Cha sở Công giáo tại Gaza: “Ba năm chiến tranh, 74.000 người chết. Đã đến lúc chấm dứt chiến tranh và xây dựng hòa bình”

Trong cuộc phỏng vấn dành cho hãng tin Sir của Hội đồng Giám mục Ý, truyền đi hôm mùng 07 tháng Mười vừa qua, linh mục Romanelli, cha sở giáo xứ Thánh Gia, duy nhất ở Gaza, cho biết: ba năm sau khi cuộc chiến bùng nổ vào ngày 07 tháng Mười năm 2023, Dải Gaza vẫn tiếp tục trải qua một cuộc khủng hoảng nhân đạo vô cùng nghiêm trọng.

Phúc Nhạc | RVA

Dân số Gaza kiệt quệ với hơn 74.000 người thiệt mạng, trong đó có hơn 20.000 trẻ em, dầu vậy họ vẫn còn khả năng chống chọi và tạo dựng những dấu hiệu hy vọng giữa đống đổ nát: từ cái chết, cách đây vài ngày, của hai phụ nữ Kitô giáo bị trúng một cuộc không kích ban đêm, cho đến những khó khăn hằng ngày liên quan đến nước, điện, giá dầu diesel, nơi trú ẩn, trường học và giao thông

Cha Romanelli nói: “Vấn đề nằm trong tay những người có quyền lực chính trị và những người phải làm điều cần thiết để đi đến những quyết định cụ thể: cho phép viện trợ nhân đạo được đưa vào, chứ không phải chỉ một vài khoản viện trợ mang tính nhất thời, một ít thực phẩm, một ít nước hay một vài loại thuốc”.

“Cần phải thực sự chấm dứt chiến tranh”

Cha Romanelli người Argentina thuộc Dòng Ngôi Lời Nhập Thể, từ hơn 30 năm nay hoạt động tại Thanh địa. Cha nói thêm rằng: “Hãy đối xử với 2,3 triệu người dân Gaza như những con người.”

Theo cha, hòa bình không thể chỉ được hiểu là không còn các cuộc oanh kích: “Từ lệnh ngừng bắn năm ngoái, các cuộc ném bom trên diện rộng đã chấm dứt. Nhưng như thế vẫn chưa đủ. Điều đó không có nghĩa là hòa bình”.

Tuy nhiên ngay cả trước một thảm họa kéo dài như vậy, cha sở vẫn kêu gọi không để mình rơi vào tuyệt vọng: Đúng là có nhiều khó khăn, nhưng không phải là không thể. Sau cùng, sự thật luôn chiến thắng và công lý luôn tìm được con đường của mình. Chúng ta phải tiếp tục thực hiện những hành động cụ thể và thuyết phục thế giới rằng tất cả những điều này không đem lại lợi ích cho Israel cũng như cho Palestine”.

Theo cha, nguy cơ là chính trị và những phân tích địa chính trị khiến người ta quên đi khuôn mặt của con người. Cha nói: “Khi nói về các quốc gia và các dân tộc, người ta có nguy cơ quên mất điều cốt yếu: chúng ta đang nói về con người. Về hàng triệu con người đang chờ đợi một giai đoạn mới bắt đầu”.

Trong cuộc phỏng vấn, cha Romanelli cũng nhắc lại vụ Maysa Khader Ibrahim và Mary Hafez Michel Najjar, hai phụ nữ Kitô giáo bị thiệt mạng trong một cuộc không kích của Israel vào đêm 02 tháng Mười vừa qua. Theo những lời chứng được thu thập tại hiện trường, ba tên lửa của Israel đã đánh trúng tòa nhà nơi họ sinh sống, khiến 5 người thiệt mạng và nhiều người khác bị thương. Một thảm kịch xác nhận điều mà người dân Dải Gaza đã nhắc đi nhắc lại từ lâu: “Ở Gaza không có một nơi nào thực sự an toàn. Không an toàn trong nhà, không an toàn ngoài đường, không an toàn ở bất cứ đâu. Và thậm chí cũng không an toàn trong các nhà thờ.”

