Theo một báo cáo của công ty Anthropic của Mỹ, một chiến dịch tình báo của Trung Quốc đã sử dụng mô hình trí tuệ nhân tạo Claude để thu thập thông tin về các nhà lãnh đạo Công giáo, Phật tử Tây Tạng, Kitô hữu Đài Loan và các thành viên phong trào Pháp Luân Công. Nhờ AI, một nhóm nhỏ được cho là có thể chuẩn bị hàng nghìn báo cáo mỗi tháng. Tuy nhiên, chưa thể xác định rõ cơ quan nào đứng sau những hoạt động này, theo hãng tin AsiaNews.
Phúc Nhạc | RVA
Hồ sơ về các nhà lãnh đạo tôn giáo
Báo cáo của công bố Anthropic, công bố ngày 10 tháng Chín, mô tả những trường hợp sử dụng sai mục đích các mô hình AI của công ty được phát hiện và ngăn chặn trong giai đoạn từ tháng Mười Hai năm 2025 đến tháng Tám năm 2026. Một trong những trường hợp đó là chiến dịch thu thập dữ liệu về các cộng đồng tôn giáo tại châu Á. Công ty đã chặn những tài khoản liên quan và tăng cường các cơ chế phát hiện hành vi lạm dụng.
Theo báo cáo, những người điều hành đã sử dụng Claude để lập hồ sơ về nhiều đối tượng, trong đó có các Hồng y Công giáo châu Á, ban lãnh đạo Giáo hội Tin lành Trưởng Lão tại Đài Loan, các Phật tử Tây Tạng, chính quyền Tây Tạng lưu vong, cùng các thành viên Pháp Luân Công và những cơ quan truyền thông có liên hệ với phong trào này.
Thông tin được thu thập bao gồm hoạt động của các cá nhân và tổ chức có liên quan đến Trung Quốc, những vụ bê bối tiềm tàng và các điểm yếu có thể bị khai thác để gây sức ép.
Hàng nghìn báo cáo mỗi tháng
Theo những phát hiện của Anthropic, chỉ một người điều hành đã quản lý hệ thống thu thập tin tình báo về tôn giáo. AI tìm kiếm tài liệu bằng nhiều ngôn ngữ, dịch nội dung và tổng hợp thành các báo cáo bằng tiếng Trung.
Hoạt động giám sát bao gồm những nền tảng internet của Trung Quốc như WeChat, Xiaohongshu, Douyin và Weibo, cũng như các mạng xã hội phương Tây như Facebook, Instagram, LinkedIn, Threads và X. Việc theo dõi không chỉ nhắm vào những nhân vật tôn giáo nổi tiếng mà còn bao gồm cả các tín hữu bình thường. Hoạt động của những mạng lưới truyền giáo Kitô giáo kết nối Trung Quốc đại lục, Hồng Kông và Singapore cũng được phân tích.
Chiến dịch còn bao gồm việc khảo sát các địa điểm tôn giáo. Trong số những tài liệu được thu thập có sơ đồ mặt bằng các tòa nhà, ảnh mặt tiền và bản vẽ xây dựng.
Theo Công ty Anthropic, đơn vị tình báo về tôn giáo trước đây dựa vào nhiều nhóm chuyên viên phân tích nay đã được thu gọn thành một bộ phận duy nhất. Nhờ trí tuệ nhân tạo, bộ phận này có thể tạo ra hàng nghìn báo cáo mỗi tháng.
Tìm kiếm những điểm yếu
Trong các tài liệu được phân tích có thuật ngữ tiếng Trung “Trảo thủ” (zhuâsho) nghĩa đen là “điểm nắm” hoặc “chỗ bám”. Trong ngữ cảnh này, thuật ngữ chỉ một điểm có thể bị khai thác để gây sức ép lên một cá nhân.
