Bức bích họa “Phán xét chung” trong Nhà nguyện Sistina, nơi diễn ra việc bầu chọn Giáo hoàng và là bức tranh thu hút hàng trăm ngàn du khách đến thăm, nay bắt đầu được thanh tẩy, dự kiến trong vòng ba tháng.
G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA
Các du khách đến thăm Nhà nguyện Sistina, ngoài sự ngưỡng mộ, họ cũng để lại hơi thở cùng các hạt da và tóc. Vì lý do đó, sau lần trùng tu cách đây 30 năm, nay kiệt tác này của danh họa Michelangelo, lại cần được trùng tu. Công tác bảo trì đặc biệt này tập trung vào việc làm sạch bề mặt tác phẩm, theo thông báo chung của Phủ Thống đốc Thành Vatican và Bảo tàng Vatican.
Trong suốt thời gian can thiệp nói trên, Nhà nguyện Sistina vẫn luôn mở cửa đón công chúng. Một tấm màn lớn có độ phân giải cao, tái hiện hình ảnh của bức “Phán xét chung”, sẽ che phủ tác phẩm trong thời gian thi công, cho phép các tín hữu và du khách vẫn tiếp tục trải nghiệm độc đáo của chuyến viếng thăm.
Một kiệt tác luôn được theo dõi chặt chẽ
Bà Barbara Jatta, Giám đốc Bảo tàng viện Vatican, cho biết: “Việc thanh tẩy trước đây được tiến hành và hoàn tất vào năm 1994, dưới sự giám sát của Carlo Pietrangeli và với sự chỉ đạo của chuyên gia phục chế Gianluigi Colalucci”. Cuộc trùng tu đó đã đánh dấu một bước ngoặt trong việc hiểu biết bảng màu của Michelangelo. Kể từ đó, các bức tranh trong Nhà nguyện Sistina luôn được theo dõi liên tục, một phần do số lượng khách tham quan mỗi ngày rất đông. Vì lý do này, Bảo tàng Vatican đã triển khai một chương trình bảo dưỡng phòng ngừa có hệ thống, nhằm bảo tồn lâu dài các bề mặt bích họa.
Giàn giáo để tái khám phá ánh sáng và màu sắc nguyên thủy
Nhờ hệ thống giàn giáo bao phủ toàn bộ bề mặt bích họa, các chuyên gia sẽ có thể loại bỏ những lớp cặn tích tụ theo thời gian và khôi phục lại độ rực sáng cùng màu sắc mà Michelangelo đã chủ ý thể hiện. Nhờ đó, toàn bộ cảnh tượng sẽ lấy lại chiều sâu biểu cảm và hình thức, làm sống lại niềm kinh ngạc từng xuất hiện khi cuộc đại trùng tu lớn của thế kỷ XX kết thúc.
Một công trình tập thể được nâng đỡ nhờ các ân nhân quốc tế
Dự án quy tụ nhiều bộ phận chuyên môn của Bảo tàng Vatican, như Phòng Nghiên cứu Khoa học, Văn phòng Giám tuyển và Phòng Nhiếp ảnh. Sáng kiến này được thực hiện nhờ sự hỗ trợ của Chi hội Florida thuộc tổ chức ân nhân của bảo tàng viện Vatican (Patrons of the Arts in the Vatican Museums), những nhà bảo trợ lâu đời của nghệ thuật Vatican.
Lịch sử bức họa “Phán xét chung”
Đức Giáo hoàng Clêmentê VII là vị đã yêu cầu danh họa Michelangelo Buonarroti (1475-1564) vẽ bức “Phán xét chung” trên tường phía tây của Nhà nguyện Sistina vào năm 1533. Tuy nhiên, việc thực hiện chỉ bắt đầu dưới triều Đức Giáo hoàng Phaolô III, người đã bổ nhiệm danh họa Michelangelo làm kiến trúc sư trưởng, nhà điêu khắc và họa sĩ chính. Nhờ đó, Michelangelo được giải trừ nghĩa vụ hợp đồng đối với việc xây dựng lăng mộ của Đức Giáo hoàng Giuliô II tại Đền thờ Thánh Phêrô, để có thể toàn tâm toàn ý cho việc trang trí Nhà nguyện Sistina.
Danh họa Michelangelo bắt đầu công việc vào mùa hè năm 1536 và hoàn thành tác phẩm đồ sộ này vào mùa thu năm 1541. Bức tranh, mô tả Chúa Kitô là Thẩm phán toàn cầu trên nền xanh băng giá, được bao quanh bởi những người “bị luận phạt” và “người công chính”, cũng nổi tiếng là phông nền cho các cuộc bầu chọn Giáo hoàng. Nói chung, bức họa rộng khoảng 180 mét vuông với 391 nhân vật được vẽ.
Lớp màn trắng do các chất tích tụ
Trước lượng khách tham quan đông đảo mỗi ngày, Bảo tàng Vatican liên tục kiểm tra tình trạng các bức tranh trong Nhà nguyện Sistina và thường xuyên loại bỏ các lớp tích tụ. Tuy nhiên, bức “Phán xét Cuối cùng” cho đến nay vẫn được miễn trừ khỏi những biện pháp này, vốn chỉ được thực hiện vào ban đêm bằng các giàn nâng di động.
Thế nhưng hiện nay, tác phẩm đã bị phủ một lớp màn trắng nhạt, do các vi hạt của những chất lạ được vận chuyển bởi luồng không khí và theo thời gian đã làm giảm sự tương phản sáng - tối. Ông Paolo Violini, trưởng phòng thí nghiệm phục chế tranh và vật liệu gỗ, giải thích như vậy. Để khôi phục lại màu sắc và độ rực sáng mà danh họa Michelangelo mong muốn, cần phải áp dụng các biện pháp đặc biệt với một hệ giàn giáo cố định.
(EWTN Italia, KNA 2-2-2026)
Trực tiếp