Con số thương vong nặng nề

Kể từ khi chiến tranh bắt đầu, 62 Kitô hữu, gồm người Công giáo và Chính thống giáo, đã thiệt mạng. “25 người trong số họ đã bị giết do các cuộc oanh kích hoặc hỏa lực của lính bắn tỉa. Nhiều người đã tìm nơi trú ẩn ngay tại những nơi mà họ cho là an toàn nhất. Đây là thực tế mà tất cả cư dân Dải Gaza đang phải trải qua. Người dân đã kiệt sức. Họ cầu xin hòa bình. Họ yêu cầu cuộc chiến này thực sự chấm dứt”.

Cha Romanelli nói thêm rằng điều gây ấn tượng là “khả năng của người dân trong việc duy trì đức tin sống động”. “Người dân ở đây là những người có đức tin. Họ biết rằng Chúa không gây chiến: chính con người gây chiến. Nếu có một cuộc khủng hoảng, thì đúng hơn đó là cuộc khủng hoảng về niềm tin vào nhân loại”.

Cha thừa nhận rằng “quả thật nhiều người cảm thấy một sự bị bỏ rơi. Người dân nói: “Chúng tôi không còn ai để cầu cứu. Chúng tôi không còn ai để xin họ thương xót, mở cửa biên giới, biến những trái tim bằng đá thành trái tim bằng thịt và cho phép đưa vào tất cả những gì thực sự cần thiết”.

Cha Romanelli nhận xét rằng một trong những vết thương sâu sắc nhất không chỉ là sự tàn phá vật chất. “Ở đây có hơn hai triệu người đang chờ đợi tất cả mọi thứ, hoàn toàn tất cả mọi thứ, và họ nhìn thấy sự thụ động của thế giới”. “Một trong những điều đang giết chết hy vọng và sự sống của người dân Gaza nhiều nhất chính là sự thụ động này, sự trì trệ, sự thờ ơ, sự vô cảm theo nghĩa tồi tệ nhất của từ này: không làm điều đáng lẽ phải làm”.

Khẩn cấp về nước

Cha sở Gaza nhắc lại: “Vấn đề nước vẫn là một tình trạng khẩn cấp tuyệt đối”. Và hiện nay, bên cạnh những khó khăn vốn đã tồn tại, mùa mưa đang đến. “Những cơn mưa đã bắt đầu. Ở đây, mưa có nghĩa là lạnh, mùa đông, sự bị bỏ rơi”.

Trớ trêu thay, điều mà trong điều kiện bình thường vốn là một dấu hiệu của phúc lành lại trở thành một vấn đề khác đối với những người sống trong lều hoặc giữa những đống đổ nát. “Người dân vui mừng khi trời mưa, nhưng mưa mang đến rất nhiều khó khăn trong đời sống hằng ngày của phần lớn những người đang sống mà không có gì cả”. Nhiều gia đình vẫn tiếp tục sống trong những nơi trú ẩn tạm bợ, không có các dịch vụ thiết yếu và phụ thuộc vào viện trợ nhân đạo. Tuy nhiên, ngay cả khi có viện trợ đến, số lượng thường vẫn không đủ so với mức độ khổng lồ của các nhu cầu.

“Trên thế giới có rất nhiều người có thiện chí, đưa ra những bài phát biểu rất hay. Nhưng khi những ý định, lời nói, bài phát biểu và thậm chí cả những quyết định không được chuyển thành hành động cụ thể, thì điều thiện không được thực hiện và người dân vẫn tiếp tục sống trong một tình trạng thiếu thốn nghiêm trọng”.

Trường học của giáo xứ

Trong số những dấu hiệu về khả năng phục hồi mà cha sở nhắc đến với sự tin tưởng đặc biệt có trường học của giáo xứ. “Trường học, bao gồm cả trường mầm non, đang hoạt động tốt và tiếp tục phát triển. Mọi thứ đang được tổ chức”.

Khó khăn vẫn không thiếu

Rất khó để vận chuyển nhiều trẻ em, nhiều giáo viên và nhiều thanh thiếu niên trên những con đường gần như không còn tồn tại, với phương tiện không đủ và không có nhiên liệu”.

