Ba vị Thượng phụ các Giáo hội Kitô tại Syria tố giác tình trạng căng thẳng và khó khăn của các tín hữu
Ba vị Thượng phụ các Giáo hội Kitô tại Syria tố giác tình trạng căng thẳng và khó khăn của các tín hữu, đặc biệt sau vụ một vị Tổng giám mục Công giáo Melkite bị hành hung.
Phúc Nhạc | RVA
Hôm thứ Bảy, ngày 14 tháng Mười Một vừa qua, một nhóm người vũ trang đã đột nhập vào khuôn viên Tòa Tổng Giám mục Công giáo Melkite tại Homs, miền Trung Syria. Nạn nhân của vụ tấn công là Đức cha Jean-Abdo Arbach, Tổng giám mục Giáo phận Homs, Hama và Yabroud. Ngài đã bị những kẻ tấn công khống chế một cách thô bạo, trói tay chân, bịt miệng và lấy đi thánh giá đeo trước ngực. Sau đó, những kẻ tấn công lục soát và phá phách văn phòng của ngài, đồng thời lấy đi nhiều tài sản, trong đó có một két sắt, điện thoại và các vật dụng cá nhân.
Vụ việc đã gây xúc động mạnh trong các cộng đồng Kitô hữu tại Syria. Vị giám mục, người đã trải qua những năm tháng dài của cuộc nội chiến và luôn ở lại bên cạnh các tín hữu, đã xác nhận với tổ chức Trợ giúp các Giáo hội Đau khổ (Aide à l’Église en Détresse - ACN) vào ngày 17 tháng Mười Một rằng ngài vẫn bình an vô sự. Ngài cảm tạ Thiên Chúa đã gìn giữ mình và bày tỏ lòng biết ơn đối với những lời cầu nguyện mà mọi người đã dành cho ngài.
Tuy nhiên, vụ tấn công này xảy ra trong một bối cảnh đáng lo ngại hơn nhiều. Cha Abdo Raad, một linh mục Công giáo Melkite người Liban và là bạn của Đức Tổng giám mục Arbach, đã chia sẻ chứng từ với nhà báo Elisa Gestri trên trang mạng “La Nuova Bussola Quotidiana”, truyền đi ngày 19 tháng Mười Một vừa rồi.
Sau khi trao đổi với Đức Tổng giám mục Arbach, cha Raad cho biết vị Tổng giám mục vẫn còn bị chấn động sâu sắc trước sự việc. Theo cha, các Kitô hữu còn ở lại Syria đang sống trong bầu khí sợ hãi, do những vụ tấn công, bắt cóc và sự thiếu vắng những biện pháp phản ứng đủ cứng rắn từ phía chính quyền. Cha nói: “Những kẻ thực hiện các vụ tấn công nhắm vào Kitô hữu hoàn toàn được miễn trừ trách nhiệm. Không có bất kỳ cuộc điều tra nào được tiến hành để tìm ra và trừng phạt những người chịu trách nhiệm về các hành vi phạm tội này”.
Vị linh mục cũng tố cáo những áp lực tôn giáo đang được áp đặt lên các gia đình Kitô hữu.
Ba vị Thượng phụ đồng loạt lên tiếng
Trước tình hình này, ba vị lãnh đạo cao cấp của các Giáo hội Kitô giáo tại Syria đã công bố một tuyên bố chung, hôm 17 tháng Mười Một năm 2026, với những lời lẽ đặc biệt nghiêm khắc. Ba vị gồm: Đức Thượng phụ Gioan X, Thượng phụ Chính thống Hy Lạp Antiôkia; Đức Thượng phụ Ignatius Ephrem II, Thượng phụ Chính thống Syriac; và Đức Thượng phụ Youssef I Absi, Thượng phụ Công giáo Melkite.
Các vị lên án những hành vi bạo lực liên tiếp, đặc biệt nhắm vào các Kitô hữu và khẳng định rằng: “Những cuộc tấn công này không phải và chưa bao giờ là những sự cố riêng lẻ”. Các Thượng Phụ đề cập đến tình trạng những vụ tấn công có tính chất hệ thống, các vụ bắt cóc kèm theo những khoản tiền chuộc khổng lồ, cũng như việc chính quyền không có khả năng bảo đảm sự bảo vệ thực sự và hiệu quả cho người dân.
