạy theo hiệu quả, lợi nhuận hoặc thao túng con người. Theo ông, AI mở ra nhiều cơ hội đáng kể, nhưng công nghệ này không trung lập về mặt đạo đức. Những định kiến có thể được tích hợp ngay trong quá trình thiết kế và ứng dụng AI, đồng thời công nghệ này có khả năng định hình hành vi con người. Vì thế, việc cảnh giác về mặt đạo đức và triển khai những hành động xã hội cụ thể là điều thiết yếu.

Dựa trên các trình thuật Kinh Thánh về tháp Babel và việc tái thiết tường thành Giêrusalem, Tiến sĩ Lam đối chiếu hai cách sử dụng công nghệ: một bên nhằm theo đuổi quyền thống trị và sự đồng nhất hóa, bên kia hướng đến sự cộng tác, lòng trắc ẩn và công cuộc phục hồi. Ông cho rằng vấn đề không chỉ đơn giản là có nên sử dụng AI hay không, mà còn là con người đang xây dựng một xã hội như thế nào thông qua công nghệ này.

Tiến sĩ Lam cũng cảnh báo về những cách tiếp cận xem các giới hạn và sự mong manh của con người là những vấn đề cần loại bỏ bằng cách tối ưu hóa công nghệ. Theo ông, chủ nghĩa nhân bản đích thực nhìn nhận rằng sự phát triển toàn diện của con người phụ thuộc vào các mối tương quan, trách nhiệm luân lý và tinh thần sẵn sàng hiến thân phục vụ tha nhân.

Đối với Giáo hội, điều này có nghĩa là bước vào thế giới kỹ thuật số không chỉ để quản lý công nghệ hay gia tăng mức độ tương tác trực tuyến, nhưng còn để loan báo Tin mừng. Tiến sĩ Lam nói: “Sứ mạng của chúng ta là đưa ngôn ngữ của Tin mừng vào không gian này”, đồng thời ông mô tả không gian kỹ thuật số như một “lục địa kỹ thuật số”, nơi con người, đặc biệt là giới trẻ, ngày càng dành nhiều thời gian sinh sống và tương tác. Ông kêu gọi đào tạo những nhà truyền giáo kỹ thuật số, những người nhìn nhận các cuộc gặp gỡ trực tuyến là cơ hội để loan báo Tin Mừng một cách có ý nghĩa, thay vì chỉ chạy theo lượt thích, số lượng người theo dõi hoặc những xu hướng do thuật toán chi phối.

Tiến sĩ Lam nêu bật ba ưu tiên cho sứ mạng này:

• Giáo dục giới trẻ: Giúp người trẻ sử dụng công nghệ một cách có trách nhiệm và tự do.
• Nuôi dưỡng những mối tương quan nhân bản đích thực: Xây dựng các mối quan hệ thực sự mà những kết nối kỹ thuật số không thể thay thế.
• Bảo đảm công nghệ phục vụ các giá trị nhân bản: Hướng công nghệ đến việc thúc đẩy công lý, hòa bình và công ích.

Nhắc đến Thánh Phanxicô Assisi như một mẫu gương, ông nhấn mạnh rằng hòa bình và công cuộc loan báo Tin mừng đòi hỏi những cuộc gặp gỡ trực tiếp, đối thoại và tình yêu được thể hiện bằng sự hiện diện cụ thể. Các công cụ kỹ thuật số có thể mở đầu những cuộc tiếp xúc, nhưng mục tiêu cuối cùng là đồng hành với con người, đưa họ vượt ra khỏi màn hình để bước vào những mối tương quan thực sự và đời sống bí tích của Giáo hội.

Diễn ra từ ngày 27 đến 31 tháng Mười này, hội nghị quy tụ các giám mục châu Á và những người làm công tác truyền thông của Giáo hội với chủ đề: “Magnifica Humanitas và những con đường hiệp hành trong công cuộc loan báo Tin mừng tại châu Á: Truyền thông Đức Kitô trong thời đại trí tuệ nhân tạo”.

Bài tham luận của Tiến sĩ Lam đã kết nối cuộc họp trước đó tại Hồng Kông với hội nghị năm nay, nhấn mạnh sự chuyển hướng từ việc suy tư về những tác động của AI sang một đáp trả truyền giáo tích cực và cụ thể, qua đó giúp Giáo hội hiện diện và thực thi sứ mạng loan báo Tin mừng trong thế giới kỹ thuật số.

(RVA 28-10-2026)