Hôm 31 tháng Ba vừa qua, Đức Hồng y Pierbattista Pizzaballa, Thượng phụ Công giáo Latinh ở Jerusalem và cha Ielpo Bề trên Dòng Phanxicô tại Thánh địa đã mở cuộc họp báo chung về những biến cố đau buồn gần đây và việc cử hành các lễ nghi Tuần Thánh, Phục Sinh.
G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA
Hai vị đã nhắc lại những sự việc đau buồn xảy ra hôm Chúa nhật, ngày 29 tháng Ba trước đó: cảnh sát Israel cấm cản hai vị không được vào Đền thờ Thánh Mộ và về Lễ Phục Sinh, hai vị cho biết: các nhà thờ tại Thánh địa vẫn mở cửa, nhưng tùy thuộc vào từng giáo xứ để tổ chức trong khả năng cho phép theo khu vực và các hạn chế an ninh. Riêng tại Nhà thờ Mộ Thánh, các nghi lễ Phục Sinh sẽ chỉ dành cho các tu sĩ.
Các buổi cử hành Phục Sinh sẽ diễn ra trong nhà thờ, với số lượng người hạn chế và dưới các biện pháp an ninh nghiêm ngặt.
Về vụ bị nhà cầm quyền Israel cấm cản, và phản ứng mạnh mẽ của cộng đồng quốc tế, trong đó có cả Nhà Trắng, Đức Hồng y Pizzaballa nói rõ: “Chúng tôi không có ý định quay lại một cách tranh cãi về những gì đã xảy ra hôm Chúa nhật vừa qua, 29 tháng Ba. Mong muốn của chúng tôi là nhìn về phía trước với tinh thần xây dựng, để quyền tự do tôn giáo cho mọi tôn giáo luôn được tôn trọng và “Status Quo” - đặc biệt trong Đền thờ Mộ Thánh - được bảo vệ đầy đủ. Trên những nguyên tắc này, chúng tôi muốn tiếp tục xây dựng trong đối thoại và hợp tác với các nhà chức trách, vì chúng tôi tin rằng sự tôn trọng lẫn nhau là nền tảng của sự chung sống đích thực và việc bảo vệ các Thánh địa, vốn không chỉ thuộc về vùng đất này mà thuộc về toàn nhân loại”.
Những quyền không thể thương lượng
Hai vị lãnh đạo Giáo hội Công giáo ở Thánh địa bày tỏ hy vọng rằng “những sự việc như vậy sẽ không tái diễn” và các quyền của cộng đồng Kitô hữu sẽ được bảo vệ. Đức Hồng y nói:
“Hơn bảy thế kỷ qua, Dòng Phanxicô tại Thánh địa đã gìn giữ các nơi Thánh chính yếu, đặc biệt là Đền thờ Mộ Thánh, cùng với Giáo hội Chính thống Hy Lạp và Giáo hội Armenia Tông truyền. Đây là sự hiện diện liên tục và ổn định, được các chính quyền qua các thời đại công nhận và tôn trọng”.
Trong suốt 700 năm, một cộng đoàn tu sĩ Phanxicô luôn sống và cử hành phụng vụ tại Mộ Thánh không gián đoạn, ngay cả trong những thời kỳ khó khăn nhất, kể cả chiến tranh. Kể từ khi xung đột hiện tại bắt đầu vào ngày 28 tháng Hai vừa qua, các cử hành phụng vụ trong Vương cung Thánh đường này chưa từng bị gián đoạn.
Status Quo chưa từng bị vi phạm ngay cả trong chiến tranh
Đức Thượng phụ Công giáo Latinh nhấn mạnh rằng Bề trên Thánh địa là người đứng đầu Đền thờ Mộ Thánh và không cần xin phép cảnh sát để vào đây. Đây không phải là đặc quyền nhưng là quyền đã được công nhận từ lâu. Ngài cũng nhấn mạnh rằng qua nhiều thế kỷ, các chính quyền tại Thánh địa luôn tôn trọng “Status Quo” - tức là khung pháp lý và thực tiễn điều chỉnh đời sống tại các Thánh địa và các cộng đồng bảo vệ chúng.
“Hàng tỷ tín hữu trên thế giới hướng về Jerusalem và các lời cầu nguyện tại các Thánh địa. Chính phủ Israel phải ý thức điều này, cũng như trách nhiệm đối với thế giới Kitô giáo, để đảm bảo việc cầu nguyện luôn được diễn ra, dù trong hoàn cảnh khó khăn, và tìm ra các giải pháp thích hợp phối hợp với chúng tôi. Điều đó đã được thực hiện ngày hôm qua, và chúng tôi đã đạt được các giải pháp. Đây là đối thoại cần được duy trì liên tục”.
Nhà thờ mở cửa nhưng có hạn chế an ninh
Trả lời báo chí, Đức Hồng y Pizzaballa cho biết ngài đã nhận được sự hỗ trợ kịp thời từ Tổng thống Israel Herzog và nhiều lãnh đạo tôn giáo khác, kể cả Do Thái giáo. Tuy nhiên, sự việc hôm Chúa nhật ngày 29 tháng Ba vẫn là “một biến cố đau buồn, gây tổn thương sâu sắc cho cộng đồng Kitô hữu”.
Đức Hồng y nhấn mạnh rằng: “Chúng tôi đã yêu cầu được tham gia phụng vụ tại Mộ Thánh để bảo đảm quyền của Giám mục Jerusalem được cử hành thánh lễ Lễ Lá. Đã có những hiểu lầm. Sau các cuộc trao đổi, chúng tôi đạt được thỏa thuận rằng các nghi lễ Tuần Thánh sẽ được cử hành kín, với số lượng người hạn chế”. Nguyên nhân chính của các hạn chế vẫn là vấn đề an ninh, do cuộc chiến đang lan rộng tại Trung Đông.
Mộ Thánh đóng cửa với công chúng
Cụ thể, “các nhà thờ tại Thánh địa vẫn mở cửa, nhưng mỗi linh mục quản xứ sẽ quyết định tùy theo điều kiện địa phương và các hạn chế an ninh”. Riêng Nhà thờ Mộ Thánh sẽ đóng cửa đối với công chúng vì không có nơi trú ẩn gần đó. Các nghi lễ chỉ dành cho cộng đoàn tu sĩ và tối đa hai hay ba người bên ngoài. Tuy nhiên, các tín hữu vẫn có thể hiệp thông qua các buổi phát trực tiếp.
Nỗi đau của các Kitô hữu Trung Đông
Mở rộng tầm nhìn sang Liban và Syria, nơi người dân - đặc biệt là các Kitô hữu - đang sống trong tình trạng bất ổn và sợ hãi, Đức Thượng phụ nói: “Có rất nhiều người còn khổ hơn chúng tôi... vì thế chúng ta cũng cần nhìn nhận sự việc tại Jerusalem trong bối cảnh rộng hơn, và không muốn tạo cảm giác độc quyền về đau khổ”.
Luật tử hình làm gia tăng hận thù
Đức Hồng y cũng bày tỏ “nỗi đau” trước luật mới được Quốc hội Israel thông qua, cho phép áp dụng án tử hình đối với tù nhân Palestine trong một số trường hợp, điều mà ngài cho rằng chỉ làm gia tăng hận thù: “Chúng tôi rất đau buồn trước quyết định này, vì nó chỉ làm sâu thêm hố ngăn cách giữa người Israel và người Palestine. Chúng ta cần làm việc với tất cả các bên để tránh tình hình xấu đi thêm”.
(Vatican News 31-3-2026)
Trực tiếp
