Nicaragua cấm truyền chức linh mục và phó tế tại bốn giáo phận không có giám mục hiện diện

Chế độ độc tài của ông Daniel Ortega và vợ ông là đồng Tổng thống Rosario Murillo, đã cấm việc truyền chức linh mục và phó tế tại bốn giáo phận ở Nicaragua có các giám mục hiện đang sống lưu vong.

Phúc Nhạc | RVA

Biện pháp này làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng mục vụ vốn đã kéo dài nhiều năm do sự đàn áp tôn giáo, nhưng trái với mọi dự đoán, ơn gọi vẫn không ngừng xuất hiện.

Bốn giáo phận không có giám mục hiện diện trong nước là: Jinotega, Siuna, Matagalpa và Estelí.

Đức cha Carlos Herrera, Giám mục Jinotega và Chủ tịch Hội đồng Giám mục, đã bị trục xuất vào tháng Mười Một năm 2024, sau khi chỉ trích một Thị trưởng thân chính quyền đã làm gián đoạn thánh lễ bằng việc mở nhạc với âm lượng lớn. Vài tháng trước đó, vào tháng Bảy cùng năm, ngài đã truyền chức một linh mục và bảy phó tế tại Giáo phận lân cận Matagalpa.

Lễ truyền chức này được bà Martha Patricia Molina, tác giả báo cáo “Nicaragua: Một Giáo hội bị bách hại”, mô tả là một “ốc đảo phụng vụ” cho Giáo hội. Sự kiện diễn ra sáu tháng sau khi Đức cha Rolando Álvarez, Giám mục Matagalpa và Giám quản Tông tòa của Estelí, bị trục xuất sang Roma vào tháng Giêng năm 2024 cùng với Đức cha Isidoro Mora, Giám mục Siuna.

“Sự thù hận của chế độ độc tài đối với Đức cha Álvarez” cản trở việc truyền chức

Trang mạng ACI Prensa đã trao đổi với ba linh mục Nicaragua đang sống lưu vong, những người xin được giấu tên vì sợ bị chế độ trả đũa.

Một vị cho biết: “Mọi việc truyền chức đều chịu ảnh hưởng của chính phủ. Ngoài ra còn có nhiều điều khác như việc giám sát chặt chẽ hơn đối với các linh mục,” “cảnh sát là lực lượng thực thi tất cả những điều đó” và cho rằng lệnh cấm tại Matagalpa xuất phát từ “sự thù hận của chế độ độc tài đối với Đức cha Rolando.”

Linh mục này cũng tố cáo rằng chế độ đang tìm cách “thay thế vai trò của các giám mục,” và một số giáo sĩ “không đấu tranh để tránh rắc rối, với ý nghĩ cứu giáo phận của mình, nhưng cuối cùng lại nhượng bộ trước những gì chính phủ nói.” Cha cho biết thêm rằng Matagalpa có lẽ là giáo phận bị ảnh hưởng nặng nề nhất, với ít nhất 32 linh mục đang ở ngoài đất nước.

“Sự giám sát khắt khe hơn” tại những nơi không có giám mục”

Vị linh mục thứ hai nói: “Một cách đặc biệt tại các giáo phận không có giám mục, sự giám sát còn khắt khe hơn nữa nhằm ngăn không cho một giám mục từ giáo phận khác đến cử hành nghi lễ... Hiện có khoảng bảy ứng viên linh mục tại Siuna đã hoàn tất việc học vào năm 2025, cùng với một nhóm khác hoàn tất năm 2024, nhưng tất cả vẫn đang chờ được truyền chức. Tuy nhiên, hiện tượng này “dường như chưa ảnh hưởng đến số người mới vào chủng viện.”

Vì sao có giáo phận được truyền chức còn giáo phận khác thì không?

Linh mục thứ ba giải thích rằng các Giáo phận León, Granada, Juigalpa và Bluefields có giám mục tại chỗ và giữ “một thái độ rất thận trọng”, dù một số phương tiện truyền thông cáo buộc rằng họ là đồng minh của chế độ. Nhưng theo cha, “Điều đó không đúng. Họ chỉ thực tế hơn vì lợi ích của các mục tử và đoàn chiên của mình”.

