Lúc 17 giờ 30, Thứ Năm Tuần Thánh, ngày 02 tháng Tư vừa qua, Đức Thánh cha Lêô XIV đã chủ sự thánh lễ Tiệc Ly, tại Đền thờ Thánh Gioan Laterano, là nhà thờ Chính tòa của Giáo phận Roma, để mừng kính việc Chúa Giêsu lập phép Thánh Thể và chức linh mục.
G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA
Đồng tế với Đức Thánh cha còn có Đức Hồng y Giám quản Roma, Baldo Reina, một số hồng y, giám mục và hàng trăm linh mục, đặc biệt là các vị trong Kinh sĩ đoàn Đền thờ này.
Bài giảng
Trong bài giảng, Đức Thánh cha nhấn mạnh ý nghĩa sâu xa của việc bước vào Tam Nhật Thánh không như người ngoài cuộc, nhưng như những người được chính Chúa Giêsu mời gọi tham dự Bữa Tiệc Ly trong đó bánh và rượu trở thành Bí tích cứu độ. Trong bữa tiệc này, tình yêu của Chúa Kitô được diễn tả trọn vẹn: Người “yêu đến cùng”, biến tình yêu thành hành động cụ thể và của ăn nuôi dưỡng con người, ngay giữa một thế giới đầy sự dữ.
Trọng tâm của bài giảng của Đức Thánh cha là cử chỉ rửa chân. Đây không chỉ là một hành động khiêm nhường mang tính luân lý, nhưng là mạc khải trọn vẹn về Thiên Chúa và lối sống của Người. Khi cúi xuống rửa chân cho các môn đệ, Chúa Giêsu bày tỏ quyền năng đích thực của Thiên Chúa: không phải là thống trị, nhưng là phục vụ; không phải tìm vinh quang trần thế, nhưng hiến mình trong yêu thương. Qua đó, Chúa phá vỡ những quan niệm sai lầm của con người về Thiên Chúa và về chính con người - vốn thường gắn liền với quyền lực, chiến thắng và sự sợ hãi.
Đức Thánh cha cũng nhắc đến cám dỗ thường xuyên của con người, đó là tìm kiếm một Thiên Chúa phục vụ lợi ích cá nhân, thay vì đón nhận một Thiên Chúa của tình yêu tự hiến. Trái lại, chính hành động khiêm hạ của Chúa Giêsu - quỳ xuống rửa chân - mới là biểu lộ trọn vẹn của quyền năng và tình yêu Thiên Chúa. Hành động ấy không chỉ thanh tẩy con người mà còn biến đổi họ, dạy họ biết yêu thương cách chân thật.
Đức Thánh cha nhấn mạnh rằng Chúa Giêsu không chỉ làm gương, nhưng còn trao cho các môn đệ một sứ mạng: “Các con hãy rửa chân cho nhau”. Điều này có nghĩa là tình yêu nhận được từ Thiên Chúa phải được chia sẻ trong đời sống cụ thể, qua việc phục vụ lẫn nhau. Tuy nhiên, việc noi gương Chúa Giêsu không thể thực hiện cách miễn cưỡng hay giả tạo, nhưng chỉ có thể phát xuất từ tình yêu chân thành.
Một điểm quan trọng khác là: muốn phục vụ như Chúa Giêsu, trước hết phải để Chúa phục vụ mình. Chỉ khi đón nhận tình yêu và sự thanh tẩy của Chúa, con người mới có thể thực sự bước theo Chúa. Qua đó, Thiên Chúa cho thấy Ngài không đến để thống trị hay hủy diệt, nhưng để giải thoát và ban sự sống.
Cũng trong bài giảng, Đức Thánh cha đặt cử chỉ này trong bối cảnh rộng lớn của lịch sử cứu độ: Chúa Giêsu là Chiên Vượt Qua đích thực, mở ra con đường từ tội lỗi đến ơn tha thứ, từ cái chết đến sự sống đời đời. Đồng thời, Thứ Năm Tuần Thánh cũng là ngày tưởng niệm việc thiết lập Bí tích Thánh Thể và chức linh mục, hai thực tại gắn bó chặt chẽ, diễn tả tình yêu hiến dâng trọn vẹn của Chúa Kitô cho nhân loại.
Sau cùng, Đức Thánh cha mời gọi các tín hữu sống tâm tình biết ơn, hiệp nhất và huynh đệ, đặc biệt qua việc chầu Thánh Thể. Mọi người được kêu gọi chiêm ngắm Chúa Giêsu quỳ gối phục vụ và xin ơn biết noi gương Ngài, trở thành những con người biết yêu thương và phục vụ tha nhân bằng chính tình yêu khiêm nhường và trọn vẹn ấy.
Nghi thức rửa chân
Sau bài giảng, Đức Thánh cha đã cử hành nghi thức truyền thống rửa chân cho mười hai linh mục, tượng trưng cho mười hai tông đồ. Các vị được chọn là mười một vị chính Đức Thánh cha đã truyền chức hồi năm ngoái, trong đó có một linh mục Việt Nam là cha Phêrô Nguyễn Ngọc Hiếu. Vị thứ mười hai là cha linh hướng Đại chủng viện của Giáo phận Roma.
Nghi thức rửa chân gợi lại hành động khiêm nhường của Chúa Giêsu, đã rửa chân cho mười hai môn đệ trước Bữa Tiệc Ly. Đức Giáo hoàng Piô XII (1939-1958) đã quy định nghi thức cổ xưa này vào năm 1955 như một phần có thể thực hiện trong thánh lễ Tiệc Ly. Cho đến năm 2016, nghi thức này chỉ dành cho nam giới.
Đức Giáo hoàng Phanxicô (2013- 2025) đã mở rộng cho cả nam và nữ. Ngài thường đến các nhà tù để cử hành thánh lễ, để rửa chân cho một số tù nhân, kể cả các nữ tù nhân, dù họ là người Hồi giáo. Đức Cố Giáo Hoàng thường sử dụng nghi thức này để nhấn mạnh đến những nhóm bị gạt ra bên lề xã hội.
Việc Đức Lêô XIV nối lại truyền thống của các vị Giáo hoàng trước Đức Phanxicô cho thấy ngài muốn trở lại thói quen trước đây.
Trực tiếp
