Đức Hồng y Pizzaballa cảnh giác: nếu không để ý đến yếu tố tôn giáo, sẽ không có thỏa thuận hòa bình nào thành công tại Thánh Địa

Những sáng kiến hòa bình trước đây tại Thánh Địa đã không mang lại kết quả lâu dài vì bỏ qua các khía cạnh tôn giáo và bản sắc trong cuộc xung đột.

Phúc Nhạc | RVA

Đức Hồng y Pierbattista Pizzaballa, Dòng Phanxicô, Thượng phụ Công giáo Latinh ở Giêrusalem, đã nhận định như vậy. Ngài nhấn mạnh rằng nếu không có sự tham gia của các nhà lãnh đạo tôn giáo và đối thoại liên tôn, sẽ không thể đạt được bất kỳ thỏa thuận nào.

Trong cuộc phỏng vấn với tuần báo Tây Ban Nha “Alfa y Omega”, Đức Hồng y Pizzaballa nhắc lại rằng những thỏa thuận trước đây chủ yếu mang tính chính trị. Ngài nói: “Các chính trị gia - các giáo sĩ Do Thái, Arafat và những người khác - đã ký kết các thỏa thuận, nhưng tại các hội đường, đền thờ Hồi giáo và nhà thờ, người ta lại sử dụng một ngôn ngữ khác”. Bên cạnh đó, còn thiếu những hoạt động văn hóa, tôn giáo và quốc gia có thể giúp đưa các thỏa thuận chính trị vào đời sống thực tế của các cộng đồng địa phương.

Tôn giáo như một yếu tố cấu thành bản sắc

Đức Thượng phụ lưu ý rằng tại Trung Đông, tôn giáo không đơn thuần chỉ là sự thuộc về một cộng đồng tín ngưỡng, nhưng còn là một yếu tố quan trọng cấu thành bản sắc dân tộc. Ngài nêu rõ rằng Israel xác định mình là một nhà nước Do Thái và dân chủ, trong khi các quốc gia Ả Rập nhấn mạnh bản sắc Ả Rập của mình, còn Hồi giáo giữ vị thế là quốc giáo.

Điều này đặc biệt thể hiện rõ tại Giêrusalem, nơi đời sống tôn giáo tập trung chung quanh các địa điểm linh thiêng: Nhà thờ Mộ Thánh đối với các Kitô hữu, các đền thờ Hồi giáo đối với tín đồ Hồi giáo và Bức tường phía Tây đối với người Do Thái.

Đức Hồng y khẳng định: “Nếu không để ý đến những nhạy cảm về tôn giáo này, các thỏa thuận sẽ không thể tiến triển và cũng không thể đi vào đời sống thực tế”. Theo ngài, quan niệm cho rằng việc đưa tôn giáo vào tiến trình hòa bình sẽ cản trở việc đạt được thỏa thuận là một sai lầm. Đức Hồng y nhấn mạnh: “Hoàn toàn ngược lại: chính các tôn giáo sẽ giúp mọi thỏa thuận trở nên chân thực, đích thực và có thể được thực thi. Chúng ta cần biết cách đưa các tôn giáo vào tiến trình này”.

Cần có đối thoại liên tôn

Đức Hồng y Pizzaballa nhấn mạnh sự cần thiết phải huy động các nhà lãnh đạo tôn giáo tham gia và thúc đẩy đối thoại liên tôn, một cuộc đối thoại bắt nguồn từ đời sống của các cộng đồng địa phương, chứ không chỉ giới hạn trong những cuộc trao đổi mang tính học thuật. Đối với Do Thái giáo và Hồi giáo, Đức Hồng y cũng cho rằng điều quan trọng là phải có những thẩm quyền tôn giáo ít bị chi phối bởi chính trị và các lợi ích quốc gia hơn.

Đức Thượng phụ Pizzaballa cũng nhận định rằng hiện nay chưa có những điều kiện cần thiết để cuộc xung đột sớm chấm dứt. Ngài nói: “Trong các lĩnh vực chính trị, xã hội và đáng tiếc là cả tôn giáo, hiện không có những điều kiện để cuộc xung đột sớm kết thúc. Cuộc xung đột sẽ còn tiếp diễn trong một thời gian dài, qua nhiều thế hệ”.

Đức Hồng y nói thêm rằng hiện nay, cả xã hội Israel lẫn xã hội Palestine đều chưa sẵn sàng cho đối thoại, trao đổi hay tranh luận.

Các Kitô hữu không thể nhượng bộ trước hận thù

Đề cập đến vai trò của các Kitô hữu tại Thánh Địa, Đức Hồng y nhìn nhận rằng họ không thể giải quyết cuộc xung đột, nhưng có thể đưa ra một cách nhìn khác trong tương quan với tha nhân. Ngài khuyến khích các Kitô hữu đừng để hận thù chi phối các mối tương quan, không nuôi dưỡng khát vọng trả thù và luôn duy trì thái độ hòa bình đối với mọi người.

Đức Thượng phụ Công giáo Latinh Giêrusalem khẳng định: “Điều chúng ta có là mang một tên gọi, đó là: Chúa Giêsu Kitô, và như thế là đủ cho chúng ta”.

(CNA Deutsch ngày 13/11/2026)