Đức Hồng y Koch: Đức Lêô XIV luôn quy hướng về Chúa Kitô, tìm kiếm hiệp nhất và theo đuổi hòa bình

Trong cuộc phỏng vấn dành cho báo “France Catholique”, nhân kỷ niệm sắp kỷ niệm một năm Giáo hoàng của Đức Thánh cha Lêô XIV, Đức Hồng y Kurt Koch, Bộ trưởng Bộ Hiệp nhất các tín hữu Kitô, tuyên bố rằng: “Đặt Chúa Kitô ở trung tâm Giáo hội, hiệp nhất trong Giáo hội và theo đuổi hòa bình, đó là ba định hướng chính nổi bật trong triều đại Giáo hoàng của Đức Thánh cha đương kim”.

G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA

Chúa Kitô ở trung tâm của Giáo hội

Đặc điểm đầu tiên mà Đức Hồng y Koch nhấn mạnh là tính quy hướng mạnh mẽ về Chúa Kitô của triều đại Giáo hoàng này. Đức Hồng y nói: “Đức Lêô XIV hoàn toàn xác tín rằng cần phải đặt Chúa Kitô ở trung tâm của Giáo hội”, không phải như một khẩu hiệu thiêng liêng, nhưng là điều kiện cho mọi điều khác... chỉ từ vị trí trung tâm này, thách đố lớn thứ hai - sự hiệp nhất - mới có thể được giải quyết. Trong bối cảnh Giáo hội đang trải qua những căng thẳng nội bộ và sự đa dạng các xu hướng, Đức Giáo hoàng nhấn mạnh rằng sự hiệp thông không thể được xây dựng trên những thỏa hiệp mang tính con người, mà trên một điểm quy chiếu chung: Chúa Kitô.”

Hiệp nhất như một thách đố nội tại

Đức Hồng y Koch nhìn nhận rằng trong Giáo hội có “nhiều xu hướng” và cả “những căng thẳng”, khiến việc đạt được hiệp nhất trở thành nhiệm vụ cấp bách. Đây không chỉ là vấn đề nội bộ: một Giáo hội bị chia rẽ sẽ mất uy tín khi đề xuất hòa giải cho thế giới. “Nếu Giáo hội là một cộng đoàn chia rẽ, làm sao có thể giúp tái lập sự hiệp nhất giữa các Kitô hữu? Làm sao có thể góp phần khôi phục hòa bình thế giới?”. Theo Đức Hồng y Bộ trưởng Bộ Hiệp nhất các tín hữu, mô hình mà Đức Giáo hoàng Lêô XIV hướng tới không phải là sự đồng nhất, nhưng là hiệp nhất trong đa dạng, theo gương Ba Ngôi Thiên Chúa: những Ngôi vị khác biệt nhưng hiệp nhất sâu xa.

Một triều đại Giáo hoàng mang gốc rễ Augustinô

Một đặc điểm khác, theo Đức Hồng y Koch là ảnh hưởng của linh đạo của thánh Augustinô, vốn hiện diện thường xuyên trong các bài phát biểu và bài giảng của Đức Thánh cha. Đức Thánh cha đặc biệt nhấn mạnh mối liên hệ giữa Giáo hội và Bí tích Thánh Thể, với ý tưởng truyền thống: “Giáo hội làm nên Thánh Thể, và Thánh Thể làm nên Giáo hội.” Khẩu hiệu giám mục của Đức Giáo hoàng, In illo uno unum: Trong Đấng là Một, chúng ta nên một, cũng cần được hiểu trong bối cảnh này, tóm lược tầm nhìn của ngài: một Giáo hội đa dạng nhưng hiệp nhất trong Chúa Kitô.

Châu Âu - một mối quan tâm căn bản

Trong bối cảnh chung này, nổi lên một mối quan tâm cụ thể, đó là châu Âu. Đức Hồng y Koch, người Thụy Sĩ Đức, tiết lộ rằng Đức Lêô XIV đang lo lắng theo dõi tình trạng tinh thần của một châu lục nơi đức tin không còn giữ vị trí trung tâm. Ngài nhận định một cách thận trọng nhưng rõ ràng: đức tin tại châu Âu “đang đứng trước nguy cơ bị lãng quên nghiêm trọng”. Đây không chỉ là một mất mát tôn giáo, nhưng còn chạm đến chính bản sắc của lục địa này, vốn có nguy cơ đánh mất nền tảng nếu chỉ tập trung vào lợi ích vật chất mà thiếu một nền tảng tinh thần chung.

Sự thay đổi trong nền tảng xã hội

Cuộc khủng hoảng đặc biệt rõ trong lĩnh vực sự sống con người. Đức Hồng y Koch chỉ ra sự thay đổi sâu sắc trong cách hiểu về quyền con người: “Trước đây, nền tảng của nhân quyền là quyền được sống. Nay người ta nói đó là quyền được giết. Đó là điều hoàn toàn trái ngược.” Nhận định này liên quan đến các tranh luận hiện nay, như vấn đề an tử, mà theo ngài là dấu hiệu của việc đánh mất những điểm quy chiếu căn bản.

Một triều đại Giáo hoàng đang hình thành

Theo Đức Hồng y Koch, gần một năm sau khi được bầu chọn, Đức Lêô XIV đang tỏ ra là một vị Giáo hoàng có đường nét rõ ràng: tập trung vào Chúa Kitô, hướng đến hiệp nhất và nhạy bén trước những thách thức đe dọa đức tin, đặc biệt tại châu Âu. Trong bối cảnh căng thẳng nội bộ và sự mất phương hướng tại phương Tây, Đức Giáo hoàng gợi ý rằng ưu tiên hàng đầu chính là khôi phục điều nền tảng nhất: đức tin - bởi nếu thiếu điều này, Giáo hội sẽ mất khả năng trở thành dấu chỉ, và châu Âu có nguy cơ đánh mất căn tính của mình.

(ekai.pl 20-4-2026)