Chiều tối ngày 14 tháng Mười vừa qua, đã có cuộc họp báo tại Phòng Báo chí Tòa Thánh, sau khi kết thúc khóa họp một tuần lễ, từ ngày 07 đến ngày 14 Mươi, do Đức Thánh cha Lêô XIV triệu tập nhân dịp kỷ niệm 10 năm Tông huấn của Đức Giáo hoàng Phanxicô.
Phúc Nhạc | RVA
Chủ đề của khóa họp là: “Mười năm sau Amoris laetitia: Loan báo Tin mừng cùng với các gia đình hôm nay”. Tham dự khóa họp có gần 190 người trong đó có 15 vị Thượng phụ các Giáo hội Công giáo nghi lễ đông phương và 120 vị Chủ tịch các Hội đồng Giám mục, trong đó có Đức Tổng gia1mm ục Giuse Nguyễn Năng của Việt Nam. Ngoài ra có các vị khách mời và chức sắc khác của Tòa Thánh.
Tham dự buổi họp báo có Đức Hồng y Luis Gerardo Cabrera Herrera, Tổng giám mục Guayaquil, Ecuador; Đức Tổng giám mục Charles Jude Scicluna, Tổng giám mục đô Giáo phận Malta và Đổng Tổng Thư ký Bộ Giáo lý Đức tin; linh mục người Nigeria Stanislaus Chu Ilo, giáo sư tại Đại học DePaul ở Chicago, Hoa Kỳ; cha Giacomo Costa, Dòng Tên, cố vấn Ban Tổng Thư ký Thượng Hội đồng và phụ trách phương pháp làm việc của cuộc gặp gỡ; Đức ông Philippe Bordeyne, Viện trưởng Học viện Thần học Giáo hoàng Gioan Phaolô II về Khoa học Hôn nhân và Gia đình, đồng thời là điều phối viên nhóm chuyên gia; cùng bà Solange Gregory Schila và ông Alisson Roberto Schila, một đôi vợ chồng đã tham dự cuộc gặp gỡ.
Tường thuật các phiên làm việc
Người đầu tiên phát biểu là cha Costa. Cha đã mô tả bầu khí của những ngày trao đổi và thảo luận, diễn ra trong sự hiệp thông thiêng liêng với Đức Giáo hoàng sau ca phẫu thuật ngày 13 tháng Mười nhằm cắt bỏ khối ung thư biểu mô tuyến ở phổi. Các tham dự viên đã gửi đến Đức Giáo hoàng một sứ điệp, và ngài đã hồi đáp bằng một văn bản riêng: “Tôi sẽ đọc những thành quả từ công việc và các cuộc thảo luận của anh chị em”, ngài viết, “và vào thời điểm thích hợp, tôi sẽ đưa ra những suy tư của mình”.
Cha Costah nhận định rằng công việc đã diễn ra rất “sôi nổi”, nhưng mang tính xây dựng, đặc biệt nhờ sự trao đổi giữa những quan điểm và cảm nhận khác nhau. Trong số các chủ đề được đề cập, có tầm quan trọng của việc cung cấp sự trợ giúp thiêng liêng và thiết thực trong những hoàn cảnh bạo lực và lạm dụng trong gia đình. Sự hỗ trợ này cần được thực hiện “kịp thời”, đồng thời đặc biệt chú trọng đến việc bảo vệ trẻ em và những người dễ bị tổn thương. Các tham dự viên cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải giảm bớt những định kiến và mặc cảm có thể khiến người ta ngần ngại tìm kiếm sự trợ giúp khi gặp khó khăn.
Trong các phiên làm việc, nhiều ví dụ về những mái ấm gia đình biết “xây dựng hòa bình” đã được trình bày, chẳng hạn thông qua việc đón tiếp người di cư. Như cha Costa nhận định, sự dấn thân của các gia đình không nên chỉ giới hạn trong những “mối tương quan gần gũi nhất”, nhưng còn cần mở rộng sang các lĩnh vực chính trị, kinh tế và xã hội. Các tham dự viên cũng thảo luận về sự tham gia của các gia đình vào việc đào tạo các linh mục.
Phần cuối của cuộc gặp gỡ được dành cho việc trình bày bản báo cáo tổng kết, tiếp theo là các cuộc trao đổi trước tiên trong những nhóm nhỏ, rồi trong phiên họp toàn thể. Văn bản được đánh giá là phản ánh trung thực các cuộc thảo luận, dù vẫn có một số nhận xét mang tính xây dựng nhằm nhấn mạnh rõ hơn nữa “chiều kích truyền giáo” của văn kiện.
Người kết thúc các phiên làm việc là Đức Hồng y Kevin Joseph Farrell, Tổng trưởng Bộ Giáo dân, Gia đình và Sự sống. Ngài nhấn mạnh giá trị của việc đánh giá và tiếp nhận giáo huấn thuộc Huấn quyền của Giáo hội trong Tông huấn Amoris laetitia. Đây là một tiến trình được triển khai thông qua những “cách hiểu mới”, và việc cùng nhau quy tụ để đón nhận những cách hiểu ấy là một thực hành mục vụ tốt đẹp.
Văn kiện tổng kết
“Cùng nhau trong một thế giới đang đổi thay” và “Người trẻ và việc khám phá ơn gọi hôn nhân” là hai chủ đề trọng tâm của bản báo cáo tổng kết cuộc gặp gỡ.