Trong số những vụ việc được đề cập có trường hợp ông Maher Sankari, một người thợ kim hoàn Kitô hữu bị bắt cóc tại khu vực Hama. Những kẻ bắt cóc được cho là đã đòi 120 kilô vàng để đổi lấy việc trả tự do cho ông. Gia đình ông đã nhận được những hình ảnh cho thấy ông bị trói buộc và trên người có nhiều dấu vết bạo lực.
Các vị Thượng phụ công khai bày tỏ mối quan ngại sâu sắc về tương lai của các cộng đồng mình. Các ngài yêu cầu tiến hành điều tra, xác định những người chịu trách nhiệm và công bố kết quả điều tra. Lời cảnh báo của các ngài rất rõ ràng: “Các Kitô hữu không được phép bị xem là những mục tiêu dễ dàng tấn công hay những vật tế thần”.
Kể từ khi chế độ của ông Bashar al-Assad sụp đổ vào tháng Mười Hai năm 2024 và ông Ahmed al-Charaa lên nắm quyền, chính quyền mới tại Syria đã nhiều lần đưa ra những cam kết về việc bảo vệ các nhóm thiểu số tôn giáo. Tuy nhiên, các cuộc tấn công nhắm vào người Kitô hữu, người Alawite và người Druze vẫn tiếp tục làm gia tăng những mối lo ngại.
Tình hình dân số cho thấy các cộng đồng Kitô hữu đang ở trong tình trạng hết sức mong manh. Trước khi cuộc nội chiến bùng nổ vào năm 2011, Syria có khoảng một triệu Kitô hữu. Theo những ước tính được Vatican News dẫn lại, hiện nay con số này đã giảm xuống còn chưa tới 300.000 người.
Tình trạng di cư ồ ạt, nhà cửa bị phá hủy, nền kinh tế sụp đổ và tình trạng mất an ninh đã làm suy yếu nghiêm trọng sự hiện diện Kitô giáo vốn đã có lịch sử gần 2.000 năm tại vùng đất này.
Vụ tấn công Đức Tổng giám mục Arbach, trong bối cảnh đó, mang một ý nghĩa đặc biệt. Khi một vị Tổng giám mục có thể bị trói ngay trong văn phòng của mình, thì vấn đề an toàn của những tín hữu bình thường, ít được biết đến nhất, cũng cần phải được đặt ra.
Những tình tiết chính xác của vụ tấn công vẫn cần được làm sáng tỏ, nhưng mức độ nghiêm trọng của sự việc là điều không thể phủ nhận. Tuy nhiên, ba vị Thượng phụ không muốn đặt các cộng đồng tôn giáo đối lập với nhau. Các vị tái khẳng định sự gắn bó với tinh thần chung sống hòa bình cùng những đồng bào Hồi giáo, trên cơ sở tôn trọng quyền công dân bình đẳng dành cho tất cả mọi người.
Kết thúc chứng từ, cha Raad kêu gọi đừng quên cộng đồng đang phải chịu nhiều đau khổ này: “Trong khi chúng ta nói về Palestine, xin đừng quên các Kitô hữu tại Syria”.
Và cha đưa ra lời cảnh báo: “Sự im lặng và tình trạng phạm pháp mà không bị luật pháp trừng phạt ở Syria chỉ càng làm gia tăng nỗi sợ hãi”. Đối với các Kitô hữu nước này, vấn đề hiện nay không còn chỉ dừng lại ở những lời hứa bảo vệ. Điều cốt yếu là liệu những gia đình đã kiên cường vượt qua chiến tranh, bách hại và cảnh lưu vong có còn có thể tiếp tục truyền lại đức tin của mình trên chính mảnh đất này hay không - nơi Kitô giáo đã bén rễ ngay từ những thế kỷ đầu tiên.
(Tribune chrétienne 20-11-2026)
