Thổ Nhĩ Kỳ

Trong dư luận quốc tế tái xảy ra cuộc tranh cãi nhân vụ hai du khách Nga bị bắt vì đọc Kinh thánh trong Đền thờ Hồi giáo Hagia Sophia ở thành Istanbul và vụ Bộ trưởng Văn hóa Thổ Nhĩ Kỳ gây phẫn nộ trong giới Chính thống giáo qua bài đăng, nhân kỷ niệm ngày Hagia Sophia được mở cửa trở lại như một đền thờ Hồi giáo.

Sáng ngày 30 tháng Sáu vừa qua, Đức Thánh cha Lêô XIV đã tiếp kiến phái đoàn Tòa Thượng phụ Chính thống Constantinople, bên Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, về Roma tham dự đại lễ kính hai thánh Phêrô và Phaolô tông đồ.

​​​​​​​Sau nhiều thập niên đàm phán và nỗ lực giữa Nhà nước Thổ Nhĩ Kỳ và Giáo hội Chính thống giáo nhắm mở lại Trường Thần học Chalki, mà không kết quả, hiện nay đang có những dấu hiệu tiến triển thực sự trong vấn đề này.

Trong phán quyết ngày 27 tháng Năm vừa qua, về vụ Mavrakis và những người khác kiện Thổ Nhĩ Kỳ, Tòa án Nhân quyền Châu Âu (ECHR) tại Strasbourg đã kết luận rằng chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ đã vi phạm quyền của hai giáo sĩ Chính thống giáo Hy Lạp, khi ngăn cản họ tham gia hội đồng quản trị các quỹ thuộc chính cộng đồng tôn giáo của mình.

​​​​​​​Ngày 12 tháng Hai vừa qua, Nghị viện châu Âu ở thành phố Strasbourg, bên Pháp thông qua nghị quyết với 502 phiếu thuận, 2 phiếu chống, 59 phiếu trắng, phê bình chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ vì trục xuất các Kitô hữu nước ngoài với lý do “an ninh quốc gia”.

​​​​​​​Cộng đồng Kitô hữu thiểu số tại Thổ Nhĩ Kỳ vẫn tiếp tục chịu nhiều sức ép và giảm sút mạnh: trong vòng một thế kỷ qua, tỷ lệ Kitô hữu trong xã hội Thổ Nhĩ Kỳ đã giảm 20% xuống chỉ còn 0,2%.

​​​​​​​Đức Thượng phụ Bartholomaios, Giáo chủ Chính thống Constantinople, tái kêu gọi chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ cho mở cửa lại Thần Học viện của Giáo hội này ở đảo Chalki, bị quốc hữu hóa và đóng cửa từ 55 năm nay (1971).

​​​​​​​Hôm Chúa nhật, ngày 07 tháng Mười Hai vừa qua, Đức Thượng phụ Bartolomaios, Giáo chủ Chính thống Constantinople ở Istanbul, bên Thổ Nhĩ Kỳ, đã kỷ niệm biến số 60 năm Giáo hội Công giáo và Chính thống tha vạ tuyệt thông mà hai bên đã tuyên phạt nhau mười thế kỷ trước đó.

​​​​​​​Sau khi chia tay Thổ Nhĩ Kỳ, Đức Thánh cha Lêô XIV cùng với đoàn tùy tùng và các ký giả quốc tế, đã đáp máy bay đi Beirut, thủ đô Liban, để tiếp tục phần thứ hai của chương trình tông du.

Sáng Chúa nhật, ngày 30 tháng Mười Một, Đức Thánh cha Lêô XIV đã dâng thánh lễ riêng tại nguyện đường Tòa Khâm sứ Tòa Thánh ở Istanbul, rồi ngài đến Nhà thờ chính tòa của Giáo hội Armeni Tông truyền, cách đó bảy cây số để viếng thăm và cầu nguyện với Đức Thượng phụ và các tín hữu thuộc Cộng đoàn Giáo hội này.

