Các chuyên gia Caritas về xung đột Trung Đông tố giác rằng: mọi nguyên tắc nhân đạo đang bị vi phạm trước mắt chúng ta

Các chuyên gia của Caritas Ba Lan đã tố giác cuộc khủng hoảng nhân đạo toàn diện tại Trung Đông, trong một buổi gặp gỡ báo chí diễn ra hôm thứ Năm, ngày 19 tháng Ba vừa qua tại trụ sở Caritas ở Varsava, thủ đô Ba Lan: “Hầu hết mọi nguyên tắc nhân đạo được quốc tế công nhận đều đang bị vi phạm ngay trước mắt chúng ta!”.

Phúc Nhạc | RVA

52 triệu trẻ em không được đến trường. Các bệnh viện bị ném bom. Không có hành lang nhân đạo hay nơi trú ẩn an toàn. Nhà ở và trường học trở thành tiền tuyến chiến tranh.

Khủng hoảng nhân đạo bị lu mờ

Ông Ireneusz Krauze, Phó Giám đốc Caritas Ba Lan, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chú ý đến tình cảnh bi đát của dân thường trong bối cảnh khủng hoảng hiện nay: “Người ta nói rất nhiều về các hoạt động quân sự, địa chính trị và tác động kinh tế. Nhưng cuộc khủng hoảng nhân đạo dường như bị chìm khuất trong tất cả những điều đó.” Ông cũng cho biết Caritas Ba Lan không trực tiếp hành động tại hiện trường mà hỗ trợ các Caritas địa phương và các tổ chức cứu trợ khác.

Bối cảnh xung đột và vai trò của Iran

Ông Radoslaw Sterna, phụ trách viện trợ nhân đạo tại Trung Đông và là chuyên gia về Iran, đã phân tích bối cảnh xung đột từ góc nhìn của tình hình Iran. Ông cho biết Iran là một quốc gia có lịch sử hàng nghìn năm, có biên giới ổn định và bản sắc dân tộc riêng biệt, khác với nhiều quốc gia trong khu vực. Phần lớn dân số theo Hồi giáo dòng Shiite. Ông cũng nhắc lại rằng trước thập niên 1970, Iran có tương quan thân thiện với Israel, nhưng tình hình đã thay đổi sau Cách mạng Hồi giáo, và từ đó xung đột ngày càng leo thang.

Tình hình phức tạp tại Liban

Ông Dominik Derlicki, Trưởng phái bộ Caritas Ba Lan tại Liban, trình bày về tình hình tôn giáo và xã hội tại quốc gia này.

Liban, với khoảng sáu triệu dân, có sự đa dạng tôn giáo rất lớn: Hồi giáo (Sunni, Shiite), Druze, Alawite, cùng nhiều cộng đồng Kitô giáo như Công giáo, Chính thống và các Giáo hội Armenia, Syriac. Không có nhóm nào chiếm đa số rõ rệt, nên một thỏa ước quốc gia đã được thiết lập nhằm bảo đảm chung sống hòa bình dựa trên sự phân chia quyền lực tương đối. Tuy nhiên, điều này cũng phản ánh sự yếu kém của chính quyền trung ương. Các chia rẽ tôn giáo dẫn đến chia rẽ chính trị, khi mỗi nhóm theo đuổi lợi ích riêng trong và ngoài nước.

Một trong các lực lượng đó là Hezbollah, đại diện cho người Shiite và hiện là mục tiêu chính của các cuộc tấn công từ Israel. Do người Shiite chủ yếu sống ở miền nam Liban, khu vực này trở nên đặc biệt nguy hiểm và thường xuyên bị tấn công.

Hàng trăm nghìn người phải di tản

Hiện có hơn một triệu người phải di dời trong nội bộ Liban, trong đó ít nhất 130.000 người sống trong các nơi trú ẩn tạm thời. “Có khoảng 600 nơi như vậy, thường do chính phủ mở, nhiều khi là trong các trường học. Caritas Ba Lan, phối hợp với Caritas Liban, đang hỗ trợ tại 96 cơ sở”.

Caritas Ba Lan đã dành 100.000 Mỹ kim cho các hoạt động này, bao gồm: Hỗ trợ thực phẩm (bữa ăn nóng hoặc các gói thực phẩm), hỗ trợ y tế (khám bệnh, chẩn đoán, thuốc men), hỗ trợ tâm lý, cung cấp nhu yếu phẩm như đồ vệ sinh, nệm và chăn.

Tổ chức này hoạt động thông qua các đối tác địa phương, đặc biệt là Caritas Liban và các tổ chức Kitô giáo nhỏ hơn.

Viện trợ trong bối cảnh nguy hiểm

Ông Derlicki cho biết: Hàng trăm, thậm chí hàng nghìn nhân viên cứu trợ và tình nguyện viên đang làm việc tại hiện trường, đối mặt với nguy hiểm đến tính mạng. “Đã có thương vong trong số nhân viên y tế và nhân đạo tại Liban,” nhiều người trong số họ cũng mất nhà cửa và phải chạy trốn nhưng vẫn tiếp tục giúp đỡ người khác.

Hỗ trợ tài chính trực tiếp cho gia đình

Tuy khủng hoảng nghiêm trọng, các chợ vẫn hoạt động, nên việc hỗ trợ tiền trực tiếp cho các gia đình là phương thức hiệu quả nhất. Ông Derlicki nhấn mạnh chương trình “Gia đình giúp gia đình” (Family to Family), đang được triển khai tại Liban từ năm 2021, là một mô hình hỗ trợ rất hiệu quả.

Chiến tranh hiện đại và hậu quả lâu dài

Bà Nina Mocior, chuyên gia về viện trợ nhân đạo và phát triển, nói về sự thay đổi trong cách tiến hành chiến tranh: “Có một xu hướng nguy hiểm là bình thường hóa các hoạt động quân sự mà không quan tâm đến dân thường.” Bà nhấn mạnh: “Mọi nguyên tắc nhân đạo được công nhận đều đang bị vi phạm ngay trước mắt chúng ta.”

Theo bà, 52 triệu trẻ em không được đến trường, hàng nghìn cơ sở y tế bị ném bom, không có hành lang nhân đạo để đưa viện trợ, nhà ở và trường học trở thành chiến tuyến, không có nơi an toàn để chạy trốn.

Bà cũng cảnh báo về: Khủng hoảng y tế, ngừng chương trình tiêm chủng, sự bùng phát của các dịch bệnh từng được kiểm soát, thiếu thuốc giảm đau, buộc phải lựa chọn ai được điều trị, hậu quả của cuộc khủng hoảng sẽ kéo dài nhiều năm, đặc biệt về mặt tâm lý: “Nhiều trẻ em ở Gaza có ý nghĩ tự tử. Nhiều người không còn muốn sống.”

Bà nhấn mạnh rằng ngoài trẻ em, người cao tuổi, người bệnh và những người cô đơn là những nạn nhân lớn nhưng thường bị lãng quên của chiến tranh.

(Ekai.pl 20-3-2026)