Giáo phận Brno thuộc Cộng hòa Séc chuẩn bị cho lễ phong chân phước các “vị tử đạo Babice”

Giáo phận Brno thuộc miền Moravia, Cộng hòa Séc, đang chuẩn bị lễ phong chân phước, ngày 06 tháng Sáu tới đây cho hai linh mục tử đạo dưới thời chế độ cộng sản Tiệp khắc thời sau Thế chiến thứ II. Đó là cha Václav Drbola (1912-1951) và cha Jan Bula (1920-1952).

Phúc Nhạc | RVA

“Các vị tử đạo Babice”

Số phận của hai chân phước tương lai Drbola và Bula gắn liền với cái gọi là “Vụ Babice” năm 1951, một trong những chương đen tối và gây tranh cãi nhất trong lịch sử Tiệp Khắc thời Stalin. Sự kiện này đánh dấu đỉnh điểm của cuộc đàn áp tàn bạo đối với nông dân nông thôn và Giáo hội Công giáo dưới chế độ cộng sản.

Ngày 02 tháng Bảy năm 1951, tại trường học của làng Babice ở Moravia, ba cán bộ cộng sản địa phương (Tomáý Kuchtík, Josef Roupec và Bohumír Netolicka) bị bắn chết, và một người thứ tư bị thương nặng. Vụ tấn công được quy cho một nhóm do Ladislav Malý cầm đầu.

Malý tự nhận mình là điệp viên của một cơ quan tình báo phương Tây, nhưng cho đến nay vẫn tồn tại nhiều nghi ngờ nghiêm trọng về danh tính và động cơ thực sự của ông. Nhiều nhà sử học cho rằng ông có thể là một kẻ phiêu lưu tâm thần bất ổn, hoặc thậm chí một kẻ khiêu khích do Cơ quan An ninh Nhà nước Tiệp Khắc (StB) cài vào.

Chế độ cộng sản ngay lập tức lợi dụng sự kiện này làm cái cớ cho một chiến dịch khủng bố chưa từng có nhằm vào các “kẻ thù giai cấp” - đặc biệt là nông dân giàu (kulak) và giới giáo sĩ. Trong thời gian rất ngắn, nhiều phiên tòa trình diễn được tổ chức.

Tổng cộng 11 bản án tử hình đã được thi hành, hơn 100 người bị kết án tù, một số tù chung thân. Nhiều gia đình bị trục xuất khỏi nhà và cưỡng bức tái định cư.

Từ đó bắt đầu một làn sóng đàn áp chưa từng có chống lại Giáo hội Công giáo.

Linh mục Václav Drbola, cha sở của Babice, là một trong những người đầu tiên bị bắt. Cha bị cáo buộc biết trước kế hoạch ám sát và hỗ trợ thủ phạm. Mặc dù không có bằng chứng, và sau những cuộc thẩm vấn nặng nề, cha bị kết án tử hình và bị treo cổ ngày 03 tháng Tám năm 1951 tại Jihlava (Iglau).

Cha Jan Bula, một linh mục trẻ rất được giáo dân và giới trẻ yêu mến tại Rokytnice nad Rokytnou, trở thành nạn nhân của một vụ khiêu khích có chủ ý của cơ quan mật vụ StB. Cha bị cáo buộc hợp tác với lực lượng kháng chiến vũ trang và bị xử tử ngày 23 tháng Giêng năm 1952.

Ý nghĩa đối với Giáo hội và xã hội

Trong Giáo hội tại Cộng hòa Séc - nơi đang sống trong một xã hội thế tục hóa mạnh mẽ - hai vị tử đạo hiện đại này được xem là những hình mẫu về lòng can đảm dân sự và sự liêm chính đạo đức.

Việc phong chân phước cho hai linh mục Bula và Drbola cũng được nhìn nhận là có ý nghĩa đối với toàn xã hội, không chỉ riêng Giáo hội. Trước hết, nó liên quan đến việc nhìn lại lịch sử: Cộng hòa Séc vẫn đang vật lộn với di sản của quá khứ toàn trị. Việc tôn vinh công khai các linh mục này giúp thế hệ trẻ ý thức rõ hơn về những bất công của thập niên 1950.

Các chủ đề được chọn cho buổi lễ - “Sự thật”, “Tình yêu”, “Sự tha thứ” - cũng được xem như một câu trả lời cho xã hội hiện nay đang bị phân cực. Đức giám mục Brno Pavel Konzbul nhấn mạnh rằng lễ phong chân phước phải trở thành cơ hội gặp gỡ và hòa giải vượt qua ranh giới tôn giáo.

Thánh lễ tôn phong sẽ do Đức Hồng y Michael Czerny, người Canada gốc Séc, đại diện Đức Thánh cha chủ sự. Ngài sinh cách đây 80 năm tại thành phố Brno, gia đình ngài đã phải di cư sang Canada năm 1948 để trốn khỏi chế độ cộng sản. Ngài gia nhập Dòng Tên và hiện là Bộ trưởng Bộ Phát triển nhân bản toàn diện từ năm 2022.

Nơi cử hành lễ phong chân phước là khu triển lãm của thành phố Brno và có chủ đề là “Trung thành với sự thật”, “Sức mạnh của tình yêu” và “Quyền năng của sự tha thứ” - đang nhận được sự chú ý rộng rãi của công chúng tại Cộng hòa Séc.

Chỉ ít lâu sau khi mở ghi danh, hơn 4.000 tín hữu đã ghi danh; giáo phận Brno dự kiến tới 10.000 người tham dự tại khu hội chợ ở thủ phủ vùng Moravia.

(KAP 12-3-2026)