Thứ Bảy, ngày 22 tháng Tám năm 2026, Đức Thánh cha Lêô XIV đã dành 13 tiếng đồng hồ để viếng thăm mục vụ tại Cộng hòa San Marino và giáo phận Rimini, cả hai ở miền trung nước Ý.
G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA
Cộng hòa San Marino
San Marino, thuộc vào số năm quốc gia bé nhỏ nhất trên thế giới, hiện có diện tích hơn 61 cây số vuông và dân số hơn 34.000 người, với ngôn ngữ chính là tiếng Ý. Thủ đô là Thành phố San Marino, ở cao độ trung bình là 675 mét và có những chỗ cao nhất là 755 mét.
Theo hiến pháp, San Marino có hai vị đồng tổng thống với nhiệm kỳ sáu tháng, do Quốc hội bầu lên, lấy cảm hứng từ các quan chấp chính của nền cộng hòa La Mã cổ đại. Hai vị này hiện nay là bà Alice Mina 39 tuổi và ông Sladimiro 56 tuổi (1970) chấp chính từ ngày 01 tháng Tư năm nay và sẽ mãn nhiệm kỳ vào ngày 01 tháng Mười tới đây. Bà Mina nguyên là một chuyên gia về chính trị quốc tế và ông Sladimiro nguyên là một chuyên gia về truyền thông và y khoa. Cả hai từng là đại biểu quốc hội San Marino.
Tại San Marino có 12 giáo xứ Công giáo, tất cả đều thuộc Giáo phận San Marino-Montefeltro, một giáo phận nhỏ có tổng cộng 81 giáo xứ, trong đó 69 giáo xứ nằm trên lãnh thổ Ý. 12 giáo xứ tại San Marino được tổ chức thành một Giáo hạt duy nhất mang tên Serravalle.
Viếng thăm và gặp gỡ
Đức Thánh cha đã bắt đầu chuyến viếng thăm từ lúc 8:00 sáng, khởi hành từ sân bay trực thăng trong nội thành Vatican. Sau gần một tiếng bay, vượt qua hơn 220 cây số, Đức Thánh cha và đoàn tùy tùng đã đến bãi đậu trực thăng y Torraccia ở San Marino, từ đó di chuyển đến Quảng trường Tự do (Piazza della Libertà) ở trung tâm thành phố. Tại đây, lúc 9 giờ 45 sáng, nghi thức đón tiếp đã chính thức diễn ra, với hàng quân danh dự và quốc ca, trước sự hiện diện của hai vị đồng Tổng thống và các quan chức chính quyền San Marino và dân chúng đứng chật quảng trường nhỏ bé.
Tiếp đó, Đức Thánh cha đã hội kiến riêng với hai vị Trụ sở chính phủ, rồi gặp gỡ chung với các quan chức khác.
Diễn văn của Đức Thánh cha
Lên tiếng sau diễn văn chào mừng của hai vị đồng Tổng thống, Đức Thánh cha bày tỏ niềm vui khi thăm Cộng hòa San Marino, quốc gia được xem là nền cộng hòa lâu đời nhất thế giới, có truyền thống từ đầu thế kỷ IV. Ngài cảm ơn hai vị đồng Tổng thống và nhân dân San Marino về sự đón tiếp nồng hậu và nhắc đến chuyến thăm cách đây 44 năm (1982) của Thánh Gioan Phaolô II Giáo hoàng và và Đức Bênêđictô XVI năm 2011. Đồng thời ngài khẳng định mối quan hệ lâu đời giữa San Marino và Tòa Thánh, với quan hệ ngoại giao chính thức được thiết lập từ tháng Tư năm 1926.
Trọng tâm bài diễn văn là ý nghĩa của khẩu hiệu Tự Do, “Libertas” gắn với truyền thống của thánh Marino. Theo Đức Giáo hoàng, tự do không chỉ có nghĩa là độc lập về chính trị hay quyền tự quyết của một quốc gia. Tự do dân sự đích thực phải bắt nguồn từ tự do và phẩm giá của mỗi con người. Con người chỉ thực sự tự do khi được tôn trọng trong lương tâm và có khả năng tìm kiếm sự thật, đưa ra quyết định có trách nhiệm trước Thiên Chúa. Đức Thánh cha nhắc đến Thánh Thomas More như một mẫu gương về việc trung thành với lương tâm ngay cả khi phải đối diện với nghịch cảnh, đồng thời bày tỏ sự liên đới với những người đang chịu đau khổ vì bảo vệ lương tâm của mình.
Đức Giáo hoàng cũng nhấn mạnh rằng tự do không phải là sự cô lập hay ích kỷ, mà được thể hiện qua sự trao ban, hiệp thông, gặp gỡ và đối thoại. Ngài cảnh báo về việc biến tự do thành một thứ “ngẫu tượng”, khi các dự án chính trị và kinh tế nhân danh tự do nhưng thực chất bị chi phối bởi quyền lực và lợi ích. Theo quan điểm Kitô giáo, tự do và cộng đồng phải đi cùng nhau. Đức Thánh cha liên kết điều này với các vị lập quốc là Thánh Marino, cũng như những người đã xây dựng một cộng đồng tự do và hòa bình dựa trên sự hợp tác, trách nhiệm chung và tinh thần hiệp thông.
Một khía cạnh quan trọng khác của Tự do là đóng góp tích cực cho hòa bình. Đức Giáo hoàng đánh giá cao vai trò của Cộng hòa San Marino trong ngoại giao và chủ nghĩa đa phương, đồng thời nhấn mạnh rằng đối thoại, sự khiêm nhường và kiên nhẫn là những con đường cần thiết để hàn gắn xung đột. Ngoại giao phải có khả năng đối thoại với tất cả các bên, kể cả những đối tác khó tiếp cận, nhằm tìm kiếm những dấu hiệu thiện chí và thúc đẩy hòa bình.
Đức Thánh cha xem Cộng hòa San Marino, với quy mô nhỏ và gần gũi với người dân, như một “phòng thí nghiệm” của nền chính trị tốt, nơi có thể kết hợp tính thế tục của Nhà nước với các nguyên tắc của học thuyết xã hội Công giáo: lợi ích chung, công bằng xã hội, tình liên đới và nguyên tắc bổ trợ. Điều này càng có ý nghĩa khi San Marino chuẩn bị thực hiện Thỏa thuận Liên kết với Liên Hiệp châu Âu.
Sau cùng, Đức Giáo hoàng xác định mục tiêu sâu xa nhất của “phòng thí nghiệm” này là “chăm sóc con người”. Điều đó bao gồm bảo vệ sự sống ở mọi giai đoạn, tôn trọng phẩm giá con người và sử dụng công nghệ để phục vụ con người chứ không thay thế tự do hay trách nhiệm của họ. Ngài ghi nhận truyền thống hiếu khách của San Marino, đặc biệt việc hỗ trợ người dân Ukraine và bảo vệ luật nhân đạo quốc tế.
Sau diễn văn của Đức Thánh cha có phần trao đổi quà tặng giữa ngài và chính phủ San Marino, rồi ngài tiến vào Vương cung thánh đường Thánh Marino gần đó.
Viếng thăm Vương cung thánh đường Thánh Marino
Đức Thánh cha được Đức cha Domenico Beneventi, Giám mục sở tại, và cha quản đốc thánh đường cùng với các linh mục, tu sĩ nam nữ và đại diện giáo dân nồng nhiệt tiếp đón. Sau khi ngài quỳ cầu nguyện trước Nhà tạm Mình Thánh Chúa và tôn kính tôn kính các thánh tích của Thánh Marino, Đức cha Beneventi đã đại diện toàn thể cộng đoàn giáo phận chào mừng Đức Thánh cha và giới thiệu giáo phận địa phương.
Huấn từ của Đức Thánh cha
Trong huấn từ nhân dịp này, Đức Thánh cha đặc biệt mời gọi các tín hữu nhìn lại hành trình đức tin và tiếp tục sống Tin mừng trong thế giới hôm nay. Ngài nhắc đến di sản của các Thánh Marino và Leone, những người đã đem sứ điệp Kitô giáo vào đời sống xã hội, góp phần xây dựng một cộng đồng dựa trên tự do, tôn trọng lẫn nhau và hiệp thông. Theo ngài, di sản ấy vẫn có giá trị và cần được tiếp nối bằng lòng trung thành và nhiệt huyết.
