Lúc gần 10 giờ 30 sáng, ngày 11 tháng Mười Một vừa qua, Đức Thánh cha Lêô XIV đã cử hành thánh lễ trọng thể tại Đền thánh Đức Mẹ Luján, cách thủ đô Buenos Aires khoảng 60 cây số về hướng đông và cách nhà tù Devoto 24 cây số, nơi ngài vừa viếng thăm trước đó.
G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA
Lai lịch Đền thánh
Đền thánh Đức Mẹ Luján có nguồn gốc từ một hành động hết sức giản dị: một người nông dân Bồ Đào Nha đã đặt làm hai bức tượng nhỏ Đức Mẹ: một tượng mô tả Đức Mẹ Vô nhiễm Nguyên tội, tượng còn lại mô tả Đức Mẹ bồng Chúa Hài Đồng, để đặt trong một nhà nguyện dự định xây dựng tại Argentina.
Hai bức tượng có chiều cao khoảng 38 centimet, được đóng gói cẩn thận và gửi lên một chiếc xe bò kéo, hướng về Santiago del Estero. Tuy nhiên, trong hành trình di chuyển, khi đến khu vực gần sông Luján, chiếc xe bất ngờ dừng lại. Những con bò kéo xe hoàn toàn bất động. Những người đi cùng, vô cùng bối rối, quyết định dỡ bớt một phần hàng hóa xuống. Và chính tại thời điểm ấy, sự kiện sau này được lưu truyền trong lịch sử với tên gọi “Phép lạ chiếc xe bò” (Milagro del Carro) đã xảy ra: ngay khi chiếc hòm chứa bức tượng Đức Mẹ Vô nhiễm Nguyên tội được đưa xuống khỏi xe, thì những con vật lập tức tiếp tục di chuyển.
Địa điểm giữa vùng đồng bằng Pampa, nơi chiếc xe dừng lại một cách khó lý giải, từ đó trở thành khởi nguồn của một tín ngưỡng được lưu truyền qua nhiều thế kỷ.
Ngày nay, bức tượng nhỏ được bảo quản trong một khám thờ bằng bạc, đặt phía sau bàn thờ chính của Vương cung thánh đường, và vẫn tiếp tục là điểm đến của những dòng người hành hương không ngừng nghỉ.
Hằng năm, hơn sáu triệu tín hữu đến đường hành hương kính viếng Đức Mẹ. Đặc biệt, trong cuộc Hành hương Giới trẻ (Peregrinación Juvenil), hàng nghìn thanh niên đi bộ trên quãng đường dài 60 cây số nối thủ đô Buenos Aires với Thánh địa Luján.
Vương cung thánh đường Luján là một công trình kiến trúc Tân Gothic đồ sộ, với hai ngọn tháp nhọn song song vươn cao hơn 100 mét. Đây cũng từng là điểm hành hương của Đức Tổng giám mục Buenos Aires khi ấy, Jorge Mario Bergoglio, sau này là Đức Giáo hoàng Phanxicô.
Trong hai thế kỷ rưỡi đầu tiên kể từ sự kiện chiếc xe bò dừng lại, bức tượng Đức Mẹ được bảo quản trong một loạt nhà nguyện được xây dựng ngày càng kiên cố hơn, mặc dù quy mô vẫn còn tương đối khiêm tốn, gần địa điểm xảy ra sự kiện ban đầu.
Mọi chuyện bắt đầu thay đổi vào nửa sau thế kỷ XIX, khi cộng đồng Công giáo Argentina khởi xướng các hoạt động quyên góp tài chính để xây dựng một Vương cung thánh đường. Công trình hiện nay bắt đầu được xây dựng vào năm 1887 và tiếp tục được hoàn thiện qua nhiều giai đoạn cho đến năm 1935.
Năm 1930, Giáo hoàng Piô XI chính thức tuyên nhận Đức Mẹ Luján là Bổn mạng của Argentina, đồng thời nâng nhà thờ lên hàng Tiểu Vương cung thánh đường.
Khi đến Đền thánh Đức Mẹ Luján vào khoảng 9 giờ 30 sáng, giờ địa phương, Đức Thánh cha dành 30 phút, đi xe Papamobile đi qua các lối đi để chào thăm hàng trăm ngàn tín hữu đang tụ tập tại đây từ sáng sớm.
Đồng tế với Đức Thánh cha, có gần 50 hồng y, giám mục và hàng trăm linh mục, trong phẩm phục màu trắng, vì là thánh lễ kính Đức Mẹ.
Bài giảng của Đức Thánh cha
Trong thánh lễ trước Vương cung thánh đường Đức Mẹ Luján, Đức Thánh cha mời gọi cộng đoàn nhìn lại những ân huệ Thiên Chúa ban cho đất nước Argentina, đồng thời sống hành trình đức tin theo bốn bước căn bản của Thánh Thể: Hòa giải - Được soi sáng bởi Lời Chúa - Hiệp thông - Được sai đi thi hành sứ mạng.
1. Thiên Chúa là nguồn hy vọng và niềm vui
Khởi đi từ bài đọc sách ngôn sứ Isaia, Đức Thánh cha nhắc đến hình ảnh sa mạc, thảo nguyên và núi non được Thiên Chúa làm cho trổ hoa và vui mừng ca hát trước vinh quang của Ngài. Ngài liên hệ hình ảnh ấy với vẻ đẹp phong phú của thiên nhiên Argentina, từ đồng cỏ, sông ngòi, núi non đến những dòng sông băng và sa mạc. Tất cả đều diễn tả vinh quang của Đấng Tạo Hóa.
