Tổng thống Mỹ Donald Trump từ chối xin lỗi Đức Giáo hoàng Lêô XIV về những lời công kích của ông và vụ này còn tiếp tục leo thang.
G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA
Hôm thứ 15 tháng Tư vừa rồi, ông Trump viết trên mạng xã hội “Truth Social” rằng: “Có ai làm ơn nói với Đức Giáo hoàng Lêô rằng trong hai tháng qua, Iran đã giết ít nhất 42.000 người biểu tình vô tội, hoàn toàn không vũ trang và việc Iran sở hữu bom nguyên tử là hoàn toàn không thể chấp nhận được?”
Các nhà khoa học và chuyên gia về Hoa Kỳ đánh giá những phát ngôn của Tổng thống Trump nhắm vào Đức Lêô XIV là một bước đi quá trớn. Giáo sư thần học Benjamin Dahlke, thuộc Đại học Công giáo Eichstaett, miền nam Đức, nói với báo Muenchner Merkur rằng đây là một điểm leo thang; ông Trump đang cần phiếu của cử tri Công giáo trước cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng Mười Một năm nay. “Trớ trêu thay, đây lại là “cách tốt nhất” để ông ta thua cử”. Những phát biểu này không thể hiện bất kỳ tính toán hợp lý nào mà chỉ là “những bộc phát cảm xúc không theo logic chính trị.”
Theo giáo sư Dahlke, Tòa Thánh hiện có hình ảnh rất tích cực, nên việc đối đầu với Tòa Thánh “không mang lại lợi ích gì.” Cả các tín hữu Công giáo thuộc Đảng Dân chủ lẫn Cộng hòa đều bị sốc và không còn hiểu nổi hành vi của ông Trump. Việc ông tự tạo khoảng cách với Giáo hội Công giáo là điều không được đón nhận. Giáo sư Dahlke cho rằng một chuyến thăm của Đức Giáo hoàng tới Mỹ trong thời gian ông Trump còn tại nhiệm bây giờ “kể như bị loại trừ hoàn toàn.”
Ký giả kiêm thần học gia Arnd Henze nhận định trên báo Nuernberger Nachrichten rằng Đức Lêô XIV phản ứng rất điềm tĩnh và “về cơ bản đã thắng trong cuộc đối đầu quyền lực này.” Ông mô tả Đức Giáo hoàng là một nhà truyền thông xuất sắc: “Chỉ với nửa câu nói, ngài có thể làm xẹp bớt sự khoa trương của luận điệu MAGA.” Điều này củng cố phong trào phản đối Tổng thống Trump.
Trump cảm thấy bị tác động cá nhân khi Đức Lêô XIV trong năm đầu triều đại đã “đoàn kết Giáo hội Công giáo tại Mỹ vốn bị chia rẽ sâu sắc” xung quanh hai vấn đề chính: chính sách trục xuất di dân và việc phản đối chiến tranh. “Qua đó, ông Trump đã mất đi một phần quan trọng của phong trào MAGA (Make America Great Again).” Những cuộc tấn công nhằm vào Giáo hoàng khiến “ngay cả những người ủng hộ ông Trump cuối cùng trong Giáo hội Công giáo cũng buộc phải công khai tách mình ra.”
“Khởi đầu cho sự cáo chung của Trump”
Nhà sử học người Ý Massimo Faggioli cũng có quan điểm tương tự. Ông nói với cổng thông tin Kirche und Leben (Giáo hội và Đời sống), truyền đi từ Đức, rằng các giám mục và giới tinh hoa Công giáo gần ông Trump giờ buộc phải thể hiện lập trường. Dù chưa rõ thái độ của Hội đồng Giám mục Mỹ sẽ thay đổi lâu dài ra sao, nhưng “các giám mục đã công khai đứng về phía Đức Giáo hoàng Lêô.” Trớ trêu thay, chính giai đoạn “Trumpism”, chủ nghĩa Trump này, lại củng cố liên minh giữa đa số giám mục Mỹ và Đức Giáo hoàng - điều không đã xảy ra dưới thời Đức Phanxicô.
Với báo Công giáo Avvenire, Tương lai, Giáo sư Faggioli nhận định rằng cuộc tấn công bằng lời nói nhằm vào Đức Giáo hoàng “có lẽ đánh dấu sự khởi đầu cho sự cáo chung về chính trị” của ông Trump. Khi tấn công Đức Giáo hoàng, ông Trump đã phá vỡ một điều cấm kỵ cuối cùng. Giới tôn giáo hữu phái giờ nhận ra rằng họ chỉ bị “chủ nghĩa Trump” lợi dụng. Sau giai đoạn choáng váng, giới trí thức bảo thủ có thể sẽ chuyển sang chống lại Trump.
Nhà thần học Tin lành Volker Leppin phân tích trên Đài domradio.de ở thành phố Köln, rằng giữa hai người Mỹ - ông Trump và Đức Lêô XIV - hiện đang đối diện “hai hình thức quyền lực hoàn toàn khác nhau”: một bên là quyền lực của đe dọa, quân sự và kinh tế; bên kia là quyền lực của lời nói nhẹ nhàng. Theo giáo sư Leppin, những lời nói nhẹ nhàng của Đức Lêô XIV không chỉ có tác động chính trị. Trong khi chức vị Giáo hoàng trước đây từng là trở ngại giữa Công giáo và Tin lành, thì nay Đức Lêô XIV, “qua phong cách của mình, đặc biệt là sự suy tư sâu sắc, đã trở thành tiếng nói chung của Kitô giáo,” giúp thông điệp Kitô giáo trở nên rõ ràng hơn đối với mọi tín hữu.
(katholisch.de 15-4-2026)
Trực tiếp
