Giáo hội Indonesia nhấn mạnh sứ mạng bắc những nhịp cầu, trước thềm Đại hội Toàn thể FABC

Giữa lúc các giám mục Công giáo từ khắp châu Á chuẩn bị quy tụ tại Jakarta tham dự Đại hội Toàn thể của Liên Hội đồng Giám mục Á châu (Federation of Asian Bishops’ Conferences – FABC), tiến hành từ ngày 20 đến 26 tháng Bảy, Giáo hội Công giáo Indonesia đang tái khẳng định quyết tâm đối thoại, hiệp hành và thi hành sứ mạng bắc cầu tại một trong những quốc gia có sự đa dạng nhất thế giới về tôn giáo và văn hóa.

Tác giả: Gabriel Abdi Susanto | Chuyển ngữ: Duy An | RVA

Đại hội, được tổ chức với chủ đề “Hoán cải theo tinh thần hiệp hành và sứ mạng trở thành những nhịp cầu và người bắc cầu tại châu Á”, sẽ quy tụ các vị lãnh đạo Giáo hội trên khắp lục địa để cùng suy tư về sứ mạng của Giáo hội trong bối cảnh những thực tại xã hội, văn hóa và tôn giáo của châu Á đang thay đổi nhanh chóng.

Đối với Giáo hội Công giáo Indonesia, việc đăng cai cuộc gặp gỡ cấp châu lục này không chỉ là niềm tự hào cho quốc gia. Đây còn là cơ hội để chia sẻ với Giáo hội tại châu Á kinh nghiệm loan báo Tin mừng trong một đất nước mà đối thoại vượt qua các ranh giới tôn giáo, sắc tộc và văn hóa đã trở thành một phần thiết yếu của căn tính và sứ mạng Công giáo.

Tiến sĩ Maria Puspitasari, giảng viên tại Trường hậu đại học về Phát triển Bền vững thuộc Đại học Indonesia (Universitas Indonesia), ở Jakarta, cho biết Giáo hội Indonesia đã hình thành những thế mạnh mục vụ riêng biệt có thể đóng góp đáng kể cho Giáo hội tại châu Á, đồng thời vẫn đang phải đối diện với những thách thức đòi hỏi sự canh tân không ngừng.

Tiến sĩ Puspitasari cũng từng phục vụ trong Ủy ban Tông đồ Giáo dân và Ủy ban Truyền thông Xã hội của Tổng Giáo phận Jakarta, tập trung vào việc thúc đẩy sự tham gia của giáo dân, truyền thông mục vụ và công cuộc loan báo Tin mừng.

Theo bà, một trong những đóng góp lớn nhất của Indonesia cho Giáo hội tại châu Á là kinh nghiệm đón nhận sự đa dạng như một nguồn gặp gỡ, thay vì là nguyên nhân gây chia rẽ.

Việc sống như một cộng đồng thiểu số tại quốc gia có dân số Hồi giáo đông nhất thế giới đã thúc đẩy Giáo hội Công giáo nuôi dưỡng tinh thần đối thoại như một lối sống, chứ không chỉ như một hoạt động mục vụ mang tính thời điểm. Được nâng đỡ nhờ hệ tư tưởng quốc gia Pancasila, vốn đề cao tự do tôn giáo, tôn trọng nhau và sự đoàn kết quốc gia, người Công giáo đã cộng tác với các tín đồ của những tôn giáo khác nhằm cổ võ hòa bình, sự hòa hợp xã hội và phẩm giá con người.

Nhà thờ Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời – Nhà thờ Chính tòa Jakarta, Indonesia.

Tiến sĩ Puspitasari nhận định rằng: “Trải nghiệm này phản ánh rất gần với tầm nhìn của FABC”, khi bà nhắc đến sự nhấn mạnh lâu nay của Liên Hội đồng Giám mục Á châu về đối thoại với các tôn giáo, các nền văn hóa và các dân tộc như nét đặc trưng căn bản của Giáo hội tại châu Á.

Tiến sĩ Puspitasari tin rằng đối thoại liên tôn đích thực vượt xa những cuộc trao đổi mang tính thần học. Đối thoại trở nên có ý nghĩa khi các cộng đồng cùng cộng tác để ứng phó với nghèo đói, suy thoái môi trường, các cuộc khủng hoảng nhân đạo và những vấn đề xã hội chung khác. Trong những hoàn cảnh ấy, đối thoại được thể hiện qua hành động chung và sự liên đới với những người đang cần được trợ giúp nhất.

