Quý ông bà và anh chị em thân mến,
Vào năm 2017, lần đầu tiên, tạp chí Time của Mỹ đã vinh danh một nhà khoa học trẻ tuổi là “nhân vật nhí của năm”. Nhà khoa học đó là Gitanjali Rao, một cô bé 15 tuổi đến từ thành phố Denver, bang Colorado của Mỹ. Gitanjali Rao bắt đầu phát minh từ hồi còn học mẫu giáo. Năm 12 tuổi, cô bé đã có nhiều phát minh như: thiết bị in 3D có gắn những ống nano carbon; một ứng dụng trên thiết bị di động để kiểm tra nước có bị nhiễm chì hay không chỉ trong 10 giây, và Kindly, một ứng dụng sử dụng trí tuệ nhân tạo để nhận diện các dấu hiệu của bạo lực mạng.
Cô bé giải thích về ứng dụng này: khi chúng ta gõ một từ hoặc một cụm từ nếu có mang yếu tố bạo lực thì ứng dụng có thể nhận diện, và nó sẽ đề xuất các lựa chọn để chúng ta thay đổi hoặc gửi đi từ ban đầu. Những phát minh này đã mang về cho Gitanjali Rao danh hiệu “Nhà khoa học trẻ tuổi hàng đầu nước Mỹ”. Cô bé hy vọng bản thân có thể truyền cảm hứng cho mọi người dám ước mơ về những ý tưởng giúp giải quyết các vấn đề của thế giới. Trong một cuộc phỏng vấn, Gitanjali đã gửi gắm một thông điệp đầy hy vọng đến mọi người rằng: Nếu tôi làm được thì bạn cũng có thể làm được và bất kỳ ai cũng có thể làm được.
Quý ông bà và anh chị em thân mến,
Ở độ tuổi mà nhiều bạn trẻ tìm kiếm những thú vui giải trí hấp dẫn, mới lạ hoặc đang loay hoay tìm kiếm những định hướng để phát triển bản thân và tương lai của mình thì cô bé Gitanjali 15 tuổi đã dùng trí tuệ trỗi vượt, lòng bác ái sâu sắc và sự nhạy bén của mình để kiến tạo nên những phát minh phục vụ công ích của nhân loại. Lời quả quyết của cô bé ấy: “Nếu tôi làm được thì bạn cũng có thể làm được và bất kỳ ai cũng có thể làm được” là một thông điệp tràn đầy hy vọng cho những ai cảm thấy mình quá bé nhỏ, tầm thường, không thể làm gì lớn lao để khẳng định bản thân và đóng góp cho Giáo Hội và xã hội.
Thông điệp ấy gợi lên cho chúng ta suy tư rằng niềm hy vọng không bắt đầu từ những điều lớn lao hay vượt quá tầm tay, mà khởi đi từ những điều rất bé nhỏ mà chúng ta thực hiện cho chính mình và tha nhân. Trong gia đình, khi cha mẹ kiên nhẫn lắng nghe con cái, khi vợ chồng biết bao dung cho những khuyết điểm của nhau thay vì buông lời trách mắng, ánh lửa hy vọng sẽ luôn ngời sáng nơi mái ấm. Ở mọi môi trường làm việc và cộng đồng xã hội, khi chúng ta lan truyền những thông tin tích cực, chia sẻ những tư tưởng đầy tính nhân văn trên mạng xã hội, những ánh lửa hy vọng sẽ được thắp lên nơi những cõi lòng đang hoang mang, bất ổn. Và mỗi khi chúng ta chọn nói những lời dịu dàng, mang tính xây dựng thay vì buông ra những lời nói nặng nề; chọn những hành động tử tế, tha thