Ngày Thế giới Bệnh nhân tại Chiclayo bên Peru: Nơi chăm sóc cả thân xác lẫn tâm hồn

Từ ngày 09 đến ngày 11 tháng Hai vừa qua, tại Giáo phận Chiclayo bên Peru đã cử hành Ngày Thế giới các Bệnh nhân lần thứ 34, với sự hiện diện của Đức Hồng y Michael Czerny, người Canada gốc Tiệp, đặc sứ của Đức Thánh cha Lêô XIV.

G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA

Chiclayo ở miền bắc Peru và là giáo phận nơi Đức Giáo hoàng Lêô XIV từng là giám mục bản quyền.

Cùng đi với Đức Hồng y Czerny, có một phái đoàn của Bộ Phát triển nhân bản toàn diện. Đoàn đã gặp gỡ các đại diện của Giáo hội địa phương, trong dịp này, họ đã trình bày những hoạt động của họ nhắm giúp đỡ các bệnh nhân và những người bị gạt ra ngoài lề xã hội.

Trong dịp này, bác sĩ Walder Carpio, điều phối viên Mục vụ Y tế tại Giáo phận Chiclayo, kể với phái viên đài Vatican rằng: Hồi đại dịch Covid-19, khi đang điều hành bệnh viện Almanzor Aguinaga Asenjo, ông đã gặp Đức giám mục Prevost (nay là Đức Giáo hoàng) lúc bấy giờ trong một chuyến thăm bất ngờ. Ông nói:

“Ngài đi qua các hành lang với đầy đủ biện pháp an toàn cần thiết, chúc lành cho nhân viên và trao khoảng 500 chuỗi Mân côi cho nhân viên và bệnh nhân... Ngài không chỉ mang lại cho chúng tôi niềm hy vọng, mà còn dạy chúng tôi rằng sự gần gũi đích thực với đau khổ đòi hỏi sự hiện diện và đơn sơ. Những chuỗi Mân côi ấy đã xoa dịu nỗi đau và củng cố sự dấn thân của chúng tôi, nối kết chúng tôi với tình yêu của Chúa Kitô và Đức Mẹ.”

Đối với giáo phận miền bắc Peru này, di sản của Đức cha Prevost vẫn là kim chỉ nam: “Ngài dạy chúng tôi rằng mục vụ bệnh nhân không thể chỉ giới hạn trong chăm sóc y tế, nhưng phải bao gồm cả chiều kích tâm lý, xã hội và thiêng liêng. Chỉ như vậy việc chăm sóc mới thực sự toàn diện.”

Tình hình y tế tại Peru

Bác sĩ Carpio cũng mô tả sự phức tạp của hệ thống y tế Peru: “Đây là một hệ thống phân mảnh... Bộ Y tế, thông qua Bảo hiểm Y tế toàn diện, bao phủ khoảng 70% dân số. Ngoài ra còn có khu vực tư nhân, nhưng việc tiếp cận các dịch vụ chất lượng vẫn là một thách thức. Phần lớn người Peru có một dạng bảo hiểm nào đó, nhưng trên thực tế nhiều người không biết quyền lợi của mình và ở nhà mà không nhận được sự chăm sóc cần thiết.”

Vì thế, công việc Mục vụ Y tế bao gồm hướng dẫn, hỗ trợ và giáo dục y tế, bảo đảm rằng việc chăm sóc thực sự đến được với những người cần nhất. Theo bác sĩ Carpio, chăm sóc toàn diện không chỉ giới hạn ở việc chữa lành thân xác: “Phải tính đến chiều kích sinh học, tâm lý, sự hỗ trợ gia đình và xã hội, và trên hết là chiều kích thiêng liêng. Ngay cả những bệnh nhân không phải là người Công giáo cũng tìm thấy sự an ủi khi được trao cho một không gian suy tư và hy vọng. Đó chính là bước ngoặt thực sự trong tiến trình chữa lành của họ.”

Nguồn cảm hứng cho Ngày Thế giới Bệnh nhân

Ngày Thế giới Bệnh nhân muốn truyền đạt chính giáo huấn này: đồng hành với người đau khổ bằng thời gian, lắng nghe, gần gũi và dấn thân thiêng liêng, đồng thời bảo đảm rằng chăm sóc y tế tích hợp mọi chiều kích của con người.

Bác sĩ Carpio giải thích rằng: “Gương sáng của Đức cha Prevost dạy chúng tôi rằng đức tin được thể hiện qua sự hiện diện... Khi chúng ta chạm đến chiều kích thiêng liêng, chăm sóc y tế không còn đơn thuần là kỹ thuật nữa mà trở thành sự chăm sóc nhân bản và đầy lòng trắc ẩn.”

