Tiếp kiến chung của Đức Thánh cha: Lời Chúa như ngôi sao Bắc Đẩu dẫn đường cho cuộc sống chúng ta

Lúc 10 giờ sáng, thứ Tư, ngày 28 tháng Giêng vừa qua, Đức Thánh cha Lêô XIV đã tiếp kiến chung khoảng bảy ngàn tín hữu, tại Đại thính đường Phaolô VI tại Nội thành Vatican. Đây là buổi tiếp kiến chung thứ tư của ngài trong năm nay. Hiện diện trong dịp này cũng có sáu giám mục đến từ các nước.

G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA

Sau lời chào phụng vụ mở đầu của Đức Thánh cha, mọi người đã nghe đoạn Tin mừng theo thánh Gioan (Ga 14,25-26):

“Chúa Giêsu nói với các môn đệ: Thầy nói với các con những điều ấy khi còn ở với các con. Nhưng Đấng Bảo Trợ là Thánh Thần, Đấng Chúa Cha sẽ sai đến nhân danh Thầy, sẽ dạy các con mọi điều và sẽ làm cho các con nhớ lại tất cả những gì Thầy đã nói với các con.”

Huấn giáo

Trong bài huấn giáo tiếp đó, Đức Thánh cha tiếp tục loạt bài về Công đồng chung Vatican II. Bài giáo lý này là bài thứ ba nói về Hiến chế tín lý “Dei Verbum” và có tựa đề là: “Một kho tàng thánh duy nhất. Mối tương quan giữa Thánh kinh và Truyền thống”.

Mở đầu bài huấn giáo, Đức Thánh cha nói:

“Anh chị em thân mến, chào anh chị em!

Tiếp tục đọc Hiến chế Dei Verbum của Công đồng chung Vatican II về Mặc Khải Thiên Chúa, hôm nay chúng ta suy tư về mối tương quan giữa Thánh kinh và Truyền thống. Chúng ta có thể lấy làm bối cảnh hai cảnh Tin mừng. Trong cảnh thứ nhất, diễn ra tại Phòng Tiệc Ly, Chúa Giêsu, trăn trối long trọng cho các môn đệ. Ngài nói: “Thầy nói với các con những điều này khi còn ở với các con. Nhưng Đấng Bảo Trợ là Thánh Thần, Đấng Chúa Cha sẽ sai đến nhân danh Thầy, Người sẽ dạy các con mọi điều và sẽ làm cho các con nhớ lại tất cả những gì Thầy đã nói với các con. [...] Khi Thần Khí sự thật đến, Người sẽ dẫn các con tới chân lý toàn vẹn” (Ga 14,25-26; 16,13).

Cảnh thứ hai đưa chúng ta đến các ngọn đồi miền Galilê. Chúa Giêsu Phục Sinh hiện ra với các môn đệ, những người đang ngạc nhiên và còn nghi ngờ, và trao cho họ một sứ mạng: “Các con hãy đi và làm cho muôn dân trở thành môn đệ, [...] dạy bảo họ tuân giữ tất cả những gì Thầy đã truyền cho anh em” (Mt 28,19-20). Trong cả hai cảnh này, mối liên kết mật thiết giữa lời Chúa Kitô đã nói và việc lời ấy được loan truyền qua các thế kỷ là điều hết sức rõ ràng.

Đó chính là điều Công đồng chung Vatican II khẳng định, khi dùng một hình ảnh rất gợi cảm: “Thánh kinh và Truyền thống gắn bó chặt chẽ và thông hiệp với nhau. Vì cả hai đều phát xuất từ cùng một nguồn mạch thần linh, nên hợp thành như một toàn thể duy nhất và hướng tới cùng một mục đích” (Dei Verbum, số 9). Truyền thống của Hội thánh triển nở trong dòng lịch sử qua Hội thánh, là tác nhân gìn giữ, giải thích và thể hiện Lời Thiên Chúa. Sách Giáo lý chung của Hội thánh Công giáo (x. số 113), trong bối cảnh này, nhắc lại một châm ngôn của các Giáo phụ: “Thánh kinh được viết trong trái tim của Hội thánh trước khi được viết trên các phương tiện vật chất”, tức là trước khi trở thành bản văn thánh.

