Chiều 27 tháng Mười năm 2026, cuộc gặp gỡ các vị lãnh đạo tôn giáo thế giới về hòa bình do Cộng đồng thánh Egidio tổ chức đã kết thúc sau hơn hai ngày tiến hành tại Assisi.
G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA
Cuộc gặp gỡ này có chủ đề là “Hòa bình không vũ trang và có sức giải trừ vũ khí” và diễn ra đúng 40 năm sau cuộc gặp gỡ tương tự do Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II triệu tập cũng tại Assisi. Lần này có sự tham dự của khoảng 80 vị lãnh đạo các tôn giáo thế giới, trong đó có Đức Thượng phụ Bartolomaios I, Giáo chủ Chính thống Constantinople bên Thổ Nhĩ Kỳ và là vị đứng đầu Chính thống giáo.
Từ chiều Chúa nhật, ngày 25 đến trưa thứ Ba, ngày 27 tháng Mười, các vị lãnh đạo tôn giáo và các nhân vật văn hóa, xã hội, chính trị đã trình bày các bài tham luận về hòa bình tại 16 diễn đàn ở các địa điểm khác nhau thuộc khu vực Assisi. Ngoài đại diện của các hệ phái Kitô giáo, các diễn đàn còn có sự tham gia của người Do Thái, người Hồi giáo, Phật tử, tín đồ Ấn Độ giáo, đạo Sikh và đại diện của nhiều cộng đồng tôn giáo khác. Các cuộc thảo luận cũng có sự tham gia của các nhà khoa học, nhà báo và cây bút bình luận, đại diện công đoàn, các tổ chức phi chính phủ và một số đại diện chính phủ. Quỹ Gates cũng cử hai diễn giả tham dự.
Một số lập trường
Ví dụ, ngay trong phiên khai mạc, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Đức, Đức cha Heiner Wilmer, Giám mục Giáo phận Muenster, đã kêu gọi tăng cường quyết tâm hành động vì nền hòa bình thế giới đang bị đe dọa. Ngài nói: “Các cuộc chiến tranh xâm lược tàn bạo đã quay trở lại vũ đài chính trị thế giới, trong khi các cuộc xung đột vũ trang ngày càng gia tăng”.
Đức cha nhận xét rằng danh Thiên Chúa quá thường xuyên bị lợi dụng để biện minh cho bạo lực. “Với tư cách là những người có đức tin, chúng ta phải kiên quyết phản đối điều đó”. Ngài cũng nhấn mạnh: “Chỉ những ai biết giải trừ vũ khí ngay trong chính nội tâm mình mới có thể phá vỡ logic bạo lực trong các mối quan hệ với thế giới bên ngoài”.
Một diễn đàn mang tên “Truyền thông, các câu chuyện định hình nhận thức và quyền lực trong kỷ nguyên số” tập trung phân tích sự thay đổi trong ảnh hưởng của truyền thông.
Cầu nguyện và nghi thức bế mạc
Lúc 15 giờ 30, thứ Ba, ngày 27 tháng Mười, là buổi cầu nguyện và bế mạc cuộc gặp gỡ.
Các đại diện của những tôn giáo khác cùng nhau cầu nguyện theo nghi thức tôn giáo của mình tại nhiều địa điểm khác nhau gần Vương cung thánh đường dưới.
Còn các Kitô hữu thì tụ tập tại tầng dưới của Vương cung thánh đường Assisi, với sự hiện diện của đại diện các Giáo hội và cộng đồng Kitô giáo. Đức Hồng y Kurt Koch, Tổng trưởng Bộ Hiệp nhất các tín hữu Kitô chủ sự buổi cầu nguyện này, cạnh ngài là các vị Thượng phụ và các vị lãnh đạo Anh giáo và Tin lành.
