Chiều ngày 06 tháng Mười Một, sau 13 tiếng rưỡi bay từ Roma, vượt qua hơn 11.220 cây số, máy bay chở Đức Thánh cha Lêô XIV và đoàn tùy tùng đã đáp xuống phi trường thủ đô Montevideo của Uruguay lúc 16 giờ 30, giờ địa phương.
G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA
Thành phố này cũng là cảng biển chính và thành phố đông dân nhất Uruguay. Nằm ở phía nam đất nước, đây là thủ đô nằm ở cực nam của toàn châu Mỹ. Thành phố trải dài chủ yếu dọc theo bờ biển Río de la Plata. Montevideo đồng thời là thủ phủ của tỉnh cùng tên, tỉnh có diện tích nhỏ nhất trong số 19 tỉnh hành chính của Uruguay, và là nơi đặt trụ sở hành chính của Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur).
Những nỗ lực đầu tiên nhằm thiết lập các khu định cư của người châu Âu tại đây được thực hiện do người Bồ Đào Nha. Tuy nhiên, người Tây Ban Nha, dưới sự chỉ huy của Bruno Mauricio de Zabala, Thống đốc Buenos Aires, đã chiếm đóng và chính thức thành lập thành phố trong khoảng thời gian từ năm 1724 đến năm 1726.
Khởi đầu là một pháo đài quân sự, Montevideo dần phát triển, trở thành một cảng thương mại quan trọng của Phó vương quốc Río de la Plata. Thành phố này thường xuyên cạnh tranh về kinh tế và chính trị với Buenos Aires thủ đô Argentina. Năm 1807, thành phố từng bị quân đội Anh chiếm đóng trong một thời gian ngắn. Trong các cuộc chiến tranh giành độc lập tại khu vực Mỹ Latinh thuộc Tây Ban Nha, Montevideo trở thành chiến trường của những cuộc đụng độ giữa quân đội Tây Ban Nha, lực lượng cách mạng địa phương do vị anh hùng dân tộc José Gervasio Artigas lãnh đạo, và các tham vọng bành trướng của Bồ Đào Nha. Uruguay giành được nền độc lập hoàn toàn vào năm 1825.
Phi trường mang tên tướng Cesario Berisso. Từ trên máy bay bước xuống, Đức Thánh cha đã được Tổng thống Yamandú Orsi đón tiếp tận chân thang, và hai em bé tặng hoa cho ngài, trước khi ngài duyệt qua hàng quân danh dự. Liền đó, Đức Thánh cha đi về Quảng trường Độc lập (Plaza de la Independencia) cách đó hơn 20 cây số. Dọc đường đông đảo tín hữu và dân chúng đã chào đón ngài.
Tại Quảng trường đã diễn ra buổi thức đón tiếp chính thức theo nghi thức ngoại giao trước sự hiện diện của các quan chức chính quyền cấp cao nhất, cùng với các vị lãnh đạo Giáo Hội địa phương.
Tổng thống Yamandú Ramón Antonio Orsi Martínez đã đại diện quốc dân chào mừng Đức Thánh cha. Ông năm nay 56 tuổi, làm nguyên thủ quốc gia từ tháng Ba năm ngoái và đã từng đảm nhiệm chức vụ Thống đốc tỉnh Canelones lần thứ 22 và lần thứ 24. Hồi tháng Mười vừa qua, ông đã được Đức Thánh cha tiếp kiến tại Vatican.
Diễn từ của Đức Thánh cha
Trong diễn văn đầu tiên tại Uruguay, trước các vị lãnh đạo chính quyền và đại diện các tầng lớp xã hội cũng như ngoại giao đoàn, Đức Thánh cha bày tỏ niềm vui khi đến thăm Uruguay, đồng thời gửi lời chào đến Tổng thống, các nhà chức trách, đại diện ngoại giao và toàn thể người dân Uruguay. Ngài đặc biệt nhắc đến Đức Mẹ Ba Mươi Ba, bổn mạng của Uruguay, như biểu tượng gắn kết các thế hệ và đồng hành với lịch sử dân tộc.
Nhắc lại cuộc di cư của Dân Đông phương năm 1811 (La Redota), Đức Thánh cha hướng sự chú ý đến tượng đài Artigas ở Quảng trường và lời tuyên bố của ông năm 1813: quyền bính bắt nguồn từ nhân dân và phải chịu trách nhiệm trước nhân dân. Từ đó, ngài khẳng định quyền lực công cộng chỉ có ý nghĩa khi phục vụ công ích, tôn trọng pháp luật, tự do và trách nhiệm của công dân. Sau 40 năm dân chủ liên tục (1985-2025), Uruguay cần tiếp tục củng cố sự tham gia của người dân, tôn trọng vai trò của các thể chế và bảo đảm trách nhiệm của những người lãnh đạo.
Đức Giáo hoàng cũng nhấn mạnh công ích không chỉ dành cho thế hệ hiện tại nhưng còn bao gồm các thế hệ tương lai. Ngài ghi nhận thành tựu của Uruguay trong việc chuyển đổi hệ thống sản xuất điện sang các nguồn năng lượng tái tạo. Tuy nhiên, đất nước vẫn cần tiếp tục có những quyết định dài hạn trong lĩnh vực giao thông, sản xuất và sử dụng có trách nhiệm các tài nguyên thiên nhiên như đất, nước và năng lượng.
Một vấn đề quan trọng khác là bảo vệ sự sống và gia đình. Qua hình ảnh người mẹ ôm đứa trẻ trên phù điêu tượng đài, ngài nhấn mạnh phẩm giá và quyền được bảo vệ của thai nhi ngay từ khi chưa chào đời. Việc đón nhận một sự sống mới đòi hỏi trách nhiệm chung của người cha, người mẹ, gia đình và toàn xã hội. Gia đình chính là môi trường đầu tiên giúp mỗi người được đón nhận, yêu thương và học cách sống với người khác. Đức Thánh cha nhắc lại lời Thánh Gioan Phaolô II: “Tương lai của nhân loại đi qua gia đình!”
Cũng trong diễn văn đầu tiên tại Uruguay, Đức Thánh cha khẳng định việc chăm sóc trẻ em phải gắn liền với bảo đảm giáo dục thích hợp. Gia đình, dinh dưỡng và sự đồng hành của người lớn là nền tảng ban đầu; giáo dục tiếp tục phát triển năng lực, hình thành khả năng phán đoán, giúp trẻ trở thành những công dân tự do, có trách nhiệm và tích cực đóng góp cho xã hội.
Sau diễn văn trên đây, Đức Thánh cha còn hội kiến với Tổng thống tại dinh José Artigas, chụp hình lưu niệm với gia đình ông.
Trực tiếp
