Linh mục Channan, O.P.: Xây dựng những nhịp cầu phải bắt đầu từ những hoạt động thường nhật

Trong khi Liên Hội đồng Giám mục Á Châu (FABC) đang chuẩn bị cho Đại hội Toàn thể diễn ra tại Jakarta, Indonesia, từ ngày 20 đến ngày 26 tháng Bảy này, với chủ đề “Lời mời gọi hoán cải theo tinh thần hiệp hành và sứ mạng trở thành những nhịp cầu và những người xây dựng nhịp cầu tại châu Á”, một linh mục Dòng Đa Minh, người Pakistan cho rằng việc xây dựng những nhịp cầu đích thực phải bắt đầu từ cấp cơ sở, nơi những người thuộc các tôn giáo khác nhau gặp gỡ nhau trong đời sống thường ngày.

Tác giả: Yousaf Benjamin | Chuyển ngữ: Đức Trần

Cha James Channan, O.P, được biết đến rộng rãi như một trong những người tiên phong hàng đầu của Pakistan trong lĩnh vực đối thoại liên tôn và xây dựng hòa bình. Trong hơn 40 năm, cha đã không ngừng dấn thân cổ võ hòa bình và củng cố mối tương quan giữa Kitô giáo và Hồi giáo tại quốc gia có đa số dân theo Hồi giáo này.

Cha từng đảm nhiệm chức vụ Tổng Thư ký Điều hành Văn phòng Đại kết và Đối thoại Liên tôn của FABC (OEIA) trong bảy năm, đồng thời phục vụ mười bảy năm với cương vị Tổng Thư ký Điều hành Ủy ban Quốc gia về Quan hệ Kitô giáo – Hồi giáo của Hội đồng Giám mục Công giáo Pakistan. Cha cũng từng là chuyên viên tư vấn cho Hội đồng Tòa Thánh Đối thoại Liên tôn (nay thuộc Bộ Đối thoại Liên tôn).

Trong cuộc phỏng vấn với Đài Chân Lý Á Châu (Radio Veritas Asia-RVA), cha đã chia sẻ những suy tư được đúc kết từ hơn bốn thập niên dấn thân thúc đẩy quan hệ giữa Kitô hữu và người Hồi giáo.

Sau đây là trích đoạn cuộc phỏng vấn

Việc “xây dựng những nhịp cầu” được thể hiện như thế nào trong sứ vụ hằng ngày của cha?

“Ở cấp cơ sở, xây dựng những nhịp cầu là một sứ vụ hằng ngày qua sự hiện diện, kiên nhẫn và dấn thân tích cực. Sau bảy năm phục vụ tại Văn phòng Đại kết và Đối thoại Liên tôn của FABC, tôi càng trân trọng chủ đề của kỳ Đại hội Toàn thể sắp tới. Tại Lahore, chúng tôi hiện thực điều đó thông qua Trung tâm Hòa bình, nơi người Hồi giáo, Kitô hữu, Ấn giáo cùng các nhà lãnh đạo trẻ gặp gỡ để xây dựng sự tôn trọng lẫn nhau. Khi xảy ra những căng thẳng tại địa phương, mạng lưới liên tôn của chúng tôi cho phép làm việc trực tiếp với các imam và các nhà lãnh đạo cộng đồng nhằm hóa giải xung đột trước khi chúng leo thang.”

Điều gì đã thôi thúc cha dành trọn cuộc đời cho công cuộc xây dựng hòa bình?

“Bước ngoặt của tôi đến vào năm 1977, khi còn là một chủng sinh trẻ. Tôi cảm nhận được tiếng gọi mãnh liệt phục vụ dân tộc mình tại một đất nước có đa số dân theo Hồi giáo.

Để xây dựng những nhịp cầu đích thực, tôi đã dành sáu năm nghiên cứu Hồi giáo, trong đó có các công trình về việc chay tịnh và cuộc hành hương đến Thánh địa Mecca. Sau đó, tôi lấy bằng Cao học (Licentiate) về tiếng Ả Rập và Hồi giáo học tại Giáo hoàng Học viện về Ả Rập và Hồi giáo ở Rôma.