Anthropic liên hệ khái niệm này với hoạt động của Ban Công tác Mặt trận Thống nhất, cơ quan thuộc Đảng Cộng sản Trung Quốc phụ trách quan hệ với các nhóm tôn giáo, những cộng đồng thiểu số và cộng đồng người Hoa ở nước ngoài. Theo công ty, tính chất của chiến dịch phù hợp với các ưu tiên của cơ quan quản lý tôn giáo Trung Quốc và Ban Công tác Mặt trận Thống nhất. Hoạt động của các tài khoản được phân tích cũng cho thấy những người điều hành có thể đang ở Trung Quốc. Một người dùng tự nhận mình là cán bộ an ninh mạng của nhà nước Trung Quốc.
Tuy nhiên, Anthropic chưa thể xác định chắc chắn cơ quan nào đứng sau chiến dịch. Công ty cho biết các hoạt động này phù hợp với những ưu tiên của chính quyền Bắc Kinh, nhưng không quy trách nhiệm cho một cơ quan cụ thể nào.
Trí tuệ nhân tạo trong việc kiểm soát tôn giáo
Tháng Sáu năm nay, xuất hiện thông tin về một dự án tại Đại học Đông Nam ở Nam Kinh sử dụng trí tuệ nhân tạo để giám sát nội dung tôn giáo trên mạng. Một trong những mục tiêu của dự án là giảm bớt tình trạng thiếu nhân lực phụ trách công tác giám sát. Công nghệ này được kỳ vọng sẽ giúp chuyển từ việc đơn thuần lọc các từ ngữ bị coi là nhạy cảm sang phân tích nội dung ở mức độ sâu hơn, nhằm hiểu ý nghĩa của thông tin và phát hiện, ngăn chặn những tài liệu không phù hợp với các hướng dẫn chính thức.
Báo cáo của Anthropic cũng mô tả những chiến dịch giám sát khác diễn ra từ tháng Giêng đến tháng Bảy năm 2026, do các tổ chức có liên hệ với Trung Quốc, Iran và Tây Phi tiến hành. Trong một trường hợp, các cơ quan tình báo Trung Quốc bị cáo buộc sử dụng Claude để theo dõi và tuyển mộ người Duy Ngô Nhĩ (Uyghur) đang sinh sống tại Syria. AI hỗ trợ xác định các mục tiêu tiềm năng, soạn tin nhắn bằng phương ngữ địa phương, dịch câu trả lời và sắp xếp thông tin thu thập được. Một nhóm tài khoản khác, được Anthropic liên hệ với các cơ quan công an và an ninh quốc gia Trung Quốc, tập trung theo dõi những người bất đồng chính kiến, các nhà bảo vệ nhân quyền, các nhà hoạt động dân chủ Hồng Kông, những tổ chức của người Duy Ngô Nhĩ và các nhóm xã hội dân sự nước ngoài.
Những cuộc tấn công mạng trước đây nhằm vào Vatican
Việc giám sát các cộng đồng tôn giáo tại châu Á không phải là hiện tượng mới. Tháng Bảy năm 2020, công ty an ninh mạng Recorded Future công bố một báo cáo ghi nhận chiến dịch tấn công mạng được quy cho nhóm RedDelta, vốn bị nghi ngờ có liên hệ với chính quyền Bắc Kinh. Các mục tiêu bao gồm Vatican, Giáo phận Công giáo Hồng Kông, Phái bộ Nghiên cứu của Tòa Thánh tại Hồng Kông và Hội Giáo hoàng Truyền giáo Hải ngoại (PIME).
Các cuộc tấn công được phát hiện trong những tháng trước thời điểm gia hạn thỏa thuận tạm thời giữa Tòa Thánh và Bắc Kinh về việc bổ nhiệm các giám mục. Các nhà nghiên cứu cho rằng những cuộc tấn công này có thể nhằm thu thập thông tin về lập trường đàm phán của Vatican cũng như mối quan hệ giữa Tòa Thánh và Giáo hội Công giáo tại Hồng Kông.
(Ekai.pl 27-10-2026)
Trực tiếp
