Tòa Thượng phụ Chính thống tại Thổ Nhĩ Kỳ cho biết có hy vọng mới về việc mở lại Trường Thần học Chalki

Sau nhiều thập niên đàm phán và nỗ lực giữa Nhà nước Thổ Nhĩ Kỳ và Giáo hội Chính thống giáo nhắm mở lại Trường Thần học Chalki, mà không kết quả, hiện nay đang có những dấu hiệu tiến triển thực sự trong vấn đề này.

Phúc Nhạc | RVA

Sự việc

Trường Thần học Chalki tọa lạc trên đảo Chalki thuộc quần đảo Princes giữa biển Marmara, gần Istanbul. Trước khi bị đóng cửa, đây là trung tâm đào tạo giáo sĩ quan trọng nhất của Tòa Thượng phụ Chính thống Constantinople. Ngôi trường có lịch sử lâu đời và từng được xem là một trong những học viện thần học hàng đầu thế giới. Nhiều nhà thần học và lãnh đạo Giáo hội nổi tiếng đã từng học tại đây, trong đó có chính Đức Thượng phụ Bartholomaios.

Cách đây 55 năm (1971), trường buộc phải đóng cửa do một đạo luật của chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ cấm hoạt động của các trường đại học tư nhân. Quyết định này đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc đào tạo hàng giáo sĩ Chính thống giáo và từ đó đến nay luôn bị xem là một trở ngại lớn đối với quyền tự do tôn giáo của cộng đồng Chính thống giáo tại Thổ Nhĩ Kỳ.

Việc đóng cửa trường là một “bất công lớn”

Đức Thượng phụ Bartholomaios thường xuyên đề cập đến vấn đề Chalki trong các phát biểu công khai.

Trong thông điệp đầu năm 2026 này, ngài đã nhấn mạnh tính cấp bách của việc tái mở cửa trường và gọi việc đóng cửa cơ sở đào tạo này là một “bất công lớn”.

Mặc dù trong nhiều năm qua các bên quốc tế như: Hoa Kỳ, Liên Hiệp châu Âu (EU), Liên bang Nga, đều đã lên tiếng ủng hộ việc tái mở cửa Chalki, nhưng cho đến nay vẫn chưa đạt được kết quả cụ thể.

Dấu hiệu mới

Theo hãng tin Reuters của Anh quốc, truyền đi hôm 21 tháng Sáu vừa qua, Đức Tổng giám mục Emmanuel, một cộng sự thân cận của Đức Thượng phụ Bartholomaios và được xem như “nhân vật số hai” của Tòa Thượng phụ, cho biết Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã chỉ đạo Hội đồng Giáo dục Đại học Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục các cuộc đàm phán với ủy ban đại diện của Tòa Thượng phụ Chính thống ở Istanbul.

Mặc dù hiện vẫn chưa có thời gian biểu cụ thể cho việc tái khai giảng ngôi chủng viện lịch sử này, nhưng Đức Tổng giám mục Emmanuel nhấn mạnh rằng sau nhiều thập niên trì trệ, “bánh xe cuối cùng đã bắt đầu chuyển động”. Ngài cho biết thêm rằng cả hai phía vẫn cần hoàn tất việc trùng tu khuôn viên chủng viện và đạt được thỏa thuận về khuôn khổ pháp lý cũng như học thuật để trường có thể hoạt động trở lại.

Đức Thượng phụ Bartholomaios gặp Tổng thống Erdogan

Tuần trước đây, Đức Thượng phụ Bartholomaios I đã được Tổng thống Erdogan tiếp đón tại Ankara để hội đàm.

Tham dự cuộc gặp, còn có: Đức Tổng giám mục Emmanuel của Chalcedon; Đức giám mục Kassianos của Arabissos, Viện phụ Đan viện Chúa Ba Ngôi Thánh trên đảo Chalki.