Tiếp kiến chung của Đức Thánh cha: Đức Trinh Nữ Maria là mẫu gương lý tưởng cho ơn gọi nên thánh của Giáo hội

Lúc 10 giờ sáng thứ Tư, ngày 13 tháng Năm năm 2026, Đức Thánh cha Lêô XIV đã tiếp kiến chung khoảng hai mươi ngàn tín hữu hành hương tại Quảng trường thánh Phêrô, trong số này cũng có hơn mười giám mục các nước.

Phúc Nhạc | RVA

Sau khi đi xe dọc theo các lối đi để chào thăm các tín hữu và chúc lành cho một số em bé được nhân viên an ninh bế lên trước ngài, Đức Thánh cha đã lên lễ đài trên thềm Đền thờ để bắt đầu buổi tiếp kiến, với dấu thánh giá và lời chào phụng vụ.

Liền đó, chín độc viên lần lượt công bố bằng các thứ tiếng khác nhau một đoạn trích từ Sách Tông đồ Công vụ (Cv 1,13-14):

“Khi vào thành, các ông lên phòng trên lầu, nơi họ thường tụ họp: có Phêrô và Gioan, Giacôbê và Anrê, Philipphê và Tôma, Batôlômêô và Mátthêu, Giacôbê con ông Anphê, Simon thuộc nhóm Quá Khích và Giuđa con ông Giacôbê. Tất cả các ông đều đồng tâm nhất trí, chuyên cần cầu nguyện cùng với vài người phụ nữ, với Maria, thân mẫu Đức Giêsu, và với anh em của Người.”

Huấn giáo

Trong bài huấn giáo, Đức Thánh cha tiếp tục loạt bài về Công đồng chung Vatican II. Bài thứ chín này tiếp tục nói về Hiến chế tín lý Lumen gentium, Ánh sáng muôn dân, và có tựa đề là: “Đức Trinh Nữ Maria, mẫu gương của Giáo hội”.

Mở đầu bài huấn giáo, Đức Thánh cha nói:

“Anh chị em thân mến,

Hôm nay, ngày 13 tháng Năm, là lễ kính Đức Trinh Nữ Maria Fatima. Vào đúng ngày này, cách đây 45 năm, ngay trong buổi tiếp kiến chung tại Quảng trường Thánh Phêrô, Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã bị ám sát hụt; nhưng ngài đã được cứu thoát nhờ sự che chở của Đức Trinh Nữ, như chính ngài đã nhiều lần xác nhận. Vì thế, hôm nay tôi muốn dành bài giáo lý với chủ đề “Đức Trinh Nữ Maria, mẫu gương của Giáo hội” cho vị tiền nhiệm thánh thiện của tôi, người đã chọn khẩu hiệu “Totus tuus” (Tất cả là của Mẹ).

