Văn phòng Thần học FABC kêu gọi xây dựng một nền thần học châu Á bén rễ trong đối thoại và đời sống hằng ngày

Văn phòng Những Quan tâm Thần học (Office of Theological Concerns - OTC) của Liên Hội đồng Giám mục Á châu (FABC) đã trình bày báo cáo tại Đại hội Toàn thể lần thứ XII của FABC vào ngày 21 tháng Bảy, nhấn mạnh rằng thần học tại châu Á phải được bén rễ trong kinh nghiệm sống của người dân.

Tác giả: Gabriel Abdi Susanto | Chuyển ngữ: Duy An

Theo Văn phòng, thần học tại châu Á phải được hình thành từ chính những trải nghiệm sống của con người, thay vì chỉ giới hạn trong giảng đường hay các cuộc tranh luận học thuật. Quan điểm này được trình bày trong báo cáo tại Đại hội diễn ra ở khách sạn Mulia, Jakarta.

Trình bày báo cáo của Văn phòng, Đức cha Adrianus Sunarko, OFM, Giám mục Giáo phận Pangkal Pinang (Indonesia) và là Chủ tịch Văn phòng Quan tâm Thần học của FABC, khẳng định rằng thần học phải đồng hành với sứ mạng của Giáo hội bằng cách lắng nghe con người, đối thoại với các nền văn hóa địa phương và phân định các dấu chỉ của thời đại tại châu Á.

Ngài mô tả các nhà thần học không chỉ là những học giả, mà còn là “những người bạn đồng hành”, cùng bước đi với Dân Thiên Chúa để giúp Giáo hội hiểu được Tin mừng đang nói gì với thực tại của một châu lục được đánh dấu bởi sự đa dạng tôn giáo, những nền văn hóa lâu đời, tiến trình hiện đại hóa nhanh chóng và nhiều thách đố xã hội phức tạp.

Bài trình bày nhắc lại một định hướng nền tảng của FABC kể từ khi được thành lập hơn 50 năm trước: Giáo hội tại châu Á cần phát triển tiếng nói thần học của riêng mình thông qua đối thoại với các dân tộc, các nền văn hóa và các truyền thống tôn giáo của châu lục.

Thay vì chỉ tiếp nhận những tư tưởng thần học được hình thành ở các nơi khác, Văn phòng khẳng định rằng một nền thần học Á châu đích thực phải xuất phát từ kinh nghiệm sống của các Giáo hội địa phương, đồng thời vẫn trung thành với truyền thống phổ quát của Giáo hội Công giáo. Được truyền cảm hứng từ sắc lệnh Ad Gentes của Công đồng Vaticanô II, OTC tiếp tục khuyến khích các Hội đồng Giám mục phát triển nền thần học gắn liền với bối cảnh mục vụ và văn hóa riêng của mỗi quốc gia.

Báo cáo cũng nhấn mạnh tính cộng tác trong hoạt động của Văn phòng. Quy tụ các nhà thần học đến từ Indonesia, Ấn Độ, Nhật Bản, Malaysia, Philippines, Hàn Quốc, Sri Lanka, Đài Loan, Thái Lan, Việt Nam và Hồng Kông, OTC đã trở thành một mạng lưới thần học quy mô toàn châu lục, phục vụ việc suy tư và phân định.

Trong hơn hai thập niên qua, Văn phòng đã xuất bản nhiều công trình nghiên cứu về tự do tôn giáo, phẩm giá sự sống, sinh thái và sự đáp trả của Giáo hội trước đại dịch COVID-19. Ấn phẩm mới nhất, The Asian Face of Synodality (FABC Papers số 191), khảo sát cách hành trình hiệp hành của Giáo hội được định hình bởi những thực tại văn hóa, xã hội và tôn giáo đặc thù của châu Á.

Báo cáo nhấn mạnh rằng chính tiến trình thực hiện các công trình nghiên cứu ấy cũng mang tính hiệp hành. Trước khi tiến hành nghiên cứu, các nhà thần học cùng cầu nguyện, dành thời gian thinh lặng và phân định cộng đoàn; sau đó mới nghiên cứu, chia sẻ các bản thảo và cùng nhau hoàn thiện. Văn phòng gọi phương pháp này là “làm thần học theo tinh thần hiệp hành” (synodal theologizing).

Một trong những hình ảnh nổi bật nhất được nêu trong báo cáo xuất phát từ cuốn The Asian Face of Synodality, dựa trên trình thuật Tin Mừng về hai môn đệ trên đường Emmau. Cuốn sách mời gọi Giáo hội chuyển mình từ “những trái tim nguội lạnh, những ánh mắt lạnh lùng và những đôi chân chần chừ” sang những trái tim được Đức Kitô đốt cháy, đôi mắt được mở ra nhờ cuộc gặp gỡ với Người và những bước chân sẵn sàng lên đường thi hành sứ vụ.

Đối với Văn phòng, hiệp hành không chỉ là một mô hình mới về quản trị Giáo hội, nhưng trước hết là một cuộc hoán cải thiêng liêng, biến đổi Giáo hội thành một cộng đoàn cùng đồng hành với Đức Kitô.

Báo cáo cũng nhấn mạnh rằng thần học không chỉ được hình thành qua nghiên cứu, mà còn qua đời sống cầu nguyện chung, việc cử hành Thánh Thể, tình huynh đệ và sự lắng nghe lẫn nhau. Theo Văn phòng, đó là những nền tảng không thể thiếu cho một suy tư thần học đích thực.

Trong khi Đại hội Toàn thể FABC tiếp tục với chủ đề “Các con sẽ còn được thấy những điều lớn lao hơn thế nữa” (Ga 1,50): Hoán cải hiệp hành và sứ mạng trở thành những nhịp cầu và người xây dựng nhịp cầu tại châu Á, Văn phòng Quan tâm Thần học tái khẳng định cam kết phát triển một nền thần học mang bản sắc Á châu: một nền thần học biết lắng nghe trước khi lên tiếng, biết học hỏi trước khi giảng dạy và biết đồng hành với các dân tộc châu Á trong việc loan báo Tin mừng.

Về tác giả
Gabriel Abdi Susanto là một nhà báo kỳ cựu người Indonesia, hiện là thành viên Ban Biên tập của phiên bản tiếng Indonesia của Vatican News.