Trong cuộc phỏng vấn dành cho đài Truyền hình NBC News, ngày 26 tháng Năm vừa qua, Phó Tổng thống Mỹ, JD Vance cho biết dù chưa đọc hết thông điệp đầu tiên của Đức Giáo hoàng Lêô XIV, mang tên Magnifica Humanitas, nhưng những gì ông đã đọc “nghe rất sâu sắc”.
G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA
Thông điệp Magnifica Humanitas: Về việc bảo vệ con người trong thời đại trí tuệ nhân tạo, đề cập đến các mối lo ngại về phẩm giá con người trước AI và “nền văn hóa quyền lực”, trong đó Đức Giáo hoàng Lêô kêu gọi tái cam kết xây dựng một “nền văn minh tình thương”.
Ông Vance - vị Phó Tổng thống Công giáo thứ hai trong lịch sử Hoa Kỳ và là người ủng hộ công nghệ AI - cho biết ông mới chỉ đọc “một vài phần” của thông điệp và các bài viết liên quan đến văn kiện này, nhưng Ông nói: “Những gì tôi đọc nghe rất sâu sắc, đúng như điều người ta mong đợi nơi một vị lãnh đạo của Giáo hội”. “Điều về luân lý là các nguyên tắc thì không bao giờ thay đổi, nhưng cách áp dụng các nguyên tắc ấy thì thay đổi, bởi vì thế giới thay đổi”.
Trong văn kiện, Đức Giáo hoàng Lêô cũng đề cập đến học thuyết “chiến tranh chính đáng”, vốn được hình thành chủ yếu do Thánh Augustinô và Thánh Tôma Aquinô. Học thuyết này đã được Giáo hội chấp nhận suốt nhiều thế kỷ nhằm xác định khi nào chiến tranh có thể được xem là hợp lý về mặt luân lý dưới những điều kiện nghiêm ngặt.
Tuy nhiên, Đức Giáo hoàng Lêô cho rằng trong bối cảnh hiện đại - đặc biệt với sự trỗi dậy của AI - học thuyết này ngày càng không còn đủ sức đáp ứng và “nay đã lỗi thời”. Ngài viết: “Nhân loại hiện có nhiều công cụ hiệu quả hơn và thích hợp hơn để bảo vệ sự sống con người và giải quyết xung đột, như đối thoại, ngoại giao và tha thứ... Việc sử dụng vũ lực, bạo lực và vũ khí phản ánh một sự nghèo nàn trong các mối tương quan, vốn luôn gây hậu quả thảm khốc cho dân thường”.
Đức Giáo hoàng cũng kêu gọi áp dụng “những giới hạn đạo đức nghiêm ngặt nhất” đối với việc sử dụng AI trong chiến tranh, đồng thời đề xuất các “tiêu chí phân định cụ thể” và những “yêu cầu không thể thương lượng”.
Phó Tổng thống Vance cũng khẳng định cần “cập nhật” học thuyết chiến tranh chính đáng.
Trước đó, vào tháng Tư vừa qua, ông Vance từng gây tranh cãi khi viện dẫn học thuyết chiến tranh chính nghĩa để nói về xung đột của chính quyền Trump với Iran, sau khi Tổng thống Donald Trump chỉ trích lập trường phản đối cuộc chiến của Đức Giáo hoàng Lêô.
Ngay sau đó, Đức giám mục Phụ tá James Massa của Giáo phận Brooklyn, bang New York, Chủ tịch Ủy ban Giáo lý thuộc Hội đồng Giám mục Công giáo Hoa Kỳ, dù không nêu đích danh Vance, đã ra tuyên bố bảo vệ giáo huấn của Giáo hội.
Tuy nhiên, trong cuộc phỏng vấn mới này, ông Vance dường như bày tỏ sự đồng tình với những nhận định của Đức Giáo hoàng về học thuyết chiến tranh chính nghĩa trong thông điệp. Ông nói: “Bạn có các công nghệ mới và hình thức chiến tranh mới, nên bạn phải cập nhật học thuyết “chiến tranh chính đáng... Con người đang tương tác với nhau theo những cách mới, nên cần phải suy nghĩ lại toàn bộ học thuyết xã hội Công giáo dưới ánh sáng của thế giới mới mà chúng ta đang sống. Và tôi nghĩ đó chính xác là điều Đức Giáo hoàng đang cố gắng thực hiện. Vì thế tôi rất vui vì ngài đã làm điều đó”.
Trước khi thông điệp được công bố, trong một cuộc họp báo ngày 19 tháng Năm vừa rồi, ông Vance cho biết ông kỳ vọng văn kiện này “sẽ chứa đựng rất nhiều hiểu biết sâu sắc, có điều tôi sẽ đồng ý, có điều có thể tôi không đồng ý, nhưng tôi nghĩ đây sẽ là một văn kiện cực kỳ quan trọng”.
(osvnews.com 26-5-2026)
Trực tiếp