Công đồng Vaticanô II đã dành chương cuối cùng của Hiến chế tín lý về Giáo hội cho Đức Trinh Nữ Maria (x. Lumen gentium, 52-69). Đức Maria “được nhìn nhận như là thành viên trổi vượt và hoàn toàn độc nhất vô nhị của Giáo hội, là hình ảnh và mẫu gương tuyệt hảo của Giáo hội trong đức tin và đức mến” (số 53). Những lời này mời gọi chúng ta hiểu rằng nơi Đức Maria - Đấng, dưới tác động của Chúa Thánh Thần, đã đón nhận và sinh hạ Con Thiên Chúa nhập thể - chúng ta có thể nhận ra vừa là mẫu gương, vừa là thành viên ưu tú, đồng thời là người mẹ của toàn thể cộng đoàn Giáo hội. Khi để cho công trình của Ân Sủng nhào nặn nơi mình và đón nhận hồng ân của Đấng Tối Cao bằng đức tin cùng tình yêu đồng trinh, Đức Maria là mẫu gương hoàn hảo của điều mà toàn thể Giáo hội được mời gọi trở nên: thụ tạo của Lời Chúa và là người mẹ sinh ra con cái Thiên Chúa trong sự ngoan ngoãn trước hoạt động của Chúa Thánh Thần. Hơn nữa, vì là người tín hữu tuyệt hảo nhất - nơi Mẹ, chúng ta được thấy hình thức hoàn hảo của sự mở lòng vô điều kiện trước mầu nhiệm Thiên Chúa trong sự hiệp thông của dân thánh Chúa - Đức Maria là thành viên ưu tú của cộng đoàn Giáo hội. Sau cùng, vì sinh ra những người con trong Người Con, Đấng được yêu thương từ muôn thuở và đã đến ở giữa chúng ta, nên Đức Maria là Mẹ của toàn thể Giáo hội; và Giáo hội có thể chạy đến với Mẹ bằng niềm tín thác của người con, trong xác tín rằng mình được lắng nghe, gìn giữ và yêu thương. Có thể diễn tả toàn bộ những đặc tính ấy của Đức Trinh Nữ Maria bằng cách nói về Mẹ như “người phụ nữ là biểu tượng của Mầu Nhiệm”. Từ “người phụ nữ” làm nổi bật tính cụ thể lịch sử của thiếu nữ trẻ thuộc dân Israel này, người đã được sống kinh nghiệm phi thường là trở nên Mẹ của Đấng Messia. Còn từ “biểu tượng” nhấn mạnh rằng nơi Mẹ diễn ra chuyển động kép của sự đi xuống và đi lên: nơi Mẹ tỏa sáng vừa là sự tuyển chọn nhưng không của Thiên Chúa, vừa là sự tự do đáp trả bằng đức tin của con người đối với Ngài. Vì thế, Đức Maria là người phụ nữ biểu tượng của Mầu Nhiệm, nghĩa là của kế hoạch cứu độ của Thiên Chúa, vốn được ẩn giấu thuở xưa và được mặc khải trọn vẹn nơi Đức Giêsu Kitô. Công đồng để lại cho chúng ta một giáo huấn rõ ràng về vị trí đặc biệt dành cho Đức Trinh Nữ Maria trong công trình Cứu Chuộc (x. Lumen gentium, 60- 62). Công đồng nhắc rằng chỉ có một Đấng Trung Gian cứu độ duy nhất là Đức Giêsu Kitô (x. 1 Tm 2,5-6), và Mẹ rất thánh của Người “không hề làm lu mờ hay giảm bớt vai trò trung gian duy nhất của Đức Kitô, nhưng trái lại biểu lộ hiệu năng của vai trò ấy” (LG, 60). Đồng thời, “Đức Trinh Nữ diễm phúc, được tiền định từ muôn thuở trong kế hoạch nhập thể của Ngôi Lời để trở nên Mẹ Thiên Chúa, đã cộng tác một cách hết sức đặc biệt vào công trình của Đấng Cứu Thế bằng sự vâng phục, đức tin, đức cậy và lòng mến nồng nhiệt, nhằm phục hồi sự sống siêu nhiên cho các linh hồn. Vì thế, Mẹ đã trở nên Mẹ chúng ta trong trật tự ân sủng” (số 61). Nơi Đức Trinh Nữ Maria cũng phản chiếu mầu nhiệm của Giáo hội: nơi Mẹ, dân Thiên Chúa tìm thấy hình ảnh về nguồn gốc, mẫu gương và quê hương của mình. Trong Mẹ của Chúa, Giáo hội chiêm ngắm chính mầu nhiệm của mình, không chỉ vì tìm thấy nơi Mẹ mẫu gương của đức tin đồng trinh, của tình yêu mẫu tử và của giao ước hôn phối mà Giáo hội được mời gọi sống, nhưng nhất là vì nhận ra nơi Mẹ nguyên mẫu của mình, hình ảnh lý tưởng của điều mà Giáo hội được kêu gọi trở nên. Như chúng ta thấy, những suy tư về Đức Trinh Nữ là Mẹ được trình bày trong Lumen gentium dạy chúng ta yêu mến Giáo hội và phục vụ cho việc hoàn thành Nước Thiên Chúa đang đến và sẽ được thực hiện viên mãn trong vinh quang. Vậy, chúng ta hãy để cho mẫu gương cao cả là Đức Maria - Trinh Nữ và là Mẹ - chất vấn đời sống mình; và hãy xin Mẹ trợ giúp bằng lời chuyển cầu của Mẹ để chúng ta đáp lại điều mà gương sáng của Mẹ đang mời gọi: Tôi có sống đức tin cách khiêm nhường và tích cực trong sự thuộc về Giáo hội không? Tôi có nhận ra nơi Giáo hội cộng đoàn giao ước mà Thiên Chúa ban cho tôi để đáp lại tình yêu vô biên của Ngài không? Tôi có cảm thấy mình là phần tử sống động của Giáo hội, trong sự vâng phục các mục tử mà Thiên Chúa đã ban không? Tôi có nhìn lên Đức Maria như mẫu gương, thành viên ưu tú và là Mẹ của Giáo hội, và xin Mẹ giúp tôi trở thành môn đệ trung thành của Con Mẹ không?

Anh chị em thân mến, xin Chúa Thánh Thần - Đấng đã ngự xuống trên Đức Maria và được chúng ta khiêm tốn, tín thác cầu xin - ban cho chúng ta biết sống trọn vẹn những thực tại kỳ diệu này. Và sau khi đào sâu Hiến chế Lumen gentium, chúng ta hãy xin Đức Trinh Nữ ban cho chúng ta hồng ân này: để tình yêu đối với Mẹ Thánh Giáo hội ngày càng lớn lên trong tất cả chúng ta. Amen!

