Đức Hồng y Pierbattista Pizzaballa, Thượng phụ Công giáo Latinh Jerusalem, tuyên bố với Vatican News về tình trạng “Tại Israel, người ta không còn nói đến tiến trình hòa bình nữa... Ba năm sau biến cố 07 tháng Mười năm 2023. Tình trạng mất lòng tin đang bao trùm Thánh Địa.
G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA
Đức Hồng y giải thích rằng đó là sự mất lòng tin trong xã hội. Israel ngày càng bị chia rẽ. Sự mất lòng tin ấy cũng hiện diện nơi các cộng đồng Kitô giáo và cư dân miền Bờ Tây thuộc Nhà nước Palestine. Đức Hồng y nói: “Họ không biết phải tìm đến ai, phải kêu cầu ai; điều khiến người ta lo ngại nhất là tình trạng hoàn toàn thiếu vắng pháp luật và sự tôn trọng pháp luật”. Và rồi còn có Gaza, nơi tình hình nhân đạo “không những không được cải thiện, mà người dân ngày càng kiệt quệ và mệt mỏi hơn”.
Những rạn nứt trong nội bộ Israel
Sự mệt mỏi và kiệt quệ dường như cũng là những đặc điểm nổi bật của xã hội Israel. Đức Hồng y nhận xét: “Kể từ năm 2023, tình trạng chia rẽ sâu sắc cũng xuất hiện ngay trong chính xã hội Israel. Cựu Tổng thống Reuven Rivlin từng dùng hình ảnh các bộ lạc Israel để nói về xã hội nước này. Giờ đây, sự chia rẽ ấy càng trở nên rõ rệt hơn nhiều. Tại Israel, người ta không còn nói đến các tiến trình hòa bình, cũng không còn tin rằng có thể đạt được giải pháp hai quốc gia cho hai dân tộc. Một cảm giác mất phương hướng bao trùm khắp nơi, và có lẽ còn có cả sự giận dữ đối với thế giới. Nói cách khác, người ta cảm thấy mình không được lắng nghe, không được thấu hiểu.”
Tình cảnh của các Kitô hữu tại Thánh Địa
Bầu khí bất định này cũng không loại trừ các cộng đồng Kitô giáo. Theo số liệu của Trung tâm Rossing, các Kitô hữu chỉ chiếm 1,9% dân số tại Israel. Trong số những người tham gia một cuộc khảo sát do chính trung tâm này thực hiện, 36% cho biết họ đang cân nhắc khả năng rời khỏi Israel hoặc Jerusalem.
Tỷ lệ này đặc biệt cao ở những người trẻ. Cũng theo Trung tâm Rossing, 48% Kitô hữu trong độ tuổi từ 18 đến 29 và 52% những người từ 30 đến 44 tuổi có ý định chuyển đi nơi khác.
Đức Hồng y Pizzaballa nhấn mạnh: “Tôi vẫn thường nói rằng các Kitô hữu không phải là một thế giới tách biệt, vì thế họ cũng trải qua những gì mọi người đang trải qua.” Ngài nhắc đến thực tế di cư ảnh hưởng đến cả người Israel lẫn người Palestine, người Do Thái, người Hồi giáo và người Kitô hữu. Đức Hồng y nói thêm: “Tình trạng này gây chú ý nhiều hơn ở phía chúng tôi vì chúng tôi chỉ là một cộng đồng nhỏ.” Tuy nhiên, những nguyên nhân cơ bản vẫn giống nhau: “Đó là sự thiếu lòng tin và nỗi sợ hãi trước những viễn cảnh tương lai. Đối với các Kitô hữu, những điều này còn đi kèm với khó khăn kinh tế, vốn cũng gắn chặt với tình hình chính trị.”
Những vụ bạo lực nhắm vào các Kitô hữu
Đời sống của các cộng đồng Kitô giáo đặc biệt chịu ảnh hưởng vì những vụ bạo lực và đe dọa được ghi nhận trong những năm gần đây, nhất là tại Jerusalem.