Theo lời Chúa Kitô chúng ta vừa nhắc đến, Công đồng khẳng định rằng: “Truyền thống có nguồn gốc tông đồ tiến triển trong Hội thánh nhờ sự trợ giúp của Chúa Thánh Thần” (DV, số 8). Điều này xảy ra nhờ sự hiểu biết ngày càng trọn vẹn qua “việc suy niệm và học hỏi của các tín hữu”, qua kinh nghiệm phát sinh từ “sự am hiểu sâu xa hơn về các thực tại thiêng liêng”, và trên hết, qua việc rao giảng của các đấng kế vị các tông đồ, những người đã lãnh nhận “đặc sủng chân lý chắc chắn”. Tóm lại, “Hội thánh, trong giáo lý, đời sống và việc phụng tự của mình, bảo tồn và truyền đạt cho mọi thế hệ tất cả những gì Hội thánh tin” (sđd).

Nổi tiếng trong bối cảnh này là lời của thánh Grêgôriô Cả: “Thánh kinh lớn lên cùng với những người đọc nó.” Và trước đó, thánh Augustinô đã khẳng định rằng: “Chỉ có một Lời của Thiên Chúa được triển khai trong toàn bộ Thánh kinh, và chỉ có một Ngôi Lời vang lên trên môi miệng của biết bao vị thánh.” Như vậy, Lời Thiên Chúa không bị hóa thạch, nhưng là một thực tại sống động và hữu cơ, phát triển và lớn lên trong Thánh truyền. Nhờ Chúa Thánh Thần, Truyền thống hiểu Lời ấy trong sự phong phú của chân lý và thể hiện Lời ấy trong những hoàn cảnh luôn thay đổi của lịch sử.

Theo hướng này, thật gợi hứng những gì vị Tiến sĩ Hội thánh là thánh John Henry Newman đã đề xuất trong tác phẩm “Sự phát triển của đạo lý Kitô giáo”. Ngài khẳng định rằng Kitô giáo, vừa là kinh nghiệm cộng đoàn vừa là giáo lý, là một thực tại năng động, đúng như cách Chúa Giêsu đã diễn tả trong các dụ ngôn về hạt giống (x. Mc 4,26-29): một thực tại sống động, phát triển nhờ một sức sống nội tại.

Thánh Phaolô nhiều lần khuyên nhủ người môn đệ và cộng sự của mình là Timôthê: “Hỡi Timôthê, hãy gìn giữ kho tàng đã được ký thác cho con” (1 Tm 6,20; x. 2 Tm 1,12.14). Hiến chế tín lý Dei Verbum vang vọng lời của thánh Phaolô khi nói rằng: “Truyền thống và Thánh kinh hợp thành một kho tàng duy nhất của Lời Thiên Chúa được trao phó cho Hội thánh”, được giải thích bởi “huấn quyền sống động của Hội thánh, vốn thi hành quyền bính nhân danh Chúa Giêsu Kitô” (số 10). “Kho tàng” là một thuật ngữ có nguồn gốc pháp lý, đặt trên người được ủy thác nghĩa vụ bảo toàn nội dung - trong trường hợp này là đức tin - và truyền đạt nguyên vẹn.

“Kho tàng” Lời Chúa ngày nay vẫn nằm trong tay Hội thánh, và tất cả chúng ta, trong các thừa tác vụ khác nhau của Hội thánh, phải tiếp tục gìn giữ kho tàng ấy trong sự toàn vẹn của nó, như ngôi sao Bắc Đẩu dẫn đường cho hành trình của chúng ta giữa sự phức tạp của lịch sử và cuộc sống.

Sau cùng, Đức Thánh cha nói - anh chị em thân mến, chúng ta hãy lắng nghe lại Hiến chế Dei Verbum, văn kiện tôn vinh mối liên kết giữa Thánh kinh và Truyền thống: “Cả hai giao nhau và kết hợp mật thiết với nhau đến độ không thể tồn tại cách độc lập, và cùng nhau, mỗi bên theo cách riêng của mình, dưới tác động của cùng một Chúa Thánh Thần, góp phần hữu hiệu vào ơn cứu độ các linh hồn” (số 10).

