Trong định hướng mục vụ của Hội đồng Giám mục Việt Nam, lời khẳng định “mỗi Kitô hữu là một môn đệ thừa sai” đặt ra một thách đố về lối sống chứng tá giữa đời. Để loan báo Tin Mừng, người môn đệ không chỉ cần những bước chân không mệt mỏi mà còn cần một môi miệng được thánh hóa. Tục ngữ ca dao Việt Nam có câu:
“Chim khôn kêu tiếng rảnh rang,
người khôn ăn nói dịu dàng dễ nghe.”
Sự khôn ngoan dân gian này gặp gỡ sâu sắc với những huấn dụ trong sách Châm ngôn về sức mạnh của lời nói. Giờ đây, chúng ta cùng dâng lên Chúa những lời cầu nguyện chân thành thốt ra từ cặp môi thánh thiện và cõi lòng thuần khiết.
Sách Châm ngôn ví von một cách đầy thi vị:
Lời miệng con người là nước sâu thăm thẳm,
là dòng suối tràn trề, là nguồn mạch khôn ngoan.
(Cn 18,4).
Đối với người môn đệ thừa sai, lời nói chính là phương tiện để chuyển tải chân lý của Thiên Chúa. Tuy nhiên, để lời nói trở thành “dòng suối tràn trề” sức sống, tâm hồn người nói phải được đổ đầy sự khiêm tốn và hiểu biết.
Mặt khác, người môn đệ thừa sai nếu không biết giữ gìn môi miệng, họ sẽ biến sứ mạng của mình thành một sự đổ vỡ. Một lời nói thiếu bác ái, một sự lăng mạ trong lúc nóng giận không chỉ làm tổn thương tha nhân mà còn làm hoen ố hình ảnh Thiên Chúa mà họ đang đại diện. Thực tế, “sống hay chết đều do cái lưỡi” (Cn 18,21). Người môn đệ có thể đem lại sự sống và hy vọng bằng lời an ủi, nhưng cũng có thể gây ra cái chết tâm linh bằng những lời cay độc.
Trong môi trường truyền giáo, việc đối diện với những quan điểm khác biệt là điều không thể tránh khỏi. Người môn đệ khôn ngoan sẽ không sa đà vào những cuộc tranh luận vô bổ để chứng tỏ mình đúng, vì “kẻ chưa nghe đã vội cãi sẽ chịu tiếng nhục nhã, ngu si” (Cn 18,13).
Gìn giữ môi miệng trong sứ mạng thừa sai còn là việc tránh xa sự lăng mạ và khinh khi. Lời nói của người môn đệ phải “dịu dàng dễ nghe” không phải để lấy lòng thế gian, mà để phản chiếu sự hiền hậu của Chúa Kitô. Khi chúng ta dùng lời lẽ nặng nề để áp đặt niềm tin hoặc để phản bác người khác, chúng ta đang đóng lại cánh cửa của sự đối thoại và tình huynh đệ.
Một cám dỗ tinh vi đối với người môn đệ là thói mách lẻo và phán xét sau lưng. Sách Châm ngôn ví von: “Lời kẻ mách lẻo như của ngon vật lạ trôi xuống tận ruột gan” (Cn 18,8). Những lời nói hành, nói xấu có sức tàn phá khủng khiếp đối với sự hiệp thông trong cộng đồng. Người môn đệ thừa sai phải là người xây dựng nhịp cầu, chứ không phải kẻ gieo rắc sự chia rẽ bằng những câu chuyện đầy độc tố ấy.
Người môn đệ thừa sai không cần phải dùng lời nói để xây dựng một vẻ ngoài đạo đức giả tạo hay để lấp liếm những sai sót của bản thân. Thay vì phô bày cảm nghĩ riêng một cách ích kỷ hay cố gắng thắng thế trong mọi cuộc tranh luận, người môn đệ tìm thấy sự an toàn nơi “Danh Chúa là tháp canh kiên vững” (Cn 18,10). Khi chúng ta bớt biện hộ cho cái tôi, chúng ta sẽ có nhiều không gian hơn để làm chứng cho sự thật của Chúa.
Sứ mạng thừa sai còn đòi hỏi một sự công minh tuyệt đối trong lời nói. Việc “bênh vực kẻ gian ác, đè nén người vô tội” là điều chẳng tốt đẹp gì trước nhan Chúa (Cn 18,5). Người môn đệ phải dùng tiếng nói của mình để bảo vệ công lý, đứng về phía những người không có tiếng nói. Lời nói lúc này trở thành một hành động dấn thân, mang tính “nhân nghĩa tín thành.”
Cuối cùng, mỗi môn đệ phải ý thức rằng:
Con người phải chịu hậu quả lời mình nói
và được hưởng những gì môi miệng họ thốt ra.
(Cn 18,20).
Lời nói không gió bay, nó để lại dấu ấn trong tâm hồn người nghe và hệ quả trong đời sống người nói. Người môn đệ thừa sai là người được sai đi để mang Tin Mừng đến cho muôn dân. Để sứ điệp ấy chạm đến trái tim tha nhân, lời nói của người môn đệ phải được tôi luyện qua lửa của sự khôn ngoan và lòng mến, để qua đó, hương thơm của Chúa Kitô được lan tỏa khắp nơi.
Lạy Chúa, Chúa là Ngôi Lời hằng sống, xin thánh hóa môi miệng con để con trở thành sứ giả đích thực của Ngài. Xin cho lời nói của con luôn mang hương vị của sự dịu dàng và chân thật. Xin giúp con không bao giờ dùng lời nói để bênh vực sự gian ác hay đè nén người vô tội. Thay vào đó, xin cho con biết phô bày tình yêu Chúa thay vì cảm nghĩ riêng ích kỷ. Ước gì lời nói của con trở thành dòng suối tràn trề niềm hy vọng, giúp những người con gặp gỡ nhận ra sự ngọt ngào của Tin Mừng và sự hiện diện của Chúa trong cuộc đời. Amen.
Minh Thanh
Trực tiếp
