Sáng thứ Năm, ngày 14 tháng năm năm 2026, Đức Thánh cha Lêô XIV đến viếng thăm Đại học Sapienza, là Đại học lớn nhất Âu Châu và thế giới, với 122.000 sinh viên.
Phúc Nhạc | RVA
Đại học này do Đức Giáo hoàng Bonifaxio VIII thành lập năm 1303, nhưng nay là một Đại học Công lập của chính phủ Ý và gồm có 15 phân khoa tại nhiều chi nhánh khác nhau.
Truyền thông Ý gọi chuyến thăm này là một “cử chỉ hòa giải” giữa Đại học Sapienza và Tòa Thánh, vì cách đây 18 năm, Đại học này nơi đã từ chối tiếp đón Đức Bênêđictô XVI, do sức ép của phe cực tả.
Đức Giáo hoàng Phaolô VI và Gioan Phaolô II đều đến thăm Đại học La Sapienza. Đức Phaolô VI đến đây như một “cựu sinh viên và người bạn”, cảm động nhớ lại những năm tháng học văn chương tại đại học này sau khi chịu chức linh mục. Trong bài phát biểu, ngài dùng hình ảnh hai luồng ánh sáng hội tụ: đức tin và khoa học không đối lập nhau, nhưng là hai ngọn lửa tiến tới một “sự cộng sinh” cần thiết.
30 năm sau, ngày 19 tháng Tư năm 1991, Đức Gioan Phaolô II thăm Đại học này. Vị giáo hoàng người Ba Lan đã tiếp nhận và phân tích hơn 500 câu hỏi do sinh viên gửi đến, đồng thời kêu gọi giới trẻ xây dựng một “nền văn minh tình thương” và “đừng sợ Đức Kitô”.
Khi ngài bước vào khuôn viên trường, khoảng 300 sinh viên đã huýt sáo và la ó phản đối. Đáp lại, Đức Gioan Phaolô II nói: “Xin cảm ơn sự chào đón nồng nhiệt của các bạn, đi kèm với những tiếng hô rất lớn.” Năm 2003, ngài đã được trao bằng tiến sĩ danh dự của trường Đại học Sapienza.
Vụ tẩy chay Đức Bênêđictô XVI
Đức Bênêđictô XVI dự kiến sẽ đến thăm Đại học La Sapienza ngày 17 tháng Giêng năm 2008. Tuy nhiên, chuyến thăm đã không diễn ra. Đức Giáo hoàng buộc phải hủy lễ Khai giảng nhân kỷ niệm 705 năm thành lập trường, sau khi 67 giảng viên chiếm văn phòng Hiệu trưởng và gửi thư mô tả ngài là một “kẻ thù của khoa học” và một người “phản động”, đồng thời khẳng định ngài không được phép bước vào một Đại học thế tục.
Những người khởi xướng phản đối nhắc lại rằng năm 1990, Hồng y Joseph Ratzinger từng nói rằng “phiên tòa của Giáo hội chống Galileo là hợp lý và công bằng”. Trên thực tế, khi ấy ngài chỉ viện dẫn triết gia Paul Feyerabend để minh họa cho cuộc khủng hoảng của lý trí hiện đại. Suy tư của ngài xoay quanh câu hỏi “chân lý là gì?” và nhằm bảo vệ vai trò của đại học trong việc tìm kiếm ý nghĩa tối hậu của sự vật.
Các giáo sư Đại học Sapienza tuyên bố: “Những lời về Galileo xúc phạm và làm nhục chúng tôi. Vì thế, nhân danh tính thế tục, chúng tôi yêu cầu hủy bỏ sự kiện không thích hợp này.”
Đại diện các nhóm cực tả cũng tham gia phản đối, khiến Tòa Thánh quyết định hủy chuyến thăm để tránh leo thang căng thẳng. Tuy nhiên, Đức Giáo hoàng đã gửi bài diễn văn dự định đọc cho ban lãnh đạo đại học. Truyền thông Công giáo Ý gọi việc từ chối Đức Bênêđictô XVI đến Sapienza là “chiến thắng của chủ nghĩa cực đoan thế tục”.
Một cử chỉ hòa giải
Vết thương này đã đánh dấu nhiều năm tranh luận công khai tại Ý, về mối quan hệ giữa đức tin và tính thế tục. Đức Giáo hoàng Phanxicô chưa từng chính thức thăm khuôn viên trường, nhưng vào tháng Năm năm 2022, ngài đã tiếp bà Antonella Polimeni - nữ Viện trưởng đầu tiên của trường - và trong cuộc gặp đã nhắc đến “mối quan hệ tự nhiên” giữa Giáo hội và Đại học.
Giờ đây, Đức Giáo hoàng Lêô XIV sẽ bước vào cánh cổng Đại học vào ngày 14 tháng Năm này, nối lại cuộc đối thoại đã bị gián đoạn gần hai mươi năm. Và Viện trưởng Antonella Polimeni hoan nghênh thông báo về chuyến viếng thăm của Đức Giáo hoàng, như một dấu chỉ hy vọng trong bối cảnh căng thẳng quốc tế hiện nay.
Bà cũng nhắc lại mối liên hệ kéo dài bảy thế kỷ giữa Giáo hoàng và Đại học Sapienza, với những giai đoạn liên tục, chia rẽ và hòa giải. Truyền thông Ý gọi chuyến thăm của Đức Lêô XIV là một “cử chỉ hòa giải”, có thể mở ra một thời đại mới cho mối quan hệ giữa đức tin và khoa học trên đất Ý.
Chương trình chuyến thăm
Chương trình viếng thăm bao gồm việc Đức Lêô XIV ghé thăm nhà nguyện Đại học, lúc 10 giờ 20, phát biểu trước các giáo sư và sinh viên, gặp gỡ hội đồng Đại học cùng nhân viên trường. Đức Giáo hoàng cũng sẽ tham quan triển lãm về lịch sử Đại học và Giáo hoàng.
Giới lãnh đạo Đại học nhấn mạnh rằng chuyến thăm này - diễn ra bảy thế kỷ sau sắc chỉ của Đức Bonifaciô VIII - sẽ nhắc nhớ rằng Giám mục Rôma và thế giới khoa học vẫn có thể cùng nhau suy tư về tương lai của gia đình nhân loại.
Còn Đức Hồng y Baldo Reina, Giám quản Giáo phận Rôma, nhấn mạnh: “Đối thoại với những người đang hướng về tương lai qua khoa học và nghiên cứu là điều căn bản. Chúng tôi sẽ lắng nghe điều Đức Thánh cha nói trong chuyến thăm này và áp dụng vào công tác mục vụ Đại học cũng như mục vụ giới trẻ.”
(Ekai.pl 12-5-2026)
Trực tiếp
