Thượng Hội đồng Giám mục: Đức Hồng y Grech nói về một hành trình dài và đầy hứa hẹn

Chiều ngày 23 tháng Sáu vừa qua, tại Roma, Đức Hồng y Mario Grech, người Malta, Tổng Thư ký Thượng Hội đồng Giám mục đã khai mạc cuộc họp của các vị phụ trách các tổ chức cấp châu lục của Giáo hội. Cuộc họp sẽ kéo dài đến thứ Sáu, ngày 26 tháng Sáu.

G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA

Trong diễn văn khai mạc, Đức Hồng y Grech nhấn mạnh rằng: “Mục tiêu tối hậu của sự hoán cải theo tinh thần hiệp hành không chỉ đơn thuần là cải thiện các tiến trình nội bộ hay làm cho các cơ cấu của chúng ta mang tính tham gia hơn, nhưng là loan báo chính con người Chúa Giêsu Kitô”, như được nhắc lại trong Văn kiện Chung kết của Khóa họp thường lệ thứ hai của Thượng Hội đồng Giám mục.

Một tiến trình hiệp hành chưa từng có

Theo Đức Hồng y Grech, “chưa bao giờ một tiến trình hiệp hành lại khơi dậy một động lực mạnh mẽ như vậy”. Nhìn lại chặng đường đã qua, ngài nhấn mạnh tính độc đáo của tiến trình hiện nay và ghi nhận rất nhiều sáng kiến đã được các Giáo hội địa phương triển khai, như: các trường đào tạo về tính hiệp hành; các hội thảo và đại hội chuyên đề; những chương trình lắng nghe và phân định cộng đoàn; Tất cả đều nhằm giúp giáo dân tham gia tích cực hơn vào đời sống Giáo hội. Tuy nhiên, ngài cho biết mình chỉ thực sự hài lòng khi chứng kiến sự xuất hiện của một phong trào truyền giáo rộng lớn, một sức sống mới thúc đẩy Giáo hội tiến bước, dám chấp nhận rủi ro, đến gần con người hơn và làm chứng cho Tin Mừng bằng sự tự do và sáng tạo.

Hiệp hành phải dẫn tới sứ vụ

Đức Hồng y Grech nhắc lại rằng mục tiêu cuối cùng của tiến trình hiệp hành không phải là cải cách cơ cấu hay thủ tục hành chính, mà là làm cho Giáo hội trở nên truyền giáo hơn. Ngài cảnh báo rằng: nếu tính hiệp hành không dẫn đến một dấn thân truyền giáo mới, không làm bừng cháy tâm hồn và thúc đẩy hành động, không tạo nên những cộng đoàn vui tươi loan báo Đức Kitô với lòng can đảm, thì tiến trình ấy vẫn còn dang dở.

Đa dạng là hồng ân chứ không phải đe dọa

Theo vị Tổng Thư ký Thượng Hội đồng, sứ mạng này gắn liền với sự chuyển đổi mà Giáo hội đang trải qua kể từ Công đồng Vatican II. Giáo hội được mời gọi trân trọng những bối cảnh văn hóa và xã hội khác nhau nơi các Giáo hội địa phương sinh sống và thi hành sứ vụ.

Ngài khẳng định rằng những khác biệt: về thần học, phụng vụ, mục vụ, kỷ luật Giáo hội, không phải là mối đe dọa cho sự hiệp nhất, nhưng chính là một trong những điều kiện cần thiết để sự hiệp nhất được sống động.

Sự đa dạng giúp đời sống Giáo hội không bị thu hẹp vào một hình thức duy nhất, một cảm thức duy nhất hay một mô hình văn hóa duy nhất. Vì thế, hiệp hành không chỉ là một phương pháp tổ chức, mà là con đường giúp Giáo hội biết nhận ra, đón nhận và hội nhập sự đa dạng như một ân ban của Chúa Thánh Thần.

Hình ảnh Giáo hội như khối đa diện

Hồng y Grech tiếp tục khai triển hình ảnh “khối đa diện” (polyhedron), vốn được cả Đức Giáo hoàng Phanxicô và Đức Giáo hoàng Lêô XIV sử dụng. Theo ngài, hình ảnh này trở thành một biểu tượng thần học về Giáo hội:

 Chân lý duy nhất của Tin mừng được phản chiếu qua nhiều góc nhìn khác nhau: sự hiệp nhất không bị mất đi, trái lại được phong phú hóa nhờ các nền văn hóa, kinh nghiệm sống và đặc sủng khác nhau.

Áp dụng vào tiến trình hiệp hành, điều này có nghĩa là mục tiêu không phải để giành lấy quyền lực hay tái phân chia các vị trí trong cơ cấu Giáo hội, nhưng là tạo ra những động lực mới của: lắng nghe, phân định, đồng trách nhiệm, nhằm biến đổi Giáo hội từ bên trong theo thời gian. Tiến trình này không sợ sự khác biệt, nhưng đón nhận chúng như những nơi mà chân lý Tin mừng có thể vang lên theo những cách thức mới mẻ và bất ngờ.

Chiều kích đại kết và các bước tiếp theo

Kết thúc bài phát biểu, Hồng y Grech cũng nhắc đến chiều kích đại kết của tiến trình hiệp hành. Trong những ngày tiếp theo, các tham dự viên làm việc trong các phiên họp toàn thể và các nhóm chuyên đề. Nội dung thảo luận bao gồm: những kinh nghiệm đáng chú ý trong việc thực hiện Tài liệu Chung kết; các khó khăn gặp phải; các ưu tiên mục vụ; vai trò của các cơ quan cấp châu lục trong việc đồng hành với các Giáo hội địa phương; tầm quan trọng của truyền thông trong tiến trình hiệp hành.

Vào chiều ngày 25 tháng Sáu, Đức Thánh cha Lêô XIV đã gặp gỡ các tham dự viên và trao đổi trực tiếp với họ tại Văn phòng Tổng Thư ký Thượng Hội đồng.

Ý chính của bài phát biểu

Hồng y Grech muốn nhấn mạnh rằng tiến trình hiệp hành không phải là một cuộc cải tổ hành chính hay dân chủ hóa cơ cấu Giáo hội. Mục tiêu sâu xa của nó là đổi mới sức sống truyền giáo của Giáo hội, giúp mọi thành phần Dân Chúa cùng tham gia vào sứ mạng loan báo Đức Kitô, đồng thời biết trân trọng sự đa dạng như một ân ban của Chúa Thánh Thần trong sự hiệp nhất của toàn thể Giáo hội.

(Vatican News 24.25-6-2026