Buổi cầu nguyện bắt đầu lúc 15 giờ 30 với các bài sách thánh, suy niệm và phát biểu ngắn. Sau đó, lúc quá 16 giờ 30, mọi người thuộc các tôn giáo đã tụ họp lại ở quảng trường bên ngoài và đã nghe sứ điệp Video của Đức Thánh cha Lêô XIV:
Sứ điệp của Đức Thánh cha Lêô XIV
Trong sứ điệp cho dịp này, Đức Thánh cha nói:
“Anh chị em thân mến!
Anh chị em đang hiện diện tại Assisi, đúng 40 mươi năm sau Ngày Cầu nguyện cho Hòa bình, được tổ chức vào ngày 27 tháng Mười năm 1986. Sự kiện ấy được khởi xướng do Thánh Gioan Phaolô II, Người đã nhấn mạnh, trong dịp đó, mối liên hệ nội tại gắn kết một thái độ tôn giáo đích thực với sự nhạy cảm sâu sắc và sống động đối với hòa bình.
Tôi xin gửi lời chào thân ái nhất đến các Thượng phụ và các vị lãnh đạo tôn giáo, nhiều vị trong số đó đã tích cực tham gia các ngày cầu nguyện và đối thoại được tổ chức nối tiếp nhau trong suốt những năm qua. Tôi thân ái chào Đức cha Felice Accrocca, vị chủ chăn của Giáo phận Assisi, các gia đình Phan Sinh và tất cả những người đã quy tụ nơi đây.
Tôi đã mong muốn được hiện diện cùng anh chị em bên mộ Thánh Phanxicô trong dịp kỷ niệm trọng đại này, để được nhìn thấy những khuôn mặt của anh chị em và cùng nhau đưa ra một chứng tá tốt đẹp rằng: sống với nhau như anh chị em thực sự là điều có thể thực hiện được ngay từ hôm nay!
Tôi cảm ơn Bộ Đối thoại Liên tôn và Cộng đoàn Thánh Egidio vì đã tận tâm tiếp tục con đường do các vị tiền nhiệm của tôi vạch ra. Tôi được an ủi khi nhìn lại hành trình dài lâu và trung thành đã được thực hiện trong những năm qua, một hành trình mang lại nhiều hoa trái. Khi nói về Ngày cầu nguyện không thể nào quên vào tháng Mười năm 1986 ấy, Đức Giáo hoàng Phanxicô đã phát biểu: “Sự kiện ấy không thể và không được phép chỉ là một biến cố đơn lẻ. Anh chị em đã tiếp tục hành trình này và làm cho động lực của nó ngày càng mạnh mẽ hơn”.[1]
Thật vậy, sau cuộc gặp gỡ lịch sử đầu tiên ấy, Thánh Gioan Phaolô II đã mời gọi mọi người “tiếp tục sống tinh thần Assisi”.[2] Khi đó là thời kỳ “Chiến tranh Lạnh”, với một bối cảnh rất khác so với thế giới ngày nay.
Sau năm 1989, không ít người cho rằng toàn cầu hóa sẽ bảo đảm cho thế giới một nền hòa bình bền vững. Đáng tiếc thay, như tôi đã viết trong thông điệp Magnifica humanitas: “Người ta gần như mù quáng phó thác cho các thị trường khả năng tạo ra sự thịnh vượng, dân chủ và ổn định, trong khi trên thực tế, toàn cầu hóa không tự động tạo nên sự hiệp nhất và hòa bình, nhưng lại khơi dậy những phản ứng mang tính cực đoan tôn giáo, bản sắc và chủ nghĩa dân tộc” (Thông điệp Magnifica humanitas, số 201).
Trong bối cảnh ấy, “đã xuất hiện một sự phục hồi đáng lo ngại việc coi chiến tranh là một công cụ của chính sách quốc tếữ (ibid., số 190). Như thế, người ta phản bội ký ức về thế kỷ XX và sự tàn sát vô ích đã cướp đi sinh mạng của hàng triệu con người. Một lần nữa, như Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo viết: “Việc tích trữ vũ khí dường như đối với nhiều người là một phương thức nghịch lý nhằm ngăn chặn các đối thủ tiềm tàng gây chiến. Họ coi việc tích trữ ấy là phương tiện hữu hiệu nhất để bảo đảm hòa bình giữa các quốc gia” (số 2315).
