Đức Hồng y Sako tố giác: Tại Baghdad và Tehran, có những bất ổn nội bộ và làn gió chiến tranh “đáng sợ”

“Lo buồn và sợ hãi” đang khiến nhiều nhân vật trong các cơ cấu chính quyền và tôn giáo im lặng, bị đẩy ra bên lề, trong khi đất nước có nguy cơ một lần nữa rơi vào vòng xoáy căng thẳng và bạo lực. Đặc biệt là do những làn gió chiến tranh mới “đang thổi qua Trung Đông”, bên cạnh “sự bất ổn nội bộ” - vốn trong quá khứ đã từng là một trong những nguyên nhân quyết định đẩy Iraq vào hỗn loạn.

Phúc Nhạc | RVA

Đức Hồng y Louis Raphael Sako, Thượng phụ Công giáo Canđê ở Baghdad, thủ đô Iraq, tuyên bố như trên với hãng tin Asia News khi bình luận về các diễn biến trong những tuần gần đây tại Iraq và trong khu vực rộng lớn hơn đang chứng kiến một vòng leo thang căng thẳng mới giữa một bên là Iran và bên kia là Hoa Kỳ và Israel.

Đức Hồng y Sako nói qua điện thoại rằng: “Trong những ngày này, nhiều chính trị gia đã yêu cầu tôi lên tiếng, để tiếng nói của một thẩm quyền tôn giáo được lắng nghe”, trong một bối cảnh chung của sự im lặng đồng lõa, của nỗi sợ hãi và những khoảng lặng vang dội hơn cả lời nói.

Những nỗi lo và bất an xuất phát từ tình trạng bất ổn nội bộ ở Iraq, với việc chờ đợi cuộc bầu cử Tổng thống nhiều lần bị trì hoãn; Tổng thống mới này sau đó sẽ trao nhiệm vụ cho Thủ tướng được chỉ định để thành lập chính phủ mới. Khối đa số trong Quốc hội Irak được bầu từ cuộc tổng tuyển cử hồi tháng Mười Một năm ngoái dường như đang nhắm tới ông Nouri al-Maliki, từng là Thủ tướng trong nhiệm kỳ 2006-2014, sau đó từ chức trong bối cảnh đất nước rơi vào những khủng hoảng sâu sắc.

Lựa chọn này đã vấp phải sự phản đối của Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump, ông cho rằng al-Maliki phải chịu trách nhiệm về cuộc khủng hoảng kinh tế - xã hội nghiêm trọng trong quá khứ của Iraq, kể cả sự trỗi dậy của tổ chức Nhà nước Hồi giáo IS. Ông al-Malaki cũng bị Mỹ xem là quá thân cận với Iran.

Càng làm nổi bật bức tranh căng thẳng và bất định là tình trạng gần đây xuất hiện một bức thư giả lan truyền trên truyền thông, được cho là mang chữ ký của Ngoại trưởng Arập Sauđi, kêu gọi ông al-Maliki hãy rút lui vì lợi ích của Iraq và khu vực. Vị Ngoại trưởng này cho đến nay chưa bình luận về tình hình Iraq và đang chờ thông tin chính thức về ban lãnh đạo mới, nhưng việc bức thư giả này được lan truyền rộng rãi một lần nữa cho thấy bầu khí hỗn loạn và những nỗ lực nhằm làm khu vực thêm bất ổn.

Ngược lại, đằng sau sự im lặng của các nhà lãnh đạo tôn giáo Iraq - đặc biệt ở phía Hồi giáo Shiite - là nỗi lo về những hệ quả hay trả đũa từ phía Iran, hệ quả của mối liên kết chặt chẽ giữa Baghdad và Tehran, vượt ra ngoài phạm vi tôn giáo để bao trùm cả chính trị và lợi ích chiến lược.

Đức Hồng y Sako nói: “Không chỉ ở Iraq, mà trên toàn khu vực, từ Syria đến Liban, người dân đều rất lo lắng. Điều này cũng đúng với các Kitô hữu, những người đã phải trả giá quá đắt bằng làn sóng di cư, và rõ ràng không thể sống thiếu an ninh và ổn định. Họ lo cho con cái và cho tương lai của mình.”

Đức Hồng y Thượng phụ nhận định thêm rằng: Không kém phần quan trọng còn có vấn đề nền kinh tế phụ thuộc tới 90% vào nguồn thu từ dầu mỏ, cộng thêm nhiều yếu tố bất ổn khác, trong đó có sự tái xuất hiện mối đe dọa từ IS và các nhóm thánh chiến khác. Ngoài ra, Đức Hồng y cũng chỉ trích và hoài nghi trước quyết định của Hoa Kỳ đưa các tù nhân nhà nước Hồi giáo IS từ Syria sang Iraq: hiện mới có hơn 100 người, tổng cộng sẽ lên tới hàng nghìn người.

Làm trầm trọng thêm bức tranh bất định trên đây là sự không rõ ràng về thời điểm bầu Tổng thống Iraq mới, một vai trò phần lớn mang tính nghi lễ nhưng lại thiết yếu để tháo gỡ các bổ nhiệm then chốt khác trong đời sống thể chế của đất nước, trước hết là việc thành lập chính phủ. Đức Hồng y Sako nhấn mạnh rằng “Người ta không biết gì cả... có thể là vào cuối tuần, nhưng không chắc chắn. Những bấp bênh và lo âu này, vị Hồng y tiếp tục, còn phản ánh trong “sự yếu kém của các thể chế quốc tế, trước hết là Liên Hiệp Quốc, vốn không còn khả năng bảo đảm một trật tự toàn cầu. Siêu cường duy nhất dường như ngày nay là Hoa Kỳ, một nước làm những gì mình muốn”, nhất là sau khi ông Trump trở lại Nhà Trắng.

Đồng thời, tình trạng cô lập và im lặng tại Cộng hòa Hồi giáo Iran cũng gây lo ngại. Đức Hồng y Sako cho biết “Tôi không thể liên lạc với giám mục và các tín hữu Công giáo Canđê tại Iran, vì mọi thứ đều bị đóng lại. Internet không hoạt động và không thể liên lạc.”

Trước những biến động và chuyển dịch toàn cầu, Đức Thượng phụ Canđê nhận xét rằng xã hội phương Đông đang thiếu “một nhận thức sâu sắc về các diễn biến địa - chính trị đang diễn ra, một phân tích cẩn trọng về những gì đang xảy ra và một thái độ lý trí, có trách nhiệm... Tôi thực sự rất lo lắng bởi vì “không ai biết mọi sự sẽ đi về đâu. Hôm nay chúng ta còn ở đây, ngày mai thì không thể dự đoán: có những lời đe dọa từ phía Hoa Kỳ về một cuộc tấn công vào Iran, điều này sẽ tác động nặng nề đến Iraq, cũng như Liban, Syria và toàn bộ khu vực.”

(Asia News 29-1-2026)