Đức Thánh cha viếng thăm Đại học La Sapienza ở Roma

Sáng thứ Năm, ngày 14 tháng Năm vừa qua, Đức Thánh cha Lêô XIV đã viếng thăm Đại học La Sapienza ở Roma. Trong dịp này, ngài đề cao vai trò của giáo dục, trách nhiệm của thế hệ trẻ cũng như các giảng viên trước nhu cầu xây dựng hòa bình, công lý trong thế giới hiện đại cũng như trách nhiệm của con người trong việc bảo tồn trái đất.

G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA

Đại học Sapienza do Đức Giáo hoàng Bonifaxio VIII thành lập năm 1303, nhưng nay là một Đại học Công lập của chính phủ Ý và gồm có 15 phân khoa tại nhiều chi nhánh khác nhau, với tổng cộng 122.000 sinh viên.

Đức Thánh cha Lêô đến thăm Đại học này theo lời mời của bà Antonella Polimeni, nữ Viện trưởng đầu tiên trong 700 năm lịch sử của Đại học La Sapienza. Năm nay bà 64 tuổi (1962), vốn là một giáo sư bác sĩ trưởng nha khoa tại đây và là tác giả của 470 bài nghiên cứu đăng trên các tạp chí chuyên môn ở Ý và nước ngoài.

Viếng thăm

Chương trình viếng thăm bao gồm việc Đức Lêô XIV ghé thăm nhà nguyện Đại học lúc 10 giờ 20, hội kiến với bà Viện trưởng, phát biểu trước các giáo sư và sinh viên, gặp gỡ Hội đồng Đại học cùng nhân viên trường. Đức Giáo hoàng cũng tham quan triển lãm về lịch sử Đại học và Giáo hoàng.

Đến nơi vào lúc 10 giờ 20, Đức Thánh cha đã được giáo sư Viện trưởng, cùng với Đức Hồng y Baldo Reina, Giám quản Roma, và cha tuyên úy Đại học đón tiếp, và hướng dẫn vào nhà nguyện “Divina Sapienza”.

Sau khi cầu nguyện trong thinh lặng, Đức Thánh cha chào thăm các sinh viên từ bậc thang chính của Đại học, trước khi hội kiến riêng với bà Viện trưởng. Tiếp đó, tại hành lang trước phòng làm việc, Đức Thánh cha khánh thành bảng lưu niệm chuyến thăm, ghé thăm triển lãm về “Đại học Sapienza và Giáo hoàng”.

Gặp gỡ tại Đại thính đường

Lúc 11 giờ 30, tại Đại thính đường (Aula Magna) của Đại học, Đức Thánh cha đã gặp gỡ các giáo sư và sinh viên.

Diễn văn của Đức Thánh cha

Lên tiếng sau lời chào mừng của giáo sư Viện trưởng, Đức Thánh cha nhấn mạnh vai trò của giáo dục, trách nhiệm của thế hệ trẻ và nhu cầu xây dựng hòa bình, công lý trong thế giới hiện đại.

Ngài đánh giá cao tinh thần nhân bản của Đại học Sapienza, đặc biệt là các nỗ lực hỗ trợ sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, người khuyết tật, tù nhân và người tị nạn chiến tranh, trong đó có hành lang nhân đạo dành cho sinh viên từ Gaza.

Với các sinh viên

Hướng đến sinh viên, Đức Thánh cha mô tả đời sống đại học như một không gian của hy vọng, nơi tuổi trẻ vẫn còn khả năng mơ ước và tin rằng tương lai chưa bị định đoạt. Theo Đức Thánh cha, việc học tập, tình bạn và sự gặp gỡ với các bậc thầy tư tưởng có thể làm thay đổi con người trước khi thay đổi xã hội. Khi khát vọng tìm kiếm chân lý trở thành động lực nghiên cứu, tinh thần dấn thân của sinh viên chính là dấu chỉ cho hy vọng về một thế giới mới.

Đức Thánh cha nhắc đến thánh Augustinô như hình mẫu của một người trẻ đầy thao thức, từng phạm sai lầm nhưng không đánh mất niềm say mê chân lý và vẻ đẹp. Ngài cũng cho biết đã nhận được rất nhiều câu hỏi từ sinh viên, điều đó cho thấy người trẻ luôn khát khao đối thoại và tìm kiếm ý nghĩa cuộc sống. Theo Đức Thánh cha, Đại học không chỉ là nơi truyền đạt kiến thức mà còn là nơi đức tin và những câu hỏi hiện sinh có thể gặp gỡ nhau.

Tuy nhiên, Đức Giáo hoàng cũng nhìn nhận thực tế đau buồn: nhiều người trẻ hôm nay đang rơi vào khủng hoảng tinh thần. Áp lực thành tích và kỳ vọng xã hội khiến con người bị biến thành những con số trong một hệ thống cạnh tranh khắc nghiệt, dẫn đến lo âu và mất phương hướng. Ngài phản đối quan niệm xem con người như một thuật toán hay một sản phẩm ngẫu nhiên của vũ trụ, và khẳng định phẩm giá đặc biệt của con người nằm ở khát vọng, tương quan và chiều sâu tinh thần.