Chào thăm và nhắn nhủ

Bài giáo lý bằng tiếng Ý trên đây của Đức Thánh cha đã được các độc viên lần lượt tóm tắt bằng các thứ tiếng khác nhau kèm theo những lời chào thăm và nhắn nhủ của ngài. Với các tín hữu nói tiếng Pháp, ngài nói:

“Tôi thân ái chào các khách hành hương nói tiếng Pháp, đặc biệt là các học sinh của các trường khác nhau và các sinh viên của Đại học Công giáo Vendée. Chúng ta hãy cầu xin Thánh Tôma Aquinô, Tiến sĩ Hội thánh, mà hôm nay chúng ta mừng kính, hướng dẫn chúng ta trong việc hiểu biết Thánh kinh - những bản văn mà ngài đã chú giải với sự khôn ngoan lớn lao - để chúng ta có thể hiểu được Thiên Chúa yêu thương chúng ta dường nào và mong muốn ơn cứu độ của chúng ta ra sao. Xin Thiên Chúa chúc lành cho anh chị em!”

Bằng tiếng Anh, Đức Thánh cha nói: “Tôi chào thăm các khách hành hương và du khách nói tiếng Anh tham dự buổi tiếp kiến hôm nay, đặc biệt là các nhóm đến từ Scotland, Ireland, Iceland, Australia, Ấn Độ và Hoa Kỳ. Trên anh chị em và toàn thể gia đình, tôi cầu xin niềm vui và bình an của Chúa chúng ta là Chúa Giêsu Kitô. Xin Thiên Chúa chúc lành cho anh chị em!”

Với các tín hữu Ba Lan, Đức Thánh cha ngỏ lời: “Tôi thân ái chào các tín hữu hành hương Ba Lan. Trong những ngày này, có kỷ niệm 35 năm tái lập Giáo hạt Quân đội tại Ba Lan, với sứ mạng đào luyện lương tâm của những người phục vụ Thiên Chúa và Tổ quốc. Ước gì lòng trung thành với Lời Thiên Chúa và Truyền thống của Hội thánh trở thành kim chỉ nam cho công tác mục vụ, đặc biệt trong việc cử hành các bí tích giữa những hoàn cảnh thử thách và bất an. Tôi ban phép lành cho tất cả anh chị em!”

Sau cùng, Đức Thánh cha nói: “Tôi thân ái chào các khách hành hương nói tiếng Ý; đặc biệt tôi chào các giáo xứ Đức Kitô người Thợ thần linh ở thành Ancona và Thánh Micae Tổng Lãnh Thiên Thần ở Manfredonia. Tôi ân cần đón chào các nhân viên cứu hỏa của Campobasso, Hiệp hội các Trung tâm xã hội và các Ủy ban người cao tuổi vùng Marche, và Câu lạc bộ Lions của Eboli-Battipaglia. Sau cùng, tôi hướng đến các bạn trẻ, các bệnh nhân và các đôi tân hôn.

Hôm nay, chúng ta mừng lễ nhớ thánh Tôma Aquinô. Ước gì gương sáng của ngài thúc đẩy các bạn trẻ quý mến - đặc biệt là các học sinh của trường Flavoni ở Civitavecchia và Viện Tirinnanzi ở Legnano-Cislago - noi theo Chúa Giêsu như người Thầy đích thực của đời sống và sự thánh thiện. Nhờ lời chuyển cầu của vị Tiến sĩ Thánh này, xin cho anh chị em bệnh nhân được sự thanh thản và bình an, kín múc từ mầu nhiệm thập giá; và cho anh chị em tân hôn được sự khôn ngoan của con tim, để quảng đại chu toàn sứ mạng của mình trong xã hội.

Tôi ban phép lành cho tất cả anh chị em!

Buổi Tiếp kiến chung được kết thúc bằng Kinh Lạy Cha và phép lành của Đức Thánh cha cho mọi người.