Khi trình bày những chủ đề cốt lõi của báo cáo, Đức ông Philippe Bordeyne, người Pháp, Viện trưởng Học viện Giáo Hoàng Gioan Phaolô II về hôn nhân và gia đình ở Roma, giải thích rằng tiến trình làm việc bắt đầu bằng việc lắng nghe, rồi đi đến sự hình thành một cách tiếp cận chung đối với những vấn đề được nêu ra. Một trong những điểm đồng thuận nổi bật nhất là tốc độ biến đổi ngày càng nhanh trong mười năm qua, tác động đến các gia đình, hôn nhân và những phong tục liên quan đến hôn nhân tại tất cả các quốc gia.
Chủ đề đầu tiên được đề cập là sự mong manh, một khái niệm nền tảng trong Tông huấn Amoris laetitia, đến mức được dành riêng để bàn luận trong chương VIII của văn kiện. Lĩnh vực suy tư thứ hai liên quan đến những thay đổi xã hội và kinh tế cùng tác động của chúng đối với các gia đình.
Để đối diện với những biến đổi này, vị giám chức nhấn mạnh rằng điểm quy chiếu chính là học thuyết xã hội của Giáo hội. Đức Giáo hoàng Lêô XIV từng mô tả học thuyết này không phải là một “chiếc đũa thần”, nhưng là một “truyền thống sống động, giúp chúng ta sẵn sàng tìm ra những câu trả lời mới cho những câu hỏi mới”. Công việc được triển khai trong ý thức rằng Giáo hội được mời gọi đối thoại với những biến đổi và sự phát triển của con người, kể cả trong lĩnh vực đời sống hôn nhân và tính dục. Đó là một “cái nhìn sáng suốt” về thực tại, tuy phải đối diện với những thách đố do các biến đổi đang diễn ra, nhưng vẫn được nuôi dưỡng bằng niềm hy vọng.
Các phiên làm việc cũng cho thấy sự cần thiết phải thúc đẩy tinh thần gần gũi và việc “học hỏi lẫn nhau” giữa các gia đình với Giáo hội, hai thực tại mà như các tham dự viên nhận xét, “có nhiều điểm tương đồng”. Nhiệm vụ của các mục tử trước hết không phải là phán xét các gia đình, nhưng là lắng nghe họ.
Về vấn đề này, Đức ông Bordeyne kể lại trường hợp một linh mục đã không thể giải quyết được vấn đề của một gia đình liên quan đến việc sử dụng điện thoại di động quá nhiều trong các bữa ăn. Tuy nhiên, chính việc lắng nghe đã giúp thay đổi cách gia đình ấy đối diện với khó khăn. Khi trở lại gặp vị linh mục vài ngày sau đó, gia đình chia sẻ: “Chúng tôi vẫn gặp vấn đề như trước, nhưng đang cố gắng sống với vấn đề ấy một cách nhẹ nhàng hơn”.
Trong các cuộc trao đổi, các tham dự viên cũng đề cập đến những chủ đề có cách nhìn nhận khác nhau tùy theo từng khu vực trên thế giới, chẳng hạn vấn đề các đôi bạn sống chung mà chưa kết hôn. Vị giám chức tóm lược: “Khi hai người trẻ quyết định kết hôn, họ trở thành những người mang theo và thể hiện những biến đổi của thời đại mình trong chính thế hệ của họ”.
Những chứng từ chia sẻ
Đức Tổng giám mục Scicluna bày tỏ lòng biết ơn vì Giáo hội đã đưa “gia đình trở lại vị trí trung tâm của Giáo hội”. Ngài nhắc lại rằng ngay từ mười năm trước, Tông huấn của Đức Giáo hoàng Phanxicô đã đưa ra lời mời gọi “hoán cải mục vụ”, khuyến khích Giáo hội lắng nghe các gia đình trước khi đưa ra những phán xét về họ.
Từ những phiên làm việc tại Vatican trong những ngày qua, Đức Hồng y Cabrera Herrera đã nêu bật bốn đặc điểm của các mái ấm gia đình: cầu nguyện, hiệp thông, đào luyện và sứ mạng. Sợi chỉ xuyên suốt kết nối những đặc điểm này chính là việc đồng hành, một điều cần được thúc đẩy không chỉ trong những môi trường mà mỗi người trực tiếp hoạt động, nhưng còn nhằm phục vụ toàn thể Giáo hội.
Cha Chu Ilo chia sẻ kinh nghiệm đồng hành với các gia đình tại châu Phi, đồng thời nhấn mạnh rằng: “Không phải mọi vấn đề đều có thể được giải quyết, nhưng Giáo hội phải biết lên tiếng thông qua việc lắng nghe”.
Quan điểm này cũng được nhắc lại trong những chứng từ của bà Solange Gregory Schila và ông Alisson Roberto Schila. Hai người chia sẻ rằng họ đã phát triển mạnh mẽ hơn “ý thức thuộc về Giáo hội” nhờ một cách tiếp cận không chỉ chú ý đến những yếu đuối và khó khăn của các gia đình, mà còn nhìn nhận những nguồn lực và sự phong phú nơi họ.
(Vatican News 14-10-2026)
Trực tiếp