Chính trong thời đại mà văn hóa sức mạnh đang chi phối này, chúng ta cần làm cho tinh thần Assisi ngày càng lớn mạnh. Đó là tinh thần khước từ việc hợp thức hóa chiến tranh bằng tôn giáo; là tinh thần hòa giải và đối thoại; là kinh nghiệm chiêm niệm và hành động sáng tạo nhằm xây dựng một tương lai hòa bình. Đúng vậy, bởi vì hòa bình phải trở lại là lý tưởng chung của các dân tộc, là ngôi sao dẫn đường cho mọi lựa chọn của chúng ta, là tiêu chuẩn vạch trần bất công và là chân trời chung của toàn thể nhân loại.
Chúng ta phải tái thiết hòa bình ở khắp mọi nơi, chứ không phải chuẩn bị thêm những cuộc chiến tranh mới! Chiến tranh không bao giờ có thể được tiến hành nhân danh Thiên Chúa! Đối với chúng ta, những người có đức tin, “chiến đấu nhân danh tôn giáo thực ra chính là làm tổn thương bản thân tôn giáo” (Magnifica humanitas, số 223). Không có cuộc chiến tranh thánh nào cả: chỉ có hòa bình mới là thánh thiêng!
Chính vì thế, con đường khởi đầu tại Assisi trong nỗ lực cùng nhau tìm kiếm hòa bình trước hết là con đường cầu nguyện. Trước sức mạnh của thế giới, lời cầu nguyện có thể dường như yếu ớt, nhưng đó chính là sức mạnh khiêm nhường của những người có đức tin. Chúng ta hướng về Thiên Chúa, Đấng ban tặng hòa bình, và khẩn xin Người chạm đến tâm hồn những kẻ muốn gây chiến và khủng bố. Và chúng ta đừng quên điều này: không bao giờ có lời cầu nguyện nào là vô ích!
“Cầu nguyện là trường học dạy chúng ta đối thoại với Thiên Chúa, với con người và với mọi loài thụ tạo. Chúng ta hãy nghĩ đến Thánh Phanxicô, vị mà chúng ta đã cử hành kỷ niệm 800 năm ngày qua đời. Thế giới cần đối thoại. Con đường Assisi mời gọi các vị lãnh đạo tôn giáo góp phần phát triển bầu khí đối thoại giữa các tín hữu cũng như trong xã hội, để ngôn ngữ của sự kiêu ngạo được thay thế bằng ngôn ngữ của hòa bình, đàm phán và thấu hiểu. Điều này có thể “từng bước đưa nhân loại ra khỏi vòng xoáy bạo lực” (ibid., số 221).
Và Đức Thánh cha kết luận: “Anh chị em thân mến, xin cho những lời cầu nguyện của chúng ta được Thiên Chúa nhậm lời, để hòa bình mà tất cả chúng ta hằng mong ước được ban tặng cho mọi quốc gia trên thế giới! Xin Người biến chúng ta thành những khí cụ không vũ trang của bình an Người. “Phúc thay ai xây dựng hòa bình, vì họ sẽ được gọi là con Thiên Chúa!” (Mt 5,9).
Nghi thức kết thúc
Sau sứ điệp của Đức Thánh cha, mọi người đã dành một mặc niệm tưởng nhớ các nạn nhân chiến tranh, trước khi lời kêu gọi hòa bình được công bố, rồi có nghi thức thắp lên các ngọn nến vì hòa bình, cử chỉ trao ban bình an, sau cùng là công bố Lời kêu gọi hòa bình năm 2026.
Văn bản Lời kêu gọi hòa bình được trao cho các trẻ em, rồi các ngọn nến hòa bình được thắp lên. Các nghi thức này cũng đã được cử hành cách đây 40 năm tại Assisi, trước sự hiện diện của Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II.
Trực tiếp