Cha cũng giải thích rằng để cử hành một lễ truyền chức cần có thư cho phép của giám mục, điều “có thể dễ dàng gửi qua email và cho phép các ứng viên được truyền chức ở giáo phận khác.”

Tuy nhiên, trở ngại nằm ở yếu tố chính trị. “Vấn đề là chính phủ coi những lá thư đó như sự xâm phạm chủ quyền của họ và xem việc một giám mục đang ở nước ngoài vẫn tiếp tục điều hành giáo phận của mình là một mối đe dọa”.

Hậu quả của việc không thể truyền chức

Theo bà Martha Patricia Molina, lệnh cấm này có tác động “đáng báo động”. Ví dụ, Matagalpa hiện chỉ hoạt động với khoảng 30% số linh mục còn lại, vì bảy trên mười linh mục đã bị buộc phải lưu vong hoặc trục xuất.

Trong khi đó, Estelí và Jinotega đã giảm tới 50% khả năng mục vụ, khiến nhiều cộng đoàn không còn được cử hành thánh lễ thường xuyên. “Thảm kịch nhân bản tập trung tại các chủng viện. Hàng chục thanh niên đã hoàn tất triết học, thần học và giai đoạn mục vụ nay rơi vào một tình trạng lơ lửng về pháp lý và thiêng liêng. Họ có đủ khả năng và ơn gọi, nhưng không thể lãnh nhận bí tích”.

Bà Molina cảnh báo rằng nếu không có các linh mục mới thay thế những người bị trục xuất, bị lưu đày hoặc qua đời, Giáo hội Công giáo tại Nicaragua có nguy cơ thực sự phải đóng cửa dần nhiều giáo xứ. “Sự vắng mặt của linh mục đồng nghĩa với việc chấm dứt sự đồng hành xã hội và mất đi sự trợ giúp bí tích cho các tín hữu.”

Ơn gọi vẫn tiếp tục nảy nở

Ba linh mục lưu vong đều đồng ý rằng ơn gọi tại Nicaragua vẫn tiếp tục phát triển, và “Chúa vẫn khơi dậy những người trẻ can đảm lắng nghe Ngài và bước vào tiến trình phân định ơn gọi.”

Vị linh mục thứ ba nói thêm rằng dù chính phủ cố gắng ngăn cản việc truyền chức, Giáo hội vẫn tìm cách thực hiện “mà không để chính phủ phát hiện.” Điều này cho thấy “sự khôn ngoan của Giáo hội trước nghịch cảnh, cách Giáo hội tự đổi mới và tiếp tục loan báo Tin mừng.”

Trang Mosaico CSI đã đưa tin vào tháng Hai vừa qua, rằng hai người Nicaragua đã được truyền chức linh mục tại Giáo phận Limón ở Costa Rica, trong một nghi thức diễn ra bí mật để tránh bị chế độ Nicaragua trả đũa.

Linh mục này kết luận: “Những trở ngại không phải là vấn đề đối với Giáo hội, mà là một thập giá mà Giáo hội can đảm ôm lấy, như Chúa chúng ta đã dạy, và chính thập giá ấy thúc đẩy Giáo hội bước đi trên con đường phục sinh.” Giáo hội “bị đóng đinh nhưng không bị tê liệt”.

Vị linh mục cuối cùng đưa ra một suy tư trước cuộc bách hại của chế độ độc tài đối với Giáo hội Công giáo tại Nicaragua, vốn gia tăng kể từ các cuộc biểu tình dân sự năm 2018. “Một ngày nào đó, những người yêu cầu chúng tôi không cử hành các nghi lễ truyền chức này cũng sẽ gặp nơi Giáo hội cây thập giá vinh quang ấy và nhận ra họ đã gây ra tổn hại gì. Nhưng trong khi đó, Giáo hội vẫn tiếp tục làm việc.” “Giáo hội tại Nicaragua bị đóng đinh nhưng không bị tê liệt. Thập giá lại càng sinh nhiều hoa trái hơn, vì Giáo hội không đứng yên, không bất động. Giáo hội đang chuyển động - và chính điều đó tạo nên sự sống.”

(Aci Prensa 10-3-2026)