Đức Thánh cha khai mạc Công nghị Ngoại thường của Hồng y đoàn

Đức Thánh cha Lêô XIV mời gọi các Hồng y của Giáo hội hỗ trợ ngài trong việc điều hành Giáo hội hoàn vũ.

G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA

Đức Thánh cha đưa ra lời kêu gọi trên đây, trong diễn văn vào đầu buổi chiều thứ Tư, ngày 07 tháng Giêng vừa qua để khai mạc Công nghị Ngoại thường của Hồng y đoàn. Hiện diện tại Hội trường Thượng Hội đồng Giám mục ở nội thành Vatican, có 170 vị trong tổng số 245 thành viên Hồng y đoàn hiện nay.

Nội dung diễn văn khai mạc

Lên tiếng trong dịp này, Đức Thánh cha Lêô kêu gọi các Hồng y sống tinh thần hiệp nhất và huynh đệ. Ngài nói: “Tôi ở đây để lắng nghe... Trong thế giới chúng ta đang sống, với tất cả những mâu thuẫn của nó, chúng ta được mời gọi yêu thương và phục vụ; thế giới này đòi hỏi Giáo hội phải tăng cường sự cộng tác với nhau trong mọi lĩnh vực của sứ mạng.”

Trong ý hướng đó, Đức Thánh cha nhắc lại những hướng đi nổi bật của các vị tiền nhiệm, đặc biệt là Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI, người đã tóm điều này trong một từ duy nhất: “sự hấp dẫn”. Trong bài giảng khai mạc Đại hội của Hàng Giám mục Mỹ châu Latinh, nhóm tại Aparecida bên Brazil, năm 2007, Đức Bênêđictô XVI đã nói:

“Giáo hội không làm công việc chiêu dụ tín đồ. Đúng hơn, Giáo hội phát triển nhờ “sự hấp dẫn”: cũng như Chúa Kitô “lôi kéo mọi người về với Người” bằng sức mạnh tình yêu của Người với tột đỉnh nơi hy tế Thập Giá, thì Giáo hội cũng chu toàn sứ mạng của mình trong khuôn khổ Giáo hội, kết hợp với Chúa Kitô, thực hiện mọi hoạt động của mình trong sự phù hợp thiêng liêng và cụ thể với tình thương của Chúa”.

Đức Giáo hoàng Phanxicô hoàn toàn đồng thuận với cách tiếp cận này của vị tiền nhiệm và đã nhiều lần nhắc lại trong những bối cảnh khác nhau.

Và Đức Thánh cha Lêô nói: “Hôm nay, tôi vui mừng tiếp nhận lại điều đó và chia sẻ với anh em. Tôi mời gọi chính tôi cũng như anh em hãy đặc biệt chú ý đến điều mà Đức Giáo hoàng Bênêđictô đã chỉ ra, như là “sức mạnh” chi phối chuyển động hấp dẫn này: sức mạnh ấy chính là Charis, là Agape, là Tình yêu của Thiên Chúa, Đấng đã nhập thể nơi Đức Giêsu Kitô và, trong Chúa Thánh Thần, được ban cho Giáo hội và thánh hóa mọi hành động của Giáo hội. Thật vậy, không phải Giáo hội thu hút, mà là Chúa Kitô; và nếu một Kitô hữu hay một cộng đoàn Giáo hội có sức thu hút, thì đó chính là vì qua “kênh dẫn” ấy, dòng nhựa sống của Đức Ái tuôn trào từ Trái Tim Đấng Cứu Độ. Thật có ý nghĩa khi Đức Giáo hoàng Phanxicô - người đã khởi đầu với Tông huấn Evangelii gaudium, Niềm Vui Phúc Âm, về việc loan báo Tin mừng trong thế giới hôm nay” và đã kết thúc với Tông huấn Dilexit nos, Chúa đã yêu thương chúng ta, một văn kiện về tình yêu thần linh và nhân loại của Trái Tim Chúa Kitô”.

Đức Thánh cha nói thêm rằng: “Thánh Phaolô viết “Tình yêu của Chúa Kitô thúc bách chúng ta” (2 Cr 5,14). Động từ “synechei” cho thấy tình yêu của Chúa Kitô thúc đẩy chúng ta vì nó chiếm hữu, bao bọc và ràng buộc chúng ta. Đây chính là sức mạnh kéo mọi người đến với Chúa Kitô, như chính Người đã tiên báo: “Phần Ta, một khi được giương cao khỏi mặt đất, Ta sẽ kéo mọi người lên với Ta” (Ga 12,32). Theo mức độ chúng ta yêu thương nhau như Chúa Kitô đã yêu thương chúng ta, chúng ta thuộc về Người, là cộng đoàn của Người, và Người có thể tiếp tục thu hút qua chúng ta. Thật vậy, chỉ có tình yêu mới đáng tin, chỉ có tình yêu mới xứng đáng với đức tin. Sự hiệp nhất thì thu hút, còn chia rẽ thì làm tan tác. Dường như ngay cả vật lý học (...) cũng xác nhận điều này. Vì thế, để thực sự là một Giáo hội truyền giáo, nghĩa là có khả năng làm chứng cho sức mạnh hấp dẫn của đức ái Chúa Kitô, trước hết chúng ta phải thực hành điều răn của Người - điều răn duy nhất Người ban cho chúng ta sau khi đã rửa chân cho các môn đệ: “Anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em.”

