Chính phủ Ucraina tiếp tục cấm đoán Giáo hội Chính thống thân Nga

© Georg Pulling
Chính phủ Kiev tiếp tục đẩy mạnh việc cấm Giáo hội Chính thống thân Nga không được hoạt động tại Ucraina và cố gắng giải thể Giáo hội này.

G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA

Hôm 28 tháng Tám vừa qua, cơ quan nhà nước Ucraina về chính sách chủng tộc và tự do lương tâm đã đưa ra vụ kiện nhắm chống lại Giáo hội Chính thống Ucraina thân Nga, và coi Tòa Tổng giám mục Kiev của Giáo hội này “là một tổ chức vẫn bất hợp pháp, liên kết với Tòa Thượng phụ Mascơva”.

Theo cơ quan này, Đức Thượng phụ Onufrij ở Kiev đã từ chối chứng minh rằng Giáo hội Chính thống thân Nga, gọi tắt là UOK, ở Kiev thực sự đã tách khỏi Giáo hội Chính thống Nga. Vì thế, Giáo hội này vi phạm luật “Bảo vệ trật tự hiến pháp trong hoạt động tôn giáo,” được thông qua cách đây một năm.

Tuy nhiên, Đức Thượng phụ Onufrij nhiều lần khẳng định Giáo hội do ngài làm Giáo chủ (UOK)) không dính líu đến những cáo buộc này và tuyên bố trung thành với Ukraina trong cuộc chiến chống Nga.

Theo chuyên gia pháp luật Dmytro Wowk, quyết định của cơ quan trên sẽ khiến Giáo hội Chính thống thân Nga mất quyền thuê bất kỳ tài sản công nào, kể cả cơ sở giáo dục tôn giáo. Chính phủ giờ đây có cơ sở pháp lý để yêu cầu tòa án giải thể Giáo hội Chính thống thân Nga, với trụ sở ở Kiev.

Tiến trình có thể kéo dài nhiều năm, nhưng cũng có thể nhanh chóng nếu có ý chí chính trị.

Tuy nhiên, việc làm trên đây của nhà nước Ucraina chống cộng đoàn Chính thống Ucraina thân Nga bị nhiều người phê bình.

Chuyên gia Dmytro Wowk nhận xét rằng: “Quan điểm cho rằng nhà nước Ucraina có thể cấm các tổ chức tôn giáo là đi ngược lại các nghĩa vụ quốc tế của Ucraina.” Ông nhấn mạnh rằng chính quyền chưa chứng minh Giáo hội Chính thống thân Nga có tham gia các hành vi phạm pháp.

Tuy vậy, xã hội Ucraina coi Giáo hội Chính thống thân Nga là một “cột thứ năm” tiềm tàng của Mascơva, và vì thế nhiều khả năng sẽ bị cấm.

Hai Giáo hội đối nghịch

Hiện tại, ở Ucraina có hai Giáo hội Chính thống lớn: thứ nhất là Giáo hội Chính thống thân Nga - vốn thuộc Tòa Thượng phụ Chính thống Mascơva -, đã tuyên bố cắt đứt mối tương quan vào tháng Năm năm 2022, sau khi Nga xâm lược. Và thứ hai là Giáo hội thống Ucraina (OKU) được thành lập năm 2018, với sự hỗ trợ của Tòa Thượng phụ Constantinople. Nhà nước Ucraina và các địa phương công khai ủng hộ OKU.

Cho đến nay, đã có ít nhất 31 linh mục của Giáo hội Chính thống thân Nga bị kết án tội phản quốc, gián điệp hoặc kích động thù hận. Tổng thống Volodymyr Zelensky đã tước quốc tịch Ucraina của Đức Tổng giám mục Onufrij hồi tháng Bảy, với lý do vị Tổng giám mục này từng bí mật nhận quốc tịch Nga năm 2002. Một số tài sản tôn giáo của Giáo hội Chính thống thân Nga cũng đã bị tịch thu, trong đó có một phần quần thể Tu viện Hang động Kiev nổi tiếng.

(KAP 29-8-2025)