Bà cũng xem tính hiệp hành là yếu tố trung tâm đối với tương lai của Giáo hội. Indonesia đã nuôi dưỡng tinh thần này thông qua Đại hội Giáo hội Công giáo Indonesia (Sidang Agung Gereja Katolik Indonesia – SAGKI), diễn đàn cấp quốc gia dành cho việc phân định và hoạch định mục vụ từ năm 1995. Tuy nhiên, theo bà, tính hiệp hành ngày càng cần trở thành một phần của đời sống thường nhật tại các giáo xứ và giáo phận thông qua việc lắng nghe, tham gia và cùng chia sẻ trách nhiệm giữa các giám mục, linh mục, tu sĩ và giáo dân.

Indonesia cũng mang đến những kinh nghiệm mục vụ quý báu qua truyền thống hội nhập văn hóa. Các ngôn ngữ địa phương, âm nhạc truyền thống, nghệ thuật bản địa và những biểu tượng văn hóa đã được đưa vào phụng vụ và đời sống mục vụ của Giáo hội, cho thấy Tin Mừng có thể bén rễ trong các nền văn hóa địa phương mà vẫn trung thành với Giáo hội hoàn vũ.

Không kém phần quan trọng là các hoạt động của Giáo hội trong lĩnh vực giáo dục, chăm sóc sức khỏe và phục vụ xã hội. Từ lâu, các trường học, bệnh viện và cơ sở bác ái Công giáo đã phục vụ người dân Indonesia không phân biệt tôn giáo hay sắc tộc, trở thành những dấu chỉ hữu hình của chứng tá Kitô giáo và góp phần củng cố niềm tin giữa các cộng đồng khác nhau.

Đồng thời, Tiến sĩ Puspitasari cũng nhìn nhận rằng Giáo hội vẫn đang phải đối diện với nhiều thách thức đáng kể. Sự suy giảm ơn gọi linh mục và tu sĩ, sự chênh lệch về nguồn lực mục vụ giữa các vùng đô thị và vùng sâu vùng xa, cũng như những khó khăn thực tế liên quan đến việc xây dựng và sử dụng các nơi thờ phượng đều đòi hỏi sự sáng tạo mục vụ và tinh thần cộng tác không ngừng.

Thời đại kỹ thuật số cũng mang đến cả cơ hội lẫn rủi ro. Trong khi truyền thông số mở rộng đáng kể khả năng loan báo Tin Mừng và tiếp cận mục vụ, thì đồng thời cũng làm gia tăng tình trạng thông tin sai lệch, sự phân cực và sự phân mảnh trong diễn ngôn công cộng. Từ kinh nghiệm của mình trong lĩnh vực truyền thông xã hội, Tiến sĩ Puspitasari nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao năng lực hiểu biết về truyền thông số, xây dựng nền truyền thông có đạo đức và củng cố chứng tá công khai đáng tin cậy, để công nghệ trở thành nhịp cầu đối thoại thay vì là nguồn gốc của chia rẽ.

Khi các giám mục từ khắp châu Á quy tụ tại Jakarta, Giáo hội Công giáo Indonesia hy vọng kinh nghiệm của mình sẽ đóng góp vào những cuộc trao đổi rộng lớn hơn về tính hiệp hành và sứ mạng của Giáo hội. Không chỉ đơn thuần thực hiện vai trò nước chủ nhà, Giáo hội Indonesia mong muốn chia sẻ một kinh nghiệm sống động về việc xây dựng những nhịp cầu thông qua đối thoại, phục vụ, sự cởi mở với các nền văn hóa và sự cộng tác với những người thuộc các tôn giáo khác nhau.

Đối với Tiến sĩ Maria Puspitasari, Đại hội Toàn thể FABC sắp tới là cơ hội để Giáo hội tại châu Á đổi mới cam kết cùng nhau bước đi như một Dân Thiên Chúa duy nhất, đồng thời sáng tạo đáp lại những thách thức của một thế giới ngày càng đa nguyên và gắn kết chặt chẽ với nhau. Sự kết hợp giữa kinh nghiệm phục vụ trong Giáo hội, chuyên môn học thuật và cam kết đối với công ích nơi bà phản ánh mẫu hình lãnh đạo giáo dân có thể làm phong phú thêm cho suy tư thần học và mục vụ của Giáo hội, khi Giáo hội tiếp tục sứ mạng xây dựng những nhịp cầu trên khắp châu Á.

Về tác giả
Gabriel Abdi Susanto là một nhà báo kỳ cựu của Indonesia, hiện là thành viên Ban biên tập của Vatican News, tiếng Indonesia.