Hôm mùng 08 tháng Chín vừa qua, Văn phòng Tổng thư ký Thượng Hội đồng Giám mục đã công bố phúc trình của các nhóm nghiên cứu VI và VII của Thượng Hội đồng Giám mục với các đề nghị tăng cường hợp tác giữa các giám mục giáo phận và với các dòng tu và các phong trào của Giáo hội, cũng như cổ võ sự tham gia của các giáo phận trong các chuyến viếng thăm Ad limina của các giám mục. Hai nhóm này thuộc vào số 10 nhóm nghiên cứu do Đức Giáo hoàng Phanxicô (2013-2025) thành lập bên lề Thượng Hội đồng Giám mục thế giới (2021-2024).
G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA
Thông cáo của Văn phòng Tổng thư ký Thượng Hội đồng Giám mục cho biết: “Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã chỉ thị công bố các Báo cáo cuối cùng, nhằm chia sẻ với toàn thể Dân Chúa thành quả của tiến trình suy tư và phân định đã được thực hiện, qua đó cụ thể hóa một trong những đặc tính thiết yếu của Giáo hội hiệp hành: tính minh bạch và trách nhiệm giải trình”.
Ngoài ra, “hai văn bản này tập hợp những đề nghị được trình lên Đức Thánh cha vào cuối công việc của các Nhóm tương ứng: do đó, đây không phải là những quyết định đã được đưa ra, nhưng là những chỉ dẫn mà các Bộ liên hệ và Văn phòng Tổng Thư ký Thượng Hội đồng Giám mục sẽ có nhiệm vụ chuyển thành những đề xuất mang tính thực thi để trình lên Đức Thánh cha”.
Đức Hồng y Mario Grech, người Malta, Tổng Thư ký Thượng Hội đồng, khẳng định rằng: “Hai Báo cáo này dường như nói về những vấn đề khác nhau, nhưng lại nói cùng một điều, đó là: không có sứ vụ nếu không có những mối tương quan được hoán cải. Giữa một giám mục và các cộng đoàn dòng tu, giữa một giám mục và phần Dân Chúa được trao phó cho vị, giữa một Giáo hội địa phương, các Giáo hội trong cùng một vùng lãnh thổ và Giám mục Rôma, cùng một nguyên tắc được áp dụng: chúng ta lắng nghe nhau, nhận biết và ý thức về nhau, đồng thời trao đổi những ân huệ cho nhau. Cả hai văn bản đều đặt ở trung tâm điều mà Thượng Hội đồng gọi là “đồng trách nhiệm khác biệt”.
Nhóm Nghiên cứu VI
Đối với Nhóm VI, công việc được triển khai trong ba lĩnh vực: mối quan hệ giữa các giám mục giáo phận và các dòng tu; sự cộng tác giữa các Hội đồng Giám mục và các Hiệp hội các Bề trên cấp cao; mối quan hệ giữa các hội đoàn trong Giáo hội và các Giáo hội địa phương.
Cụ thể là: “Nhóm VI đề xuất xây dựng các tiêu chí thần học - pháp lý để phân định việc phê chuẩn các hội dòng mới, các tu đoàn đời sống tông đồ và những hình thức đang phát sinh; bổ nhiệm tại mỗi giáo phận một đại biểu hoặc đại diện ủy quyền phụ trách đời sống thánh hiến, cùng với việc tổ chức các cuộc gặp thường niên giữa các giám mục, những người sống đời thánh hiến và các Hiệp Hội các Bề trên cấp cao; thực hiện việc cộng tác theo tinh thần hiệp hành trong những giai đoạn chuyển tiếp nhạy cảm nhất mà nhiều hội dòng đang trải qua - như sự suy giảm ơn gọi, việc giải thể các cộng đoàn, việc định đoạt và sử dụng tài sản - thông qua những cuộc thăm viếng mang tính cá nhân, các không gian đối thoại và sự nâng đỡ thiêng liêng.
Báo cáo cũng yêu cầu thiết lập các hợp đồng thỏa thuận bắt buộc giữa giáo phận và các hội dòng, quy định về sứ vụ, đào tạo, bình đẳng giới, thù lao và quản lý tài sản; đồng thời đi kèm với các ủy ban hòa giải, thời hạn thực hiện và các chỉ số trách nhiệm giải trình.”
Các cuộc thăm viếng ad limina
Nhóm VII đặc trách về các cuộc thăm viếng ad limina của các giám mục (Về Roma hành hương viếng mộ hai thánh Tông Đồ và thăm Tòa Thánh). Nhóm đề xuất rằng “các cuộc thăm viếng này cần được cả hai bên cùng nhau chuẩn bị, để cuộc trao đổi với Tòa Thánh phản ánh toàn bộ thực tại của Giáo hội trong một lãnh thổ.
Các đề xuất đặt cuộc thăm viếng ad limina trong khuôn khổ cuộc đối thoại thường xuyên giữa các Giáo hội địa phương và Tòa Thánh, đồng thời liên quan đến cả việc chuẩn bị, việc tiến hành cũng như những bước tiếp theo sau cuộc thăm viếng”. Ngoài ra, Báo cáo “kêu gọi xác định rõ hơn về mặt thuật ngữ (các hội đoàn tín hữu, các phong trào, các cộng đoàn mới), dựa trên việc lắng nghe có chiều sâu đối với các điều phối viên và các giám mục, nhằm nhận diện những thách đố và thực hành cụ thể.
Báo cáo yêu cầu các hội đoàn phải được đưa vào một cách có hệ thống trong các kế hoạch mục vụ của giáo phận và trong các cơ cấu tham gia - như các ủy ban tư vấn, hội đồng mục vụ, các đại hội hiệp hành - đồng thời đề xuất phát triển các mạng lưới giữa các hội đoàn để thực hiện những dự án chung, chia sẻ nguồn lực và thúc đẩy tính bổ trợ giữa các đặc sủng.”
Sau cùng, báo cáo kết luận: “các cơ quan thuộc Giáo triều sẽ có trách nhiệm chuyển một bản tường trình về cuộc thăm viếng cho các Hội đồng Giám mục và các Cơ cấu phẩm trật Đông phương; mỗi giám mục giáo phận, cùng với những tín hữu có thể đã đồng hành với ngài đến Rôma, sẽ tường trình cho Giáo hội địa phương về những kết quả đạt được. Sau đó, các cơ cấu tham gia và các văn phòng giáo phận có thẩm quyền sẽ có nhiệm vụ phân định những bước cần thực hiện”.
(Tổng hợp 8-9-2026)
Trực tiếp