Từ đó, Đức Giáo hoàng đặt ra hai câu hỏi lớn với người trẻ. Với các bạn trẻ, đó là: “Bạn là ai?”. Theo Đức Thánh cha, mỗi người chỉ có thể khám phá chính mình thông qua các mối quan hệ, văn hóa và ngôn ngữ, vì thế những năm Đại học phải trở thành thời gian của các cuộc gặp gỡ lớn lao và ý nghĩa. Với người trưởng thành, câu hỏi là: “Chúng ta đang để lại một thế giới như thế nào?”.

Đức Thánh cha đặc biệt lên án tình trạng chiến tranh và sự lan rộng của “ngôn ngữ chiến tranh” trong đời sống chính trị và xã hội. Ngài nói: “Ví dụ, trong năm vừa qua, mức gia tăng chi tiêu quân sự trên thế giới, đặc biệt là tại châu Âu, đã ở mức rất lớn: đừng gọi là “phòng vệ” một cuộc tái vũ trang làm gia tăng căng thẳng và bất an, làm suy giảm đầu tư cho giáo dục và y tế, phủ nhận niềm tin vào ngoại giao, đồng thời làm giàu cho những tầng lớp tinh hoa, vốn không hề quan tâm đến công ích. Cũng cần phải cảnh giác trước sự phát triển và việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong lĩnh vực quân sự cũng như dân sự, để chúng không làm giảm trách nhiệm của con người trong các quyết định và không làm gia tăng tính bi thảm của các cuộc xung đột. Những gì đang xảy ra tại Ucraina, Gaza và các vùng lãnh thổ Palestine, tại Liban và Iran cho thấy sự phát triển vô nhân đạo của mối tương quan giữa chiến tranh và các công nghệ mới trong một vòng xoáy hủy diệt. Học tập, nghiên cứu và đầu tư phải đi theo hướng ngược lại: phải trở thành một lời “xin vâng” triệt để đối với sự sống! Xin vâng đối với sự sống vô tội, xin vâng đối với sự sống của người trẻ, xin vâng đối với sự sống của các dân tộc đang kêu cầu hòa bình và công lý!

Một mặt trận dấn thân chung thứ hai liên quan đến sinh thái học. Như Đức Giáo hoàng Phanxicô đã nói với chúng ta trong Thông điệp Laudato si: “có một sự đồng thuận khoa học rất mạnh mẽ cho thấy chúng ta đang đứng trước một hiện tượng nóng lên đáng lo ngại của hệ thống khí hậu” (số 23). Kể từ đó đã hơn mười năm trôi qua, và vượt lên trên những thiện chí cùng một số nỗ lực theo hướng ấy, tình hình dường như vẫn chưa được cải thiện.

Trong bối cảnh này, đặc biệt tôi khuyến khích anh chị em, những người trẻ thân mến, đừng đầu hàng sự cam chịu, nhưng hãy biến sự thao thức thành lời ngôn sứ. Đặc biệt, những ai có đức tin biết rằng lịch sử không bị rơi cách vô vọng vào tay sự chết, nhưng luôn được gìn giữ, bất kể điều gì xảy ra, bởi một Thiên Chúa tạo dựng sự sống từ hư vô, Đấng ban tặng mà không chiếm lấy, Đấng chia sẻ mà không tiêu hao. Ngày nay, chính sự sụp đổ của một mô hình sống dựa trên chiếm hữu và tiêu thụ đang mở đường cho điều mới mẻ vốn đã bắt đầu nảy mầm: hãy học tập, vun trồng và gìn giữ công lý! Cùng với tôi và biết bao anh chị em khác, anh chị em hãy trở thành những người kiến tạo hòa bình đích thực: một nền hòa bình không vũ trang và có sức giải trừ vũ trang, khiêm tốn và kiên trì, bằng cách xây dựng sự hòa hợp giữa các dân tộc và bảo vệ trái đất.

Thế giới cần toàn bộ trí tuệ và lòng can đảm của anh chị em. Thật vậy, anh chị em có thể giúp những thế hệ đi trước tái lập một chân trời ý nghĩa đích thực, để chúng ta không chỉ dừng lại nơi một bức ảnh chụp nhanh khác về tình trạng hiện nay của mình. Cần phải chuyển từ việc diễn giải sang hành động: dù bị một xã hội ngày càng ít con cái xem nhẹ, anh chị em vẫn chứng tỏ rằng nhân loại có khả năng có một tương lai, khi biết xây dựng tương lai ấy bằng sự khôn ngoan”.

Sau cùng, Đức Giáo hoàng dành lời nhắn nhủ đến các giảng viên. Theo ngài, giảng dạy không chỉ là truyền đạt kiến thức mà còn là một hành động bác ái và trách nhiệm đạo đức. Người thầy cần tin tưởng vào sinh viên, giáo dục bằng chính đời sống của mình và giúp người trẻ phát triển lương tâm, ý thức công lý cũng như sự tôn trọng đối với những giá trị không thể bị thống trị hay khai thác. Ngài khẳng định tri thức không chỉ nhằm đạt được nghề nghiệp mà còn giúp con người hiểu mình là ai và sống có ý nghĩa hơn.”

Sau diễn văn của Đức Thánh cha, có phần trao tặng quà lưu niệm và Đức Thánh cha bắt tay chào một phái đoàn sinh viên đại diện. Sau đó, ngài tiến ra bậc thang chính của Đại học để chào thăm đông đảo các sinh viên đứng chờ tại đây, trước khi trở về Vatican.

(Vatican News, Sala Stampa 14-5-2026)