Không chỉ thiên nhiên, con người Argentina cũng là một hồng ân đáng quý, thể hiện qua sự sáng tạo, lòng hiếu khách, tinh thần quảng đại, sự chia sẻ thức ăn, âm nhạc và tình thân ái. Đức Thánh cha bày tỏ lòng biết ơn vì được gặp gỡ một dân tộc luôn rộng mở và sẵn sàng giúp đỡ người khác. Ngài cũng đặc biệt tưởng nhớ Đức cố Giáo hoàng Phanxicô, người luôn dành tình yêu và lòng sùng kính đặc biệt cho Đức Mẹ Luján.
2. Bốn bước của hành trình Thánh Thể
Đức Thánh cha trình bày bốn bước thiêng liêng mà mỗi Kitô hữu được mời gọi thực hiện:
Thứ nhất, Hòa giải
Trước những đau khổ của cuộc sống như bệnh tật, nghèo đói, thất nghiệp, phân biệt đối xử và chia rẽ gia đình, Đức Maria dưới chân thánh giá là mẫu gương của tình yêu và lòng tín thác. Cũng như Mẹ đã đón nhận sứ mạng mới từ Chúa Giêsu, mỗi người được mời gọi đón nhận ân sủng Thiên Chúa, chân thành nhìn nhận lỗi lầm, xin tha thứ và tha thứ cho nhau. Hòa giải không chỉ với Thiên Chúa và tha nhân mà còn với chính lịch sử và hiện tại của mình, để xây dựng một tương lai trong đó tình yêu là lời cuối cùng.
Thứ hai, được Lời Chúa soi sáng
Qua câu chuyện hai môn đệ trên đường Emmaus, Đức Thánh cha nhắc rằng khi con người mệt mỏi, thất vọng và mất phương hướng, Chúa Giêsu Phục Sinh luôn đồng hành và soi sáng bằng Kinh Thánh. Lời Chúa chính là ngọn đèn soi bước chân, giúp chúng ta nhận ra sự hiện diện của Chúa, tìm lại niềm tin và định hướng cho cuộc sống.
Thứ ba, Hiệp thông
Bàn tiệc Thánh Thể luôn mở rộng cho mọi người, đặc biệt là những người nghèo khổ, đói khát, di dân, bệnh nhân và tù nhân. Bí tích Thánh Thể xây dựng sự hiệp nhất trong Giáo hội và dạy chúng ta biết chia sẻ những ân huệ đã lãnh nhận.
Hiệp thông với Đức Kitô không có nghĩa là khép kín trong lợi ích cá nhân, nhưng phải thúc đẩy chúng ta tham gia tích cực vào đời sống cộng đoàn, quảng đại phục vụ và đóng góp những gì mình có cho lợi ích chung. Đức Maria dưới chân Thánh giá dạy chúng ta yêu thương đến cùng. Tình yêu ấy được thể hiện qua những việc làm bình dị: người cha chăm chỉ lao động nuôi gia đình, người mẹ chăm sóc con đau bệnh, người bạn dành thời gian đồng hành với người đang cần giúp đỡ.
Thứ tư, được sai đi thi hành sứ mạng
Kết thúc thánh lễ, mỗi Kitô hữu được sai đi để loan báo Tin mừng bằng lời nói và việc làm tốt lành. Đức Thánh cha mời gọi Argentina đứng lên, bước đi và làm chứng cho niềm vui Tin mừng. Đức Thánh cha nhắc lại lời thánh Augustinô: hãy để tình yêu trở thành cội rễ của mọi hành động; nói, sửa dạy hay tha thứ đều phải xuất phát từ tình yêu.
3. Lời cầu nguyện với Đức Mẹ Luján
Kết thúc bài giảng, Đức Thánh cha phó thác sứ vụ Giáo hoàng và dân tộc Argentina cho Đức Mẹ Luján. Ngài xin Mẹ hướng dẫn Giáo hội và đất nước xây dựng những nhịp cầu bác ái, những mạng lưới liên đới, đồng thời kiên trì bước đi trên con đường hòa giải, hiệp thông và truyền giáo, luôn được soi sáng bởi Lời Chúa Giêsu Kitô.
Tóm lại, trong bài giảng, Đức Thánh cha nhấn mạnh rằng đời sống Kitô hữu phải bắt nguồn từ Thánh Thể và được thể hiện qua bốn bước: hòa giải để chữa lành, lắng nghe Lời Chúa để được soi sáng, hiệp thông để biết chia sẻ và được sai đi để loan báo Tin Mừng. Ngài mời gọi mỗi người lấy tình yêu làm nền tảng cho mọi suy nghĩ, lời nói và hành động; xây dựng một Giáo hội hiệp nhất, một xã hội liên đới và một tương lai tràn đầy hy vọng.
Cuối thánh lễ, Đức cha Jorge Eduardo Scheinig, Tổng giám mục Giáo phận Mercedes-Luján sở tại đã ngỏ lời cám ơn Đức Thánh cha và ngài đã tặng cho giáo phận chén lễ quý giá.
Sau thánh lễ, lúc gần 12 giờ, Đức Thánh cha trở lại phi trường thủ đô Buenos Aires cách đó 80 cây số. Dọc đường ngài đã dừng lại tại Nhà tĩnh tâm Marista San José để chào thăm và các ơn đông đảo những người thiện nguyện đã góp phần vào việc tổ chức và tiến hành cuộc viếng thăm của ngài tại Argentina.
Tại Phi trường của thủ đô Buenos Aires, lúc gần 13 giờ 30 trưa, đã diễn ra nghi thức tiễn biệt Đức Thánh cha với sự hiện diện của Tổng thống Javier Milei và một số quan chức chính quyền.
Trực tiếp