Và Người nói thêm: “Căn cứ vào điều này, mọi người sẽ nhận biết anh em là môn đệ của Thầy: là anh em có yêu thương nhau” (Ga 13,34- 35).

Thánh Augustinô chú giải: “Chính vì điều này mà Người đã yêu thương chúng ta: để chúng ta cũng yêu thương nhau. Khi yêu thương chúng ta, Người đã ban cho chúng ta sự trợ giúp để nhờ tình yêu hỗ tương, chúng ta gắn kết với nhau, và khi các chi thể được liên kết bằng một mối dây dịu ngọt như thế, chúng ta trở thành thân thể của một Đầu cao cả.” (Bài giảng 65 về Tin Mừng Gioan, 2)

Cũng trong diễn từ khai mạc, Đức Thánh cha nói: “Anh em rất thân mến, tôi muốn khởi đi từ đây, từ chính lời của Chúa, cho Công nghị đầu tiên của chúng ta và, trên hết, cho hành trình mang tính tập thể mà, với ân sủng của Thiên Chúa, chúng ta được mời gọi thực hiện. Chúng ta là một nhóm rất đa dạng, được phong phú hóa nhờ nhiều nguồn gốc, văn hóa, truyền thống Giáo hội và xã hội, các con đường đào tạo và học thuật, kinh nghiệm mục vụ, và dĩ nhiên là cả những đặc điểm và tính cách cá nhân khác nhau. Trước hết, chúng ta được mời gọi làm quen với nhau và đối thoại, để có thể cùng nhau làm việc phục vụ Giáo hội. Tôi hy vọng rằng chúng ta sẽ có thể lớn lên trong sự hiệp thông để cống hiến một mẫu gương về tính tập thể.

Hôm nay, theo một nghĩa nào đó, chúng ta tiếp nối cuộc gặp gỡ đáng ghi nhớ mà tôi đã có với nhiều anh em ngay sau Mật nghị Hồng y, với “một khoảnh khắc hiệp thông và huynh đệ, suy tư và chia sẻ, nhằm nâng đỡ và cố vấn cho Đức Giáo hoàng trong trách nhiệm nặng nề của việc điều hành Giáo hội hoàn vũ” (Thư triệu tập Công nghị ngoại thường, ngày 12 tháng 12 năm 2025).

Và Đức Thánh cha kết luận: “Tôi ở đây để lắng nghe. Như chúng ta đã học được trong hai Khóa họp của Thượng Hội đồng Giám mục năm 2023 và 2024, năng động hiệp hành trước hết bao hàm việc lắng nghe. Mỗi khoảnh khắc như thế này là một cơ hội để chúng ta đào sâu sự trân trọng chung đối với tính hiệp hành.

Thế giới mà chúng ta đang sống - và mà chúng ta được mời gọi yêu thương và phục vụ ngay cả trong những mâu thuẫn của nó - đòi hỏi Giáo hội phải tăng cường sự phối hợp trong mọi lĩnh vực của sứ mạng. Chính con đường hiệp hành là con đường mà Thiên Chúa mong đợi nơi Giáo hội của thiên niên kỷ thứ ba.” (Phanxicô, Diễn văn kỷ niệm 50 năm thành lập Thượng Hội đồng Giám mục, 17.10.2015).

Một ngày rưỡi chúng ta ở bên nhau sẽ là hình ảnh báo trước cho hành trình tương lai của chúng ta. Chúng ta không nhằm đạt tới một văn bản, nhưng là tiếp tục một cuộc đối thoại giúp ích cho tôi trong sứ vụ phục vụ sứ mạng của toàn thể Giáo hội”.

Sau diễn văn khai mạc của Đức Thánh cha, các Hồng y còn lắng nghe bài suy niệm ngắn do Đức Hồng y Timothy Radcliffe, người Anh, cựu Bề trên Tổng quyền Dòng Đa Minh, trình bày.

Họp bàn

Sau phần khai mạc, 170 Hồng y và đã chuyển sang Đại thính đường Phaolô VI bên cạnh để tiến hành phần hai của phiên họp đầu tiên, từ 16 giờ 20 đến 18 giờ. Các Hồng y chia thành 9 nhóm theo ngôn ngữ, mỗi nhóm ngồi quanh một bàn tròn. Đức Thánh cha cũng ngồi tại một bàn tròn, một hình ảnh quen thuộc trong hai khóa họp của Thượng Hội đồng Giám mục Thế giới năm 2023 và 2024.

Hai chủ đề của các cuộc thảo luận này là: “Sứ mạng của Giáo hội trong thế giới ngày nay” và “Thượng Hội đồng và tính hiệp hành - công cụ và phong cách cộng tác”.

Ông Matteo Bruni, Giám đốc Phòng Báo chí Tòa Thánh giải thích rằng: hai chủ đề còn lại là “Sứ vụ của Tòa Thánh” và “Phụng vụ - nguồn mạch và đỉnh cao của đời sống Kitô giáo” sẽ được bàn đến vào một thời điểm khác. Việc thảo luận về phụng vụ đặc biệt được các khuynh hướng bảo thủ trong Giáo hội Công giáo mong muốn, những người kêu gọi dành nhiều không gian hơn cho việc cử hành thánh lễ Latinh truyền thống.