Nhìn cận cảnh Bắc Triều Tiên-Tường thuật của cô Kathi Zellweger, nhân viên hợp tác của Caritas Hồng Kông

Xuất thân từ một gia đình theo Giáo hội Luther, cô Kathi Zellweger đã cộng tác với Caritas và đã chứng kiến cuộc sống ở phía bên kia vĩ tuyến 38.

G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA

Khi Đức Lêô XIV đến Hàn Quốc nhân Ngày Giới trẻ Thế giới, bàn thờ nơi cử hành thánh lễ bế mạc dự kiến sẽ hướng về phía Bắc, vượt qua vĩ tuyến 38. Theo cách đó, Đức Giáo hoàng sẽ ôm lấy Bắc Triều Tiên một cách biểu tượng - một nơi được xem là khép kín nhất trên thế giới, một chế độ mà người ta không biết hiện còn bao nhiêu Kitô hữu và không thể có những tiếp xúc với thế giới bên ngoài.

Trong khi Giáo hội tại Hàn Quốc vẫn hướng về Bình Nhưỡng - và quả thực, Tổng giám mục Seoul luôn đồng thời là Giám quản Tông tòa của thủ đô Bắc Triều Tiên - thì có những nhân viên truyền giáo thực sự có thể vượt qua vĩ tuyến 38 và nhìn thế giới từ một góc độ khác.

Một trong số họ là Cathi Zellweger, một nữ nhân viên hợp tác người Thụy Sĩ, xuất thân từ một gia đình Tin lành Luther, và từ năm 1978 đã làm việc trong nhiều năm cho Caritas Hồng Kông. Có một cuốn sách kể lại câu chuyện của bà - Miss Kathi. Saving Lives in North Korea - và câu chuyện của Cathi sẽ được trình bày trong một cuộc phỏng vấn trên EWTN vào ngày 9 tháng Mười tới đây.

Cuốn sách đã được hãng tin Asia News điểm qua sau khi nghiên cứu kỹ lưỡng, và được nhà xuất bản Post Hill Press phát hành. Đây giống như một cuốn nhật ký, thuật lại 25 năm những chuyến đi và những thời gian lưu trú tại Bình Nhưỡng.

Chính Caritas Hồng Kông đã tạo cơ hội cho Zellweger lần đầu tiên đến Bắc Triều Tiên vào những năm 1990, trong lúc một nạn đói nghiêm trọng đang đẩy đất nước này vào tình trạng khốn đốn.

Cô Kathi Zellweger ghi lại trong Lời giới thiệu: “Trong khoảng thời gian từ năm 1995 đến năm 2019 tôi đã thực hiện 75 chuyến đi đến Bắc Triều Tiên và đã sống tại Bình Nhưỡng trong 5 năm, trước tiên làm việc cho Caritas, sau đó cho Cơ quan Phát triển và Hợp tác của Chính phủ Thụy Sĩ (SDC), và về sau điều hành một tổ chức phi chính phủ của riêng mình.

Chuyến thăm gần đây nhất của tôi đến đất nước này diễn ra vào tháng Mười Hai năm 2019, ngay trước khi biên giới bị đóng cửa vì COVID. Theo hiểu biết của tôi, không có ai khác có một lịch sử lâu dài và liên tục như vậy trong hoạt động nhân đạo với Bắc Triều Tiên.

Cuốn sách này là câu chuyện về những trải nghiệm của tôi - về những gì tôi đã làm, đã nhìn thấy, đã suy nghĩ và đã cảm nhận khi ngày càng đi sâu hơn vào xã hội khép kín của Bắc Triều Tiên, phần lớn là trong thời kỳ đất nước này phải chịu một trong những nạn đói tệ nhất của thời hiện đại. Đó là một câu chuyện về đau khổ và bi kịch - nhưng đồng thời cũng là câu chuyện về hy vọng và khả năng kiên cường phi thường trong những hoàn cảnh khó khăn nhất.”

Cuốn sách dày 380 trang là một bức tranh không quá rập khuôn về một thực tại khác biệt. Theo lời kể của Zellweger, người Bắc Triều Tiên không tìm cách trốn chạy, nhưng phải đấu tranh để sinh tồn trong những điều kiện khốn khổ.

Bà kể lại cách bà trò chuyện với các quan chức chính phủ, cũng như cuộc sống của cộng đồng các quan chức nước ngoài đã hình thành tại Bình Nhưỡng. Nhưng cuốn sách cũng kể về hai chuyến thăm Bắc Triều Tiên của Đức Tổng giám mục Celestino Migliore, hiện là sứ thần Tòa Thánh tại Paris và khi ấy là đặc phái viên của Tòa Thánh. Ngài đã có thể cử hành Thánh lễ tại Nhà thờ chính tòa Changchung, nhà thờ duy nhất ở Bình Nhưỡng.

Bà Zellweger không trở lại Bắc Triều Tiên kể từ năm 2019. Ngày nay, việc nhập cảnh vào nước này khó khăn hơn rất nhiều. Chính trong năm 2019, các cuộc đàm phán về vấn đề hạt nhân tại Hà Nội đã diễn ra nhưng thất bại. Sau đó, Kim Jong Un (Kim Chánh Ân) càng trở nên cô lập hơn, cắt đứt đối thoại với Hoa Kỳ và cả với Hàn Quốc, đồng thời mở rộng kho vũ khí hạt nhân và liên kết với Moskva đến mức gửi binh sĩ Bắc Triều Tiên sang chiến đấu bên cạnh lực lượng Nga tại Ukraina.

Tuy nhiên, bà Zellweger cho rằng cuối cùng nhà lãnh đạo Bắc Triều Tiên sẽ hành động thực dụng và có thể, một khi cảm thấy an toàn hơn, ông sẽ mở cửa đất nước trở lại với cộng đồng quốc tế. Điều này cũng có thể xảy ra bởi trước đại dịch COVID, nhiều quan chức Bắc Triều Tiên đã biết được cách thức mọi việc vận hành bên ngoài Bắc Triều Tiên. Theo Zellweger, điều đó khiến thực tế của đất nước này linh hoạt hơn và cởi mở với những thay đổi hơn người ta có thể nghĩ. Bà Zellweger viết: “Hàng chục nghìn người Bắc Triều Tiên sống sót sau nạn đói nhờ sự trợ giúp quốc tế, và 30.000 người đã được phục hồi thị lực nhờ sự trợ giúp của KorAid (một tổ chức do bà thành lập), cho thấy rằng có thể đạt được những kết quả, có thể giúp đỡ những người cần được giúp đỡ nhất, ngay cả trong những hoàn cảnh khó khăn nhất.”

(Acistampa 5-10-2026)