Đức Hồng y Ignatius Suharyo: “Hoán cải, hoán cải, hoán cải”
Đức Hồng y Ignatius Suharyo khẳng định rằng hành trình hiệp hành của Giáo hội phải khởi đầu bằng sự hoán cải tâm hồn trước khi nói đến bất kỳ sự thay đổi nào về cơ cấu. Ngài đã tóm kết sứ điệp của Đại hội Toàn thể lần thứ XII của Liên Hội đồng Giám mục Á châu (FABC) chỉ bằng một từ: “Hoán cải.”
Tác giả: Gabriel Abdi Susanto | Chuyển ngữ: Duy An
“Hoán cải, hoán cải, hoán cải.”
Ba từ ấy đã cô đọng sứ điệp trọng tâm của Đức Hồng y Ignatius Suharyo, Tổng Giám mục Jakarta, khi ngài nhìn lại những cuộc thảo luận tại Đại hội Toàn thể lần thứ XII của Liên Hội đồng Giám mục Á châu (FABC). Theo ngài, hành trình hiệp hành của Giáo hội phải bắt đầu từ sự hoán cải của tâm hồn trước khi có bất kỳ sự đổi mới nào về cơ cấu tổ chức.
Phát biểu trước các cơ quan truyền thông trong nước và quốc tế tại cuộc họp báo thứ hai của Đại hội, diễn ra ngày 24 tháng Bảy, tại Phòng Báo chí Leatris thuộc Khách sạn Mulia, Đức Hồng y Suharyo cho biết suốt một tuần làm việc, các tham dự viên luôn quay trở về với cùng một xác tín: mọi sự đổi mới đích thực đều bắt đầu từ sự hoán cải của mỗi cá nhân và của cả cộng đoàn.
Ngài nói: “Chủ đề của Đại hội Toàn thể lần thứ XII này là sự hoán cải theo tinh thần hiệp hành (synodal conversion). Đây cũng là lời mời gọi dành cho những anh chị em đang đảm nhận các vị trí lãnh đạo và có trách nhiệm trong xã hội, để họ thực hiện sự hoán cải theo tinh thần hiệp hành.”
Mặc dù nhiều phiên thảo luận của Đại hội đề cập đến những thách thức về xã hội và kinh tế tại châu Á, Đức Hồng y Suharyo nhấn mạnh rằng các giám mục không tham gia vào các vấn đề chính trị.
Ngài khẳng định: “Cuộc gặp gỡ của chúng tôi không liên quan đến chính trị. Điều chúng tôi muốn nói đến là một lời mời gọi mang tính luân lý.”
Ngài giải thích rằng thay vì đưa ra các giải pháp chính trị, Giáo hội mong muốn đánh thức lương tâm đạo đức của những người được trao phó trách nhiệm lãnh đạo và phục vụ công ích.
Theo Đức Hồng y Suharyo, sự hoán cải không chỉ là một kinh nghiệm thiêng liêng mang tính cá nhân, nhưng còn phải định hình cách thức xã hội được quản trị. Ngài cho rằng Học thuyết Xã hội của Giáo hội Công giáo cung cấp những nguyên tắc nền tảng cho tất cả những ai đang thi hành vai trò lãnh đạo.
Nguyên tắc đầu tiên là tôn trọng phẩm giá của mỗi người.
Ngài nhận định rằng tại nhiều nơi ở châu Á, phẩm giá con người vẫn chưa được bảo vệ đầy đủ. Vì thế, sự hoán cải đích thực đòi hỏi phải đặt con người vào vị trí trung tâm của mọi hoạt động xã hội, kinh tế và chính trị.
Ưu tiên thứ hai là công ích, đặc biệt trong bối cảnh hàng triệu người tại châu Á vẫn đang sống trong cảnh nghèo đói.
Đức Hồng y Suharyo lưu ý rằng khoảng cách ngày càng gia tăng giữa người giàu và người nghèo vẫn là một trong những thách đố lớn nhất của châu Á. Điều này đòi hỏi phải có một tinh thần liên đới mới với những người đang sống bên lề xã hội.
Ngài cũng xác định tham nhũng là một vấn đề luân lý hết sức nghiêm trọng.
Theo ngài, ngoài những hậu quả về kinh tế, tham nhũng còn tước đi cơ hội phát triển của người dân, làm xói mòn lòng tin của xã hội và phá hoại công lý. Vì thế, để giải quyết vấn nạn này không chỉ cần cải cách các thể chế, mà trước hết phải có sự hoán cải của lương tâm.
Một chủ đề khác được nhắc đến nhiều trong Đại hội là trách nhiệm đối với môi trường.
Đức Hồng y Suharyo cho rằng sự tàn phá môi trường có nguồn gốc từ lòng tham của con người. Ngài nhận xét rằng chính những cộng đồng nghèo nhất thường phải gánh chịu hậu quả nặng nề nhất của sự suy thoái môi trường. Do đó, việc chăm sóc ngôi nhà chung không thể tách rời khỏi việc bảo vệ phẩm giá con người và cổ võ công ích.
Khi tổng kết các cuộc thảo luận của Đại hội, Đức Hồng y Suharyo một lần nữa trở lại với cụm từ đã trở thành điểm nhấn trong bài phát biểu của mình:
“Hoán cải, hoán cải, hoán cải.”
Ngài giải thích rằng sự lặp lại ấy diễn tả niềm xác tín chung của các giám mục rằng mọi sự biến đổi bền vững—dù trong Giáo hội hay trong xã hội—đều phải khởi đầu từ sự thay đổi của tâm hồn.
Ngài chia sẻ: “Với tư cách là một công dân Indonesia và cũng là một thành viên của Giáo hội, tôi cảm nhận đây là lời mời gọi dành cho tất cả mọi người.”
Đức Hồng y nói thêm rằng lời mời gọi ấy không chỉ dành riêng cho người Công giáo, nhưng còn hướng đến tất cả những ai đang đảm nhận trách nhiệm trong chính quyền, doanh nghiệp, giáo dục hay các tổ chức xã hội dân sự. Tất cả đều được mời gọi đưa ra những quyết định dựa trên sự tôn trọng phẩm giá con người, công ích, tình liên đới với người nghèo, sự liêm chính và trách nhiệm chăm sóc công trình tạo dựng.
Trong khi Đại hội Toàn thể FABC tiếp tục tiến trình phân định về tính hiệp hành, lời kêu gọi đơn sơ nhưng đầy mạnh mẽ của Đức Hồng y Ignatius Suharyo đã trở thành một trong những thông điệp rõ ràng nhất của Đại hội: tương lai của Giáo hội—cũng như của toàn xã hội—không trước hết tùy thuộc vào những chương trình hay chính sách mới, nhưng vào những tâm hồn sẵn sàng bước theo con đường hoán cải.
Về tác giả
Gabriel Abdi Susanto, nhà báo kỳ cựu người Indonesia, hiện là thành viên Ban Biên tập của Vatican News tiếng Indonesia.