Sức khỏe như một cuộc gặp gỡ

Tại Chiclayo, các giáo xứ và bệnh viện cùng làm việc theo một giáo huấn chung: trở nên người thân cận với người đau khổ là một hành động cụ thể, đòi hỏi hành động và một con tim rộng mở. Ngoài sự hỗ trợ mục vụ, Ngày Thế giới Bệnh nhân còn mời gọi suy tư về các hệ thống y tế. Các hội nghị và phiên học thuật sẽ bàn về những chủ đề như chăm sóc giảm nhẹ và quản lý đau khổ trong thực hành nghề nghiệp, nhằm khuyến khích các nhà chức trách và chuyên gia tích hợp việc chăm sóc toàn diện như một tiêu chuẩn. (Vatican News 10-11-2026)

Thánh lễ bế mạc

Cao điểm trong việc cử hành Ngày Thế giới các Bệnh nhân là thánh lễ trọng thể do Đức Hồng y Michael Czerny, Đặc sứ của Đức Thánh cha chủ tế, tại Đền thánh Đức Mẹ Hòa Bình ở Chiclayo (Peru), hôm 11 tháng Hai vừa rồi.

Đồng tế với Đức Hồng y, có các giám mục và đông đảo các linh mục, trước sự hiện diện của hàng chục ngàn tu sĩ và giáo dân, ở trong cũng như quảng trường bên ngoài.

Bài giảng của Đức Hồng y Đặc sứ

Trong bài giảng, Đức Hồng y Michael Czerny tập trung vào chủ đề lòng thương xót và tình yêu chữa lành theo gương Chúa Giêsu và dụ ngôn Người Samari nhân hậu.

Mở đầu, Đức Hồng y chuyển lời chào và sứ điệp của Đức Thánh cha Lêô XIV, nguyên Giám mục Giáo phận Chiclayo. Đức Giáo hoàng có mối liên hệ đặc biệt với vùng đất này vì từng phục vụ tại đây với tư cách là thừa sai và giám mục. Trong sứ điệp nhân Ngày Thế giới Bệnh nhân, Đức Thánh cha nhấn mạnh kinh nghiệm bản thân về việc chứng kiến nhiều người sống lòng thương xót và cảm thông cụ thể đối với người đau khổ.

Đức Hồng y Czerny nhấn mạnh rằng tình yêu “mang lấy nỗi đau của người khác” không phải là một ý tưởng trừu tượng, nhưng là kinh nghiệm sống động. Chúng ta chỉ có thể nói về tình yêu ấy khi chính mình đã cảm nhận và chứng kiến nó trong hành động. Các bài đọc Kinh thánh hôm đó - như câu chuyện vua Êdêkia được chữa lành, lời cầu xin của viên đại đội trưởng - cho thấy một sợi chỉ xuyên suốt: Thiên Chúa là Đấng ban sự sống, chữa lành và cứu độ qua tình yêu đầy cảm thương.

Từ đó, Đức Hồng y triển khai ba điểm chính:

• Thứ nhất, tình yêu chữa lành đòi hỏi sự hoán cải cá nhân. Như ngôn sứ Isaia phải “quay lại” để loan báo tin hy vọng thay vì cái chết, người Kitô hữu cũng được mời gọi thay đổi cách nhìn, biết nhìn bằng ánh mắt của Thiên Chúa. Yêu thương không thụ động nhưng chủ động đến gần người đau khổ. Trở nên “người thân cận” không tùy thuộc khoảng cách địa lý mà là quyết định yêu thương. Khi thực sự chia sẻ nỗi đau của người khác, chúng ta hiến trao chính mình và để cho nỗi đau ấy biến đổi suy nghĩ, kế hoạch và con tim mình.
• Thứ hai, việc chăm sóc bệnh nhân là sứ mạng mang tính cộng đoàn. Đức Thánh cha nhắc đến chiều kích xã hội của lòng thương xót: không ai có thể làm một mình. Thư thánh Giacôbê mời gọi cầu nguyện cho người bệnh và xức dầu cho họ, cho thấy nền tảng của các bí tích chữa lành. Tại Chiclayo cũng như tại Lộ Đức, nhiều người với các vai trò khác nhau cùng cộng tác để phục vụ người đau khổ. Đức Maria dạy chúng ta biết liên kết tay trong tay và làm “mọi điều Chúa bảo”, vượt thắng chủ nghĩa cá nhân để phục vụ những người yếu thế.
• Thứ ba, phục vụ tha nhân chính là yêu mến Thiên Chúa cách cụ thể. Trong Tin mừng, Chúa Giêsu khen ngợi đức tin của viên Đại đội trưởng. Chính mối tương quan sống động với Thiên Chúa là nền tảng cho tình yêu đối với người bệnh. Không thể nói yêu Chúa mà không yêu người anh em đang cần mình. Kết thúc, Hồng y mời gọi cộng đoàn xin ơn đức tin sâu xa như viên đại đội trưởng, để khi cầu nguyện “Lạy Chúa, xin nghe lời con kêu cứu”, chúng ta trở nên khí cụ bình an và chữa lành cho nhân loại đang đau khổ.

(Sala Stampa 11-2-2026)