Giã từ Tòa Thượng phụ, Đức Thánh cha Lêô XIV đã tiến về Hội trường Volkswagen, cách Tòa Thượng phụ 17 cây số, được kiến thiết hồi năm 2015 và được dùng cho nhiều sinh hoạt khác nhau. Có khoảng 4.000 tín hữu từ các nơi ở Thổ Nhĩ Kỳ đến đây để tham dự thánh lễ với Đức Thánh cha.

​​​​​​​Tại Nhà thờ thờ thánh Giorgio, cạnh tòa Thượng Phụ, Đức Thánh cha Lêô XIV đã tham dự giờ kinh Doxolokia, chúc tụng Chúa, do Đức Thượng phụ Bartolomaios chủ sự, trước sự hiện diện của nhiều vị Thượng phụ Chính thống và chức sắc Công giáo khác.

Giã từ Đền thờ xanh của Hồi giáo, sau 20 phút thăm viếng, Đức Thánh cha Lêô XIV tiếp tục chương trình với cuộc gặp gỡ riêng các vị thủ lãnh các Giáo hội và Cộng đồng Kitô, tại Nhà thờ Chính thống Syriac Mor Ephrem, cách Đền thờ Xanh của Hồi giáo gần 16 cây số.

​​​​​​​Thứ Bảy, ngày 29 tháng Mười Một vừa qua, chuyến tông du đầu tiên của Đức Thánh cha Lêô XIV đã bước sang ngày thứ ba. Vào lúc 9 giờ sáng, Đức Thánh cha viếng thăm Đền thờ Xanh của Hồi giáo ở thành Istanbul.

Sáng thứ Bảy, ngày 29 tháng Mười Một này, Đức Thánh cha Lêô XIV sẽ viếng thăm Đền thờ Xanh của Hồi giáo ở thành Istanbul, vào lúc 9 giờ, rồi ngài đến thăm Đức Thượng phụ Ephrem của Giáo hội Chính thống Siric. Ban chiều cùng ngày, Đức Thánh cha đến viếng Nhà thờ chính tòa thánh Giorgio của Tòa Thượng phụ Chính thống Constantinople, rồi gặp gỡ riêng Đức Thượng phụ Bartolomaios.

​​​​​​​Chiều thứ Sáu, ngày 28 tháng Mười Một năm 2025, Đức Thánh cha Lêô XIV đã có một sinh hoạt nổi bật hàng đầu trong cuộc tông du đầu tiên của ngài tại nước ngoài: đó là cùng với các vị lãnh đạo Kitô khác kỷ niệm 1.700 năm Công đồng chung Nicea-năm 325, vốn có ảnh hưởng sâu rộng đến đạo lý của các Giáo hội Kitô.

​​​​​​​Chiều thứ Sáu, ngày 28 tháng Mười Một vừa qua, Đức Thánh cha Lêô XIV đã đến thăm Nhà dưỡng lão tại Istanbul.

Sáng thứ Sáu, ngày 28 tháng Mười Một, sau khi dâng thánh lễ riêng lúc 7 giờ 30, tại Nguyện đường Tòa Khâm sứ Tòa Thánh ở Istanbul, Đức Thánh cha Lêô XIV đã đến Nhà thờ chính tòa Thánh Linh của địa phận Đại diện Tông tòa Istanbul, Ankara và Bursa, để gặp gỡ các giám mục, linh mục, tu sĩ nam nữ và nhân viên mục vụ của Giáo hội Công giáo địa phương.

Thứ Sáu, ngày 28 tháng Mười Một, ngày thứ hai trong chuyến viếng thăm mục vụ bốn ngày của Đức Thánh cha Lêô XIV tại Thổ Nhĩ Kỳ.

Giã từ Dinh Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ, Đức Thánh cha Lêô XIV đã đến địa điểm gọi là “Thư viện quốc gia” cách đó 800 mét để chính thức gặp gỡ các vị lãnh đạo chính quyền, cùng với xã hội dân sự và ngoại giao đoàn.