Đặc biệt, Đức Giáo hoàng ngỏ lời với những người trẻ. Ngài khuyến khích họ đừng bằng lòng với những câu trả lời dễ dàng hay những niềm vui nhất thời, nhưng phải giữ “cửa sổ” tâm hồn luôn mở trước những khát vọng lớn lao về cái đẹp, điều thiện và sự sống. Những khát vọng chân chính ấy có thể dẫn họ đến gặp gỡ Thiên Chúa và giúp họ biến ước mơ thành những hành động có khả năng làm cho xã hội tốt đẹp hơn.
Đức Thánh cha cũng kêu gọi người trẻ can đảm khám phá và đón nhận ơn gọi riêng của mình, dù là hôn nhân, đời sống thánh hiến, chức linh mục, nghề nghiệp hay dấn thân xã hội và chính trị. Họ được mời gọi chuẩn bị nghiêm túc cho trách nhiệm tương lai, tham gia các hoạt động bác ái và công lý, qua đó trở thành những chứng nhân của hòa bình.
Tiếp đến, Đức Giáo hoàng nhấn mạnh vai trò của các linh mục, giáo lý viên và những người giáo dục trong việc đồng hành với giới trẻ. Tuy nhiên, gia đình vẫn là môi trường đầu tiên và tự nhiên nhất để đức tin được hình thành. Vì thế, cần xây dựng sự hợp tác chặt chẽ giữa gia đình và cộng đoàn Giáo hội, giúp cha mẹ sống lại đức tin và vui mừng truyền đạt các giá trị Kitô giáo cho con cái.
Trong việc giáo dục đức tin, các cộng đoàn cần giúp mọi người khám phá vẻ đẹp của đời sống bí tích, đặc biệt là Bí tích Rửa tội và Thánh Thể, đồng thời đào tạo tín hữu tham dự phụng vụ cách tích cực và cộng đoàn. Đức Giáo hoàng nhắc rằng mỗi Kitô hữu đều có phẩm giá và sứ mạng, được sai đi để mang ánh sáng Tin mừng vào đời sống xã hội.
Đức Thánh cha khẳng định Tin mừng là con đường dẫn tới tự do và giúp con người tìm được ý nghĩa trước những niềm vui, đau khổ và câu hỏi sâu xa của cuộc đời. Vì vậy, hoạt động bác ái không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu vật chất, mà còn phải hướng đến thiện ích toàn diện của con người, giúp họ gặp gỡ Đức Kitô.
Trước một thế giới đầy xung đột, bạo lực, sợ hãi và chia rẽ, Đức Giáo hoàng kêu gọi trở về với tinh thần Tin mừng: tôn trọng tự do, quan tâm người yếu thế, biết tha thứ, liên đới và sống hiệp thông. Ngài đánh giá cao những cộng đoàn nhỏ đang giúp đỡ nhau vượt qua tình trạng dân số suy giảm và thiếu dịch vụ, coi đó là những “ngọn lửa nhỏ” có thể khơi lại tinh thần gia đình, tình huynh đệ và hòa bình.
Sau cùng, Đức Giáo hoàng nhấn mạnh “hiệp thông” là lời mời gọi quan trọng nhất: hiệp nhất giữa các giáo xứ, giữa mục tử và giáo dân, cũng như giữa các đặc sủng và thừa tác vụ khác nhau. Bằng sự hiệp nhất ấy, cộng đồng Giáo hội có thể trung thành tiếp nối công trình của các Thánh Marino và Leone và trở thành chứng tá sống động của Tin Mừng trong thế giới hôm nay.
Trước khi kết thúc cuộc gặp gỡ, Đức Thánh cha đã tặng cho giáo phận một chén lễ quí giá và ngài tiến ra trước sân thánh đường, ngỏ lời chào thăm đông đảo các tín hữu đang đứng chờ ở đây, vì nhà thờ nhỏ bé không có chỗ để đón tất cả mọi người.
Sinh hoạt này kết thúc cuộc viếng thăm Đức Thánh cha tại Cộng hòa San Marino, và lúc 12 giờ trưa ngài trở lại bãi đáp trực thăng để bay tới đan viện Thánh Antôn Padua của các nữ tu dòng Augustinô tại Pennabilli, cách San Marino khoảng 40 cây số và thuộc lãnh thổ Ý. Tại đây ngài chào thăm và dùng bữa trưa với cộng đoàn Đan viện, gồm khoảng 14 chị.
(Vatican News 22-8-2026)
Trực tiếp