Đức Hồng y Pizzaballa giải thích: “Đáng tiếc là những vụ việc như vậy thực sự xảy ra, và cần phải nói rõ rằng chúng tập trung tại một số khu vực cụ thể trong thành phố, đặc biệt là quanh khu phố Armenia, nơi có sự va chạm giữa các khu phố Do Thái, Kitô giáo và Hồi giáo. Những vụ việc vẫn tiếp diễn, lúc nhiều lúc ít, nhưng trong những tháng gần đây dường như đã giảm bớt. Cả giới truyền thông lẫn các cơ quan hữu trách đều quan tâm hơn đến vấn đề này.”
Tình hình tại miền Bờ Tây (Cisjordani)
Mối lo ngại càng trở nên sâu sắc hơn khi nhìn vào khu vực Bờ Tây thuộc Nhà nước Palestine, nơi Đức Hồng y thường xuyên gặp gỡ các cộng đồng Palestine đang phải đối mặt với những hành vi ngày càng bạo lực của các nhóm người định cư Israel. Đức Hồng y Pizzaballa cho biết: “Cộng đồng rất lo lắng và sợ hãi trước tình trạng ngày càng xấu đi, đặc biệt tại một số khu vực như Taybeh và Aboud, cũng như những vùng nội địa, nơi có các ngôi làng và hoạt động nông nghiệp vẫn giữ vai trò .quan trọng, mang tính quyết định đối với đời sống của các gia đình..., Điều khiến người ta lo ngại nhất là tình trạng hoàn toàn thiếu vắng pháp luật và sự tôn trọng pháp luật. Hiện nay đang là mùa thu hoạch ôliu, nhưng ôliu bị lấy cắp và người dân bị cấm tiếp cận đất đai của mình. Những tình trạng như thế ngày càng làm gia tăng sự mất lòng tin và lo lắng trong cộng đồng người Palestine, những người không biết phải tìm đến ai hay kêu cầu ai.”
“Tôi dự định trở lại Gaza”
Và rồi còn có Gaza, nơi mùa đông đang đến gần khiến hoàn cảnh vốn đã vô cùng kiệt quệ của người dân càng trở nên bi thảm hơn, bất chấp thỏa thuận ngừng bắn được ký kết đúng vào ngày 10 tháng Mười năm trước. Tuy nhiên, Đức Hồng y Pizzaballa không hề do dự: “Chắc chắn chúng ta phải đến đó, vì vậy tôi dự định sẽ trở lại.” Ngài nhấn mạnh thêm: “Tình hình nhân đạo hoàn toàn không được cải thiện. Những điều kiện sống thực tế của người dân, giữa các lều trại, cát bụi và tình trạng thiếu vệ sinh, không những không được cải thiện mà còn trở nên tồi tệ hơn.”
Còn phải kéo dài đến bao giờ?
Điều này khiến người ta nhớ đến câu hỏi đã vang lên khắp Thánh Địa trong ít nhất ba năm qua và cũng là câu hỏi mà, theo lời cha Gabriel Romanelli kể lại, Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã đặt ra với cha sở của giáo xứ Thánh Gia tại Gaza trong những ngày gần đây: “Còn phải kéo dài đến bao giờ?”
Được hỏi về câu hỏi, Đức Hồng y Pierbattista Pizzaballa trả lời: “Đó là câu hỏi mà tất cả chúng ta đều tự đặt ra, trong lời cầu nguyện cũng như trong mọi mối tương quan, dù là chính trị hay tôn giáo. Vì thế, chúng ta phải kiên trì duy trì sự quan tâm và chú ý của mọi người đối với tình hình này, bởi đó là cách duy nhất để, sớm hay muộn, có thể bắt đầu những tiến trình nghiêm túc nhằm tái thiết và chấm dứt hoàn cảnh khủng khiếp hiện nay.”
(Vatican News 11-10-2026)
Trực tiếp