Nền tảng ấy đã định hình hàng chục năm sứ vụ của tôi, bao gồm việc được bổ nhiệm làm chuyên viên tư vấn về đối thoại liên tôn tại Vatican và phục vụ trong Ủy ban Quốc gia về Quan hệ Kitô giáo – Hồi giáo của Pakistan.”

Làm thế nào cha vẫn tiếp tục xây dựng hòa bình giữa những chia rẽ sâu sắc và bạo lực liên tiếp xảy ra?

“Chúng tôi đang phải đối diện với vô vàn thách đố: chủ nghĩa cực đoan tôn giáo, các cuộc tấn công vào nhà cửa, bạo lực đối với các thiếu nữ Kitô giáo và tình trạng công lý không được thực thi. Tuy nhiên, chúng tôi vẫn chọn con đường hòa bình. Để đối lại những bức tường hận thù, chúng tôi xây dựng những nền tảng bền vững của lòng tin bằng cách thành lập các trung tâm hòa bình, củng cố các ủy ban liên tôn và hợp tác chặt chẽ với chính quyền địa phương. Điều tôi học được là không bao giờ được bỏ cuộc. Ngay cả trong những thời khắc tăm tối nhất, chúng ta phải thắp lên một ngọn nến hy vọng thay vì nguyền rủa bóng tối”.

Đâu là bước đi cấp thiết nhất để xây dựng lòng tin đích thực giữa các cộng đồng?

“Chúng ta cần giải quyết những vấn đề mang tính hệ thống đang ảnh hưởng đến các cộng đồng thiểu số, bao gồm các hạn chế về tự do tôn giáo, bạo lực đám đông, các vụ cưỡng bức cải đạo, cưỡng ép kết hôn và việc lạm dụng các luật chống báng bổ tôn giáo. Tuy nhiên, việc giải quyết những vấn đề này đòi hỏi hành động từ cấp cơ sở, chứ không chỉ dừng lại ở những tuyên bố của các nhà lãnh đạo. Chúng ta cần những cuộc đối thoại có tổ chức và các cuộc gặp gỡ thường xuyên giữa các cộng đồng tại địa phương. Khi con người gặp gỡ trực tiếp với nhau, những hiểu lầm sẽ giảm bớt và sự tôn trọng lẫn nhau sẽ có cơ hội phát triển”.

Cha đang chuẩn bị thế hệ những người xây dựng nhịp cầu trong tương lai như thế nào?

“Ưu tiên của tôi là đồng hành và đào tạo giới trẻ Pakistan. Chúng tôi chuẩn bị cho họ thông qua các hội thảo, hội nghị toàn quốc và các chuyến tham quan – học hỏi, nơi họ có cơ hội gặp gỡ trực tiếp các nhà lãnh đạo của những tôn giáo khác. Tôi cũng tiếp cận họ qua các ấn phẩm của mình. Bằng cách nêu gương và chứng minh rằng đối thoại thực sự có thể tạo nên sự khác biệt, tôi hy vọng truyền cảm hứng để họ tiếp tục sứ mạng này.”

Cha kỳ vọng điều gì nơi FABC trong chặng đường sắp tới?

“Chúng ta cần tiếp tục thúc đẩy đối thoại liên tôn trên khắp châu Á. Tại những quốc gia mà Kitô hữu là cộng đồng thiểu số, đối thoại không phải là một lựa chọn, nhưng là một đòi hỏi mục vụ thiết yếu để có thể chung sống trong hòa bình. Chúng ta cũng cần lôi cuốn giới trẻ tham gia tích cực hơn vào công cuộc xây dựng hòa bình, giúp họ trở thành những người xây dựng nhịp cầu của ngày mai. Sau cùng, chúng ta phải tiếp tục phổ biến giáo huấn của Giáo hội về phẩm giá con người, công lý và công ích, để những giá trị ấy không chỉ là lý thuyết nhưng thực sự hiện thực sống động trong các xã hội của chúng ta”.

Về tác giả
Yousaf Benjamin là một nhà báo tự do sống tại Pakistan, cộng tác với nhiều tạp chí và nền tảng truyền thông Công giáo.