Hội nghị của Thượng Hội đồng Giáo hội Công giáo Canđê
Ngày 09 tháng Tư năm 2026, Thượng Hội đồng của Giáo hội Công giáo Canđê đã khai diễn tại Roma để bầu vị Thượng phụ mới. Việc bầu cử này trở nên cần thiết sau khi Đức Giáo hoàng Lêô XIV chấp nhận đơn từ nhiệm của Đức Hồng y Thượng phụ Louis Raphael Sako (77 tuổi) vào ngày 10 tháng Ba vừa qua.
Phúc Nhạc | RVA
Đức Thượng phụ Sako không tham dự cuộc họp bầu chọn vị lãnh đạo mới của Giáo hội, như chính ngài đã thông báo.
Cho đến khi có Thượng phụ mới, Giáo hội Canđê được điều hành tạm thời do thành viên cao cấp nhất của Thượng Hội đồng là Tổng giám mục Habib Hormuz Al-Naufali của Giáo phận Basra ở miền nam Iraq.
Đức Tổng giám mục Hormuz xác nhận với trang “gaudiumpress.ca“ rằng các nghị phụ của Thượng Hội đồng sẽ gặp Đức Giáo hoàng Lêô XIV tại Vatican vào thứ Sáu, ngày 10 tháng Tư năm 2026. Nếu mọi việc thuận lợi, khi đó Thượng phụ mới có thể đã được bầu chọn. Tuy nhiên, điều này chưa chắc chắn. Lịch trình gấp rút cũng liên quan đến chuyến công du châu Phi của Đức Giáo hoàng, dự kiến bắt đầu vào thứ Hai, ngày 13 tháng Tư sắp tới. Thượng Hội đồng Canđê diễn ra từ ngày 09 đến ngày 15 tháng Tư này.
Khi bắt đầu, các giám mục Canđê cùng tham dự một cuộc tĩnh tâm, sau đó thảo luận chi tiết về tình hình của Giáo hội, trong đó mỗi giám mục đều phải trình bày quan điểm. Chỉ sau đó việc bầu cử mới diễn ra. Để cuộc bầu cử thành công, cần đạt đa số hai phần ba. Nếu sau 15 ngày vẫn không đạt được sự đồng thuận về ứng viên, vấn đề sẽ được chuyển lên Đức Giáo hoàng, người sẽ quyết định bước tiếp theo. Việc bầu chọn cũng cần được Đức Giáo hoàng phê chuẩn.
Thượng phụ mới không nhất thiết phải là giám mục
Trên mạng xã hội, một số ứng viên tiềm năng được nhắc đến, như: Đức Tổng giám mục Giáo phận Erbil, Bashar Warda, tiếp đến là Đức Tổng giám mục Tehran, Imad Khoshaba Gargees, sau đó là Đức Tổng giám mục Giáo phận Sydney, Emil Shimoun Nona.
Tuy nhiên, chưa có tuyên bố chính thức nào. Luật Giáo hội áp dụng cho các Giáo hội Đông phương Công giáo cũng không bắt buộc người được bầu phải là giám mục vào thời điểm được chọn.
Áp lực đối với các Kitô hữu
Đức Hồng y Thượng phụ Louis Sako đã lãnh đạo Giáo hội Công giáo Canđê từ năm 2013. Đây là một Giáo hội Đông phương hiệp thông với Roma, có nguồn gốc từ thời kỳ đầu của Kitô giáo và có khoảng nửa triệu tín hữu. Trung tâm của Giáo hội nằm tại Iraq ngày nay; Tòa của “Thượng phụ Babylon” đặt tại thủ đô Baghdad. Tuy nhiên, một phần lớn tín hữu sống tại Hoa Kỳ, Tây Âu và Úc.
Tại Trung Đông, các cộng đồng Canđê hiện diện đáng kể ở Iraq, Syria, Liban và Iran. Tại Iraq, khoảng hai phần ba Kitô hữu thuộc Giáo hội Canđê. Trong nhiều năm qua, các tín hữu Kitô trong khu vực phải đối mặt với nhiều khó khăn như nạn khủng bố Hồi giáo cực đoan, tình hình an ninh bất ổn, thiếu triển vọng kinh tế và sự kỳ thị từ xã hội đa số Hồi giáo.
Đức Hồng y Sako kêu gọi cải cách Hồi giáo
Đức Hồng y Thượng phụ Sako đã không ngừng đấu tranh chống lại làn sóng xuất cư của Kitô hữu khỏi quê hương, đồng thời thúc đẩy tự do tôn giáo và một nước Iraq tự do, dân chủ với quyền bình đẳng cho mọi công dân. Ngài cũng kêu gọi các đối tác Hồi giáo tiến hành cải cách Hồi giáo. Đây sẽ tiếp tục là những thách thức lớn đối với người kế nhiệm, cùng với những căng thẳng nội bộ trong Giáo hội đã bộc lộ trong những năm gần đây. Nhiệm vụ của người kế nhiệm sẽ là tái lập sự hiệp nhất giữa các giám mục và toàn thể Giáo hội.
Giáo hội Công giáo Canđê xuất hiện từ thế kỷ XVI, phát triển từ Giáo hội Assyria Đông phương. Giáo hội sử dụng phụng vụ Đông Syriac; ngôn ngữ phụng vụ chính là tiếng Syriac (Aram), thường kết hợp với tiếng Ả Rập. Do hiệp thông với Giáo hội Công giáo Rôma, phụng vụ cũng mang một số yếu tố Latinh.
(KAP 8-4-2026)