Các lễ nghi Tuần Thánh và Phục Sinh tại Nam Sudan đã bị đình chỉ vì bạo lực bùng nổ.
Phúc Nhạc | RVA
Quân đội đã phong tỏa các con đường tại bang Western Bar El Ghazal vì giao tranh leo thang. Linh mục thừa sai Federico Gandolfi người Ý cho biết: người nghèo phải gánh chịu mọi hậu quả, nhưng “Đấng Phục Sinh hiện diện trong đời sống của những con người, dù trong mọi hoàn cảnh, vẫn nở nụ cười và sống bác ái, giúp đỡ nhau, trở thành một chứng tá về sự kiên cường và đức tin”.
Bốn giờ đi bộ, cả đi lẫn về, là khoảng cách giữa nhà của họ và nhà thờ - một khoảng thời gian còn kéo dài hơn trong mùa mưa, khi nước sông dâng cao, ngập lụt và bùn lầy làm chậm trễ, thậm chí ngăn cản mọi việc di chuyển. Nhưng trong những ngày qua, điều ngăn cản họ đến tham dự thánh lễ Phục sinh còn là các cuộc giao tranh bùng phát trong những ngày gần đây: quân đội đã đóng các con đường dẫn vào thành phố, mọi cử hành công cộng đều bị đình chỉ, “và chúng tôi bị cô lập; may mắn là chúng tôi còn có giếng nước và một ít lương thực”.
Người dân rừng
Cha Federico Gandolfi, Dòng Phanxicô, đã sống tại Nam Sudan mười một năm. Để cử hành Tam Nhật Thánh, cha đã rời thủ đô Juba đến bang Western Bar El Ghazal, tại Ngodakala, cách thủ phủ Wau khoảng một giờ lái xe, nơi ngài cùng các anh em đã mở một điểm truyền giáo mới cho người Balanda – “một cộng đồng không quá đông, thường hiền hòa, sống bằng việc săn bắn và canh tác”. Không phải là một làng, mà là những cụm túp lều rải rác trong rừng rậm. Nhưng năm nay, “người dân trong rừng” này không có thánh lễ Phục sinh - vốn là cử hành duy nhất thu hút đông người - vì “đối với họ, đó là ký ức về những gì Thiên Chúa đã làm cho chúng ta”.
Một đức tin đơn sơ
Cha Gandolfi giải thích rằng toàn bộ dân cư, tuy nhận mình là Công giáo, nhưng ảnh hưởng của các nghi lễ truyền thống vẫn còn rất mạnh, đặc biệt trong các nghi thức tang lễ. Tam Nhật Thánh còn ít được biết đến trong bộ tộc này, vốn vẫn còn khá biệt lập. Những năm dài truyền giáo trước đây và công việc mục vụ của chúng tôi trong năm đầu tiên chăm sóc khu vực này rất quan trọng.”
Đối với họ, điều quan trọng nhất là: “Thiên Chúa hiện hữu, là Thiên Chúa sống động và chân thật. Ngài không phải là ý thức hệ, không phải sản phẩm của nghiên cứu hay suy luận triết học, mà là Thiên Chúa hiện diện trong đời sống họ.” Đây là vẻ đẹp lớn của đức tin đơn sơ nơi họ. Họ thường tham dự thánh lễ, dù trong mùa mưa - năm nay đến sớm bất thường - họ không phải lúc nào cũng đến được.
Những cơn mưa dữ dội kéo dài hàng giờ gây ngập lụt cả ở thủ đô lẫn các làng mạc, làm sập các túp lều nơi người dân sinh sống. “Những lời kêu cứu để xây lại hoặc sửa chữa nhà cửa đang dồn dập, và tình hình sẽ không khá hơn vì mưa còn kéo dài đến tận tháng Mười Một và Mười Hai, nếu may mắn.”
Bạo lực tái diễn
Điều ngăn cản “người dân trong khu rừng” đến tham dự lễ Phục sinh chính là làn sóng bạo lực đang bùng phát trở lại, mang dấu hiệu báo trước một cuộc nội chiến mới, tương tự cuộc chiến từ 2013 đến 2018 đã tàn phá đất nước trẻ nhất thế giới này - vốn đã nghèo đói và bất ổn, đang chìm trong khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng.
Trong những ngày gần đây, hàng chục người - phần lớn là thợ mỏ - đã bị giết tại bang Equatoria do các nhóm vũ trang không rõ danh tính. Các nạn nhân là giáo dân của cha Gandolfi. Sau khi phát hiện mỏ vàng trong khu vực giáo xứ, “chỉ trong chưa đầy một năm, khu vực từng gần như hoang vắng đã có hơn 10.000 người từ nơi khác đến”. Sự giàu có này cũng thu hút sự quan tâm của một số tướng lĩnh quân đội, mà theo phe đối lập, có thể là những kẻ đứng sau vụ thảm sát.
Nghèo đói cùng cực
Ngoài mưa gió, nỗi sợ bị sát hại cũng khiến người dân không dám đến nhà thờ. Cha Gandolfi cho biết: “Tuần trước đã xảy ra giao tranh trên con đường chính, tám người, tất cả đều là dân thường, đã thiệt mạng. Chúng tôi đang theo dõi sát tình hình đường nối Wau và các khu vực xung quanh đến giáo xứ.”
Nam Sudan còn chịu hậu quả từ việc cắt giảm viện trợ phát triển của Liên Hiệp Quốc và nhiều tổ chức phi chính phủ. Linh mục thừa sai nói: “Những cắt giảm này ảnh hưởng trực tiếp đến người nghèo. Họ luôn là những người phải gánh chịu hậu quả. Thuốc men gần như không thể tiếp cận, giá cả thực phẩm tăng 40% - một gánh nặng lớn cho người dân.” Điều này làm gia tăng bất mãn, căng thẳng và xuất hiện tình trạng tội phạm.
Kiên cường và đức tin
Tuy vậy, hy vọng vẫn không mất đi: “Đấng Phục Sinh vẫn hiện diện - nhà truyền giáo kết luận - trong đời sống của những con người, dù trong hoàn cảnh nào, vẫn mỉm cười, sống bác ái, giúp đỡ nhau. Họ là chứng tá sống động của sự kiên cường và đức tin.”
Trực tiếp