Chào thăm và nhắn nhủ

Sau bài giáo lý bằng tiếng Ý trên đây của Đức Thánh cha, các độc viên lần lượt tóm tắt bằng các ngôn ngữ khác nhau, kèm theo những lời chào thăm và nhắn nhủ của Đức Thánh cha.

Khi chào bằng tiếng Pháp, Đức Thánh cha nói: “Tôi thân ái chào các tín hữu nói tiếng Pháp, đặc biệt là giới trẻ và các đoàn hành hương đến từ Bỉ và Pháp. Chúng ta hãy cầu xin Chúa sai Thánh Thần của Ngài xuống trên mỗi người chúng ta, để Người ngày càng đổi mới chúng ta và giúp chúng ta ý thức rằng mình là thành viên của Giáo hội, có trách nhiệm đối với sứ mạng của Giáo hội. Chúng ta hãy xin ơn biết dùng mọi khả năng của mình để phục vụ anh chị em, những người đang mong tìm thấy nơi chúng ta hình ảnh của Đức Giêsu Kitô.

Với các tín hữu nói tiếng Anh, Đức Thánh cha ngỏ lời: “Tôi gửi lời chào đến các khách hành hương và khách tham dự nói tiếng Anh hiện diện trong buổi tiếp kiến hôm nay, đặc biệt các đoàn đến từ Anh, Ireland, Tanzania, Ấn Độ, Indonesia, Canada và Hoa Kỳ. Hôm nay, chúng ta kính nhớ Đức Mẹ Fatima. Vào đúng ngày này, cách đây 45 năm, đã xảy ra vụ ám sát nhằm vào Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II, và vì lý do đó tôi đã dành bài giáo lý hôm nay cho Đức Trinh Nữ Maria diễm phúc. Đồng thời, chúng ta sắp mừng lễ Chúa Thăng Thiên, biến cố đánh dấu việc nhân tính của Người bước vào vinh quang thiên quốc.

Trong khi mong đợi Đức Giêsu trở lại trong vinh quang, xin cho chúng ta, như các tông đồ xưa, biết phó thác mình cho Đức Trinh Nữ Maria. Tôi vui lòng cầu xin Đức Kitô là Chúa ban niềm vui và bình an của Người xuống trên anh chị em và gia đình anh chị em.

Khi ngỏ lời với các tín hữu nói tiếng Ba Lan, Đức Thánh cha nói: “Tôi thân ái chào các tín hữu Ba Lan. Trong những ngày này tại Ba Lan, các em thiếu nhi đang lãnh nhận Bí tích Hòa giải lần đầu và Rước lễ lần đầu. Ước gì các bậc cha mẹ, các giáo lý viên và những người giáo dục trở nên gương sáng cho các em trong việc thường xuyên chạy đến với ân sủng của các Bí tích. Chúng ta hãy đồng hành với các em bằng lời cầu nguyện và khẩn xin sự chuyển cầu của Đức Maria, Mẹ Giáo hội, Đấng anh chị em tôn kính qua Kinh Cầu Đức Bà Loreto. Tôi ban phép lành cho tất cả anh chị em!”

Và với các tín hữu nói tiếng Ả rập, nơi có nhiều người đang chịu cảnh chiến tranh, Đức Thánh cha nói: “Tôi chào các tín hữu nói tiếng Ả Rập. Chúng ta hãy cùng nhau canh tân lời “xin vâng” với Chúa và thánh ý Ngài, tín thác nơi Ngài như Đức Maria đã làm; và Ngài sẽ ban cho chúng ta một sự sống mới. Xin Chúa chúc lành cho tất cả anh chị em và luôn gìn giữ anh chị em khỏi mọi sự dữ!”

Sau khi chào bằng các thứ tiếng khác nữa, Đức Thánh cha ngỏ lời bằng tiếng Ý: “Tôi thân ái chào đón các đoàn hành hương nói tiếng Ý. Đặc biệt, tôi chào các tín hữu thuộc Tổng Giáo phận Otranto cùng với Đức Tổng giám mục Francesco Neri; các giáo xứ Thánh Giuseppe Moscati ở Triggiano và Đức Maria Hồn Xác Lên Trời ở Sarconi. Tôi cũng chào các quân nhân của Trung đoàn Truyền tin số 232 thuộc Quân đội Ý và lực lượng Cảnh sát Cảng biển San Benedetto del Tronto cùng với Đức Tổng giám mục Gianpiero Palmieri. Sau cùng, tôi nghĩ đến các bạn trẻ, các bệnh nhân và các đôi tân hôn. Tôi cảm ơn sự hiện diện của anh chị em và cầu xin Chúa Thánh Thần ban muôn ơn lành trên anh chị em cùng gia đình, để anh chị em luôn sống đời Kitô hữu cách trung thành trong mọi ơn gọi và hoàn cảnh mà Thiên Chúa Quan Phòng dành cho mỗi người. Tôi ban phép lành cho tất cả anh chị em!