Ngoại trưởng Tòa Thánh kêu gọi tái xây dựng niềm tin và đối thoại trong một thế giới bị che phủ bởi chiến tranh và chia rẽ

Trong thánh lễ cử hành, hôm Chúa nhật ngày 01 tháng Hai vừa qua, tại thủ đô Bratislava nhân kỷ niệm 25 năm Hiệp định Cơ bản giữa Tòa Thánh và Slovakia, Ngoại trưởng Tòa Thánh, Đức Tổng giám mục Paul Gallagher, kêu gọi luôn giữ rộng mở những con đường dẫn đến hòa bình.

G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA

Thánh lễ này kết thúc chuyến viếng thăm của Đức Tổng giám mục Ngoại trưởng Tòa Thánh. Trong bài giảng, Đức Tổng giám mục nói: “Thế giới của chúng ta đang bị bao phủ bởi chiến tranh và xung đột, bởi sự phân cực và những chia rẽ sâu sắc. Trong bầu khí ấy, niềm hy vọng có thể dường như xa vời, thậm chí khó nắm bắt.” Tuy nhiên, niềm hy vọng ấy chỉ có thể được nuôi dưỡng nhờ trách nhiệm của mỗi người trong việc “tái xây dựng niềm tin nơi nó đã bị tổn thương, kiên trì đối thoại khi điều đó chậm chạp và gian nan, và giữ cho các con đường dẫn đến hòa bình luôn rộng mở”.

Các Mối Phúc và logic của lòng tín thác

Cũng trong bài giảng, Đức Tổng giám mục Gallagher trình bày những suy tư về Bài giảng trên núi của Chúa Giêsu, qua đó Chúa đã đưa vào lịch sử nhân loại một logic hoàn toàn mới. Đức Tổng giám mục nói: “Trước khi ban các điều răn, trước khi đòi hỏi điều gì nơi chúng ta, Chúa công bố một lời chúc phúc”. Chúa Kitô đặc biệt hướng đến “những người nghèo trong tinh thần, hiền lành, xót thương, kiến tạo hòa bình, khao khát công lý” và nói với họ: “Phúc cho anh em”. Sự đảo chiều quan điểm này làm thay đổi tận gốc các giá trị và ưu tiên của lịch sử.

“Trong một thế giới quen đo lường cuộc sống bằng thành công, an ninh và sự công nhận, Chúa Kitô mở ra cho chúng ta một viễn tượng khác: một lối sống không được định hình bởi sự thống trị, mà bởi lòng tín thác; không bởi tự khẳng định mình, mà bởi hiệp thông; không bởi sợ hãi, mà bởi niềm hy vọng cắm rễ trong Thiên Chúa.”

Các Mối Phúc, vì thế, không phải là một không tưởng hay một bài thơ xa rời thực tế, mà mô tả “chuyển động của ân sủng trong lịch sử”, diễn tả cách thức “Thiên Chúa hành động nơi sự tự mãn của con người chấm dứt”.

Ơn gọi hy vọng

Niềm hy vọng, do đó, không chỉ là một cảm xúc, mà là “một ơn gọi cần được thực hành”, như Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã nhắc trong Sứ điệp đầu tiên cho Ngày Thế giới Hòa bình, được Đức Tổng giám mục Gallagher trích dẫn: “Chúng ta phải khích lệ và nâng đỡ mọi sáng kiến thiêng liêng, văn hóa và chính trị nhằm giữ cho niềm hy vọng luôn sống động”.

Chính lịch sử Slovakia là chứng tá cho “niềm hy vọng kiên trì” ấy. “Đức tin của Slovakia không được sinh ra từ sự dễ dàng nhưng từ việc loan báo Tin mừng cách kiên nhẫn, từ lòng trung thành không lay chuyển và sự bền bỉ âm thầm”, được minh chứng qua vô số nam nữ thánh thiện.

Đức Tổng giám mục Ngoại trưởng không quên nhắc đến các thánh bổn mạng của các dân tộc Slave: thánh Cyrillô và Mêthôđiô - cùng thánh Gorazd, giám mục và tử đạo ở Praha, những người đã sống logic mới của các Mối Phúc, không cậy dựa vào sức mạnh hay đặc quyền, mà vào công trình kiên nhẫn của Lời Chúa, qua đó uốn nắn ngôn ngữ, văn hóa và mở lòng người đón nhận Tin mừng.

25 năm Hiệp định giữa Slovakia và Tòa Thánh

Mối quan hệ giữa Tòa Thánh và Slovakia cũng phản ánh thái độ tín thác mà các Mối Phúc dạy. Đức Tổng giám mục Gallagher nói rằng 25 năm Hiệp định Cơ bản - được hình thành từ đối thoại và sự nhìn nhận lẫn nhau - phản ánh cam kết chung trong việc phục vụ con người trong toàn bộ sự phức tạp của đời sống đương đại. Hiệp định này, khi tôn trọng sự phân biệt chính đáng giữa trật tự thiêng liêng và trật tự trần thế, đồng thời thúc đẩy hợp tác vì công ích, đã bảo vệ những không gian nơi lương tâm được tôn trọng, gia đình và cộng đồng được nâng đỡ, và tự do tôn giáo nuôi dưỡng đời sống luân lý và văn hóa của xã hội.

Lời cầu nguyện cho Ucraina và các dân tộc bị chiến tranh tàn phá

Kết thúc bài giảng, Đức Tổng giám mục Ngoại trưởng Tòa Thánh nhấn mạnh rằng các Mối Phúc “nhắc chúng ta rằng hòa bình không chỉ là kết quả của đàm phán, mà phải được hình thành, nuôi dưỡng và sống”. Hòa bình bén rễ nơi những con tim biết xót thương, nơi những cộng đồng tìm kiếm công lý công bằng, và nơi những thể chế chọn đối thoại thay vì loại trừ.

(Vatican News 1-2-2026)