Vấn đề giao thông càng trở nên nghiêm trọng do tình trạng thiếu dầu diesel, sự phá hủy cơ sở hạ tầng và tình hình không thể dự đoán trên thực địa. Ngay cả một sự cố máy móc cũng có thể trở thành một tình trạng khẩn cấp.

Bất chấp tất cả, trường học vẫn tiếp tục hoạt động và mở rộng.

Trường đã được chính thức công nhận, đã nhận được tất cả các giấy phép cần thiết và cung cấp toàn bộ chương trình giáo dục. Trên hết, trường tạo ra một bầu khí rất tốt đẹp giữa các gia đình. Phần lớn học sinh là người Hồi giáo và điều này góp phần xây dựng một môi trường chung sống và hợp tác”.

Giáo dục không chỉ nhằm lấp đầy khoảng trống do những năm tháng chiến tranh để lại. Trên hết, giáo dục giúp chữa lành những vết thương sâu sắc. “Chúng tôi hy vọng có thể giúp nhiều trẻ em và nhiều người trẻ tái xây dựng không chỉ việc học của các em, mà cả nhân cách và cuộc sống của các em. Nhiều em mang trên mình những dấu vết của chấn thương tâm lý”.

An ninh vẫn là một vấn đề thường trực. Gần đây, một học sinh bị thương do một vụ nổ xảy ra bên trong nhà mình và phải trải qua phẫu thuật. Những ngày vừa qua, một mảnh bom cũng rơi xuống sân thể thao của trường.

Những khó khăn hằng ngày của trường học cho thấy mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng. “Để bảo đảm ngay cả những điều cơ bản nhất trong một trường học, người ta phải chiến đấu ngày đêm. Điện là một ví dụ; điện thường xuyên bị cúp”. Các vụ mất điện xảy ra liên tục và khả năng cung cấp năng lượng thường phụ thuộc vào máy phát điện cũng như khả năng tìm được nhiên liệu, vốn có giá rất cao. Ngay cả việc bảo đảm hoạt động của trường mầm non hoặc các xe buýt đưa đón học sinh cũng đòi hỏi một nỗ lực không ngừng.

Hai cây chà là

Cha Romanelli kể: “Trong cuộc chiến đã kéo dài đến ba năm này, chúng ta cần rất nhiều kiên nhẫn. Tôi nhận thấy rằng nhiều người ở Gaza sống sự kiên nhẫn này như một nhân đức thực sự: họ chờ đợi sự can thiệp của Thiên Chúa, bởi dường như mọi phương tiện của con người đã cạn kiệt”. Hình ảnh diễn tả rõ nhất niềm hy vọng này là hai cây chà là mọc trước nhà thờ Thánh Gia.

Bị hư hại vì vụ nổ vào tháng Bảy năm 2025 khiến ba người thiệt mạng và 12 người khác bị thương, hai cây vẫn còn mang những dấu vết của bạo lực. Cha sở kể một câu chuyện nhỏ: “Nhiều người nói với tôi: “Thưa cha, hãy đốn chúng đi”. Nhưng tôi trả lời: “Cứ để chúng ở đó”. Chúng cũng là một cách để nhắc nhớ những gì đã xảy ra”. Trái với mọi dự đoán, những cây chà là không những sống sót mà còn bắt đầu kết trái trở lại.

Cây chà là đã hồi sinh và hôm nay những trái chà là của nó đã chín. Mỗi người chúng ta đều trải qua nhiều thử thách trong cuộc đời, nhưng phải cố gắng đứng vững, trung thành và bình an, như một cây chà là làm cho sa mạc trở nên vui tươi.

Hai cây chà là này vẫn đứng vững và đã kết trái. Chúng vẫn tiếp tục kết trái. Và đó là một lý do để vui mừng”.

Trong một Gaza bị thương tích sau ba năm chiến tranh, hình ảnh hai cây chà là vẫn là hình ảnh cụ thể nhất về niềm hy vọng đối với cha Romanelli: bị thương nhưng còn sống; bị uốn cong nhưng không bị bẻ gãy.

(Sir 7-10-2026)