Lúc 15 giờ ngày 22 tháng Tư vừa qua, Đức Thánh cha Lêô XIV trở lại phi trường Mongomo để đáp máy bay đến thành phố Bata, thuộc miền duyên hải của Guinea Xích Đạo và chỉ cách Mongomo gần 140 cây số. Với dân số hơn 300.000 người, đây là thành phố đông dân nhất tại Guinea Xích Đạo, đông hơn cả thành Malabo.
Phúc Nhạc | RVA
Đến nơi, Đức Thánh cha đã kính viếng Nhà thờ Chính tòa thánh Giacôbê và Đức Mẹ Pilar, được kiến thiết xong cách đây 72 năm (1954), trước khi đến thăm nhà tù Bata vào lúc gần 17 giờ.
Nhà tù ở thành Bata
Đây là nhà giam khét tiếng là nghiêm ngặt. Khi đến đây lúc gần 17 giờ, Đức Thánh cha được Bộ trưởng Tư pháp Ndong Anguesomo, cùng với ông Giám đốc, và linh mục tuyên úy nhà tù, cùng với một số đại diện nhân viên nhà giam tiếp đón, trước khi gặp gỡ chung.
Trong cuộc gặp gỡ, ông Giám đốc nhà tù nói với Đức Thánh cha rằng sự hiện diện của ngài hôm nay là một động lực hy vọng cho tất cả mọi người ở đây, tù nhân cũng như các nhân viên. “Đằng sau mỗi trường hợp, đều có một lịch sử con người, với những sai lầm và khó khăn, nhưng cũng có thể thay đổi. Cuộc viếng thăm của Đức Thánh cha nhắc nhở cho chúng con rằng mỗi người luôn giữ phẩm giá của mình và có thể làm lại con đường hy vọng”.
Một đại diện tù nhân thì thưa với Đức Thánh cha rằng: “Nhiều người trong chúng con đến nơi này sau khi đã phạm những lỗi lầm nặng nề. Chúng con biết những hành động của chúng con đã gây nên những đau khổ cho các nạn nhân của chúng con, cho gia đình và cả bản thân chúng con. Sống với gánh nặng này không phải là dễ dàng. Nhà tù đặt chúng con mỗi ngày trước lương tâm chúng con... Ở đây chúng con học nhìn lại cuộc sống chúng con trong sự thật. Chúng con nghĩ nhiều đến cha mẹ chúng con, con cái và những người thân yêu của chúng con và hy vọng rằng một ngày nào đó chúng con có thể sớm tái thuộc về cuộc sống của họ”.
Huấn từ của Đức Thánh cha
Về phần Đức Thánh cha, trong bài huấn dụ, ngài bày tỏ sự trân trọng trước những chia sẻ chân thành của các tù nhân, đồng thời ghi nhận rằng ngay cả trong khó khăn, phẩm giá con người và niềm hy vọng vẫn không bao giờ bị đánh mất. Ngài nhấn mạnh một chân lý cốt lõi: không ai bị loại trừ khỏi tình yêu của Thiên Chúa. Mỗi con người, dù mang theo lỗi lầm hay đau khổ, vẫn luôn có giá trị trước mặt Chúa. Điều này được chứng minh qua chính cuộc đời Đức Giêsu, Đấng đã chịu kết án và chịu chết vô tội, nhưng vẫn yêu thương con người đến cùng và tin tưởng vào khả năng biến đổi của tình yêu.
Đức Thánh cha cũng nhìn nhận Guinea Xích Đạo là một đất nước giàu văn hóa, truyền thống và đức tin, và khẳng định rằng các tù nhân cũng là một phần của xã hội ấy. Ngài nhấn mạnh vai trò của công lý: không chỉ để trừng phạt mà còn để tái thiết con người và xã hội. Một nền công lý đích thực phải hướng đến hòa giải, giúp chữa lành không chỉ cho nạn nhân mà cả người phạm lỗi và toàn thể cộng đồng. Do đó, việc phục hồi và tái hòa nhập cần sự tham gia của toàn xã hội, không chỉ giới hạn trong phạm vi nhà tù.
Trọng tâm của huấn từ của Đức Thánh cha là lời mời gọi hy vọng và thay đổi. Dù nhà tù có thể là nơi cô đơn và u tối, nhưng cũng có thể trở thành thời gian quý giá để suy nghĩ, hoán cải và trưởng thành. Ngài khuyến khích tạo điều kiện cho tù nhân được học tập và làm việc một cách xứng đáng, vì cuộc đời không bị định nghĩa bởi những sai lầm quá khứ. Luôn có cơ hội để đứng lên, học hỏi và trở thành con người mới.
Đức Thánh cha an ủi các tù nhân rằng họ không hề cô đơn: gia đình vẫn yêu thương và chờ đợi họ, nhiều người đang cầu nguyện cho họ, và ngay cả khi cảm thấy bị bỏ rơi, Thiên Chúa vẫn luôn ở bên. Giáo hội cũng đồng hành với họ. Đồng thời, Đức Thánh cha mời gọi họ nghĩ đến trách nhiệm đối với đất nước, đặc biệt là giới trẻ, bằng cách trở thành những tấm gương về kiên trì, trách nhiệm và đức tin. Những hành động nhỏ của lòng tốt và hòa giải có thể trở thành nguồn hy vọng cho người khác.
Đức Thánh cha cũng cảm ơn những người làm việc trong nhà tù - từ ban quản lý, nhân viên đến tuyên úy - vì vai trò quan trọng của họ trong việc kết hợp giữa an ninh, tôn trọng và nhân bản, giúp tù nhân tái hòa nhập xã hội.
Sau cùng, Đức Thánh cha nhấn mạnh rằng Thiên Chúa luôn sẵn sàng tha thứ và mở ra cơ hội mới cho những ai biết hoán cải. Ngài khích lệ các tù nhân đừng để quá khứ cướp mất hy vọng, vì mỗi ngày đều có thể là một khởi đầu mới. Ngài phó thác tất cả cho Đức Maria và cầu chúc họ được bình an, hy vọng và sức mạnh để làm lại cuộc đời.
Sau huấn từ của Đức Thánh cha, cha tuyên úy nhà tù đại diện mọi người cám ơn ngài và nói rằng: “sự hiện diện của Đức Thánh cha nhắc chúng con rằng không ai bị loại trừ khỏi tình thương của Thiên Chúa và luôn có hy vọng, thậm chí trong những lúc khó khăn nhất”.
Các tù nhân đã tặng Đức Thánh cha một thánh giá bằng gỗ do chính họ thực hiện. Cuộc gặp gỡ kết thúc với lời nguyện và phép lành của Đức Thánh cha.
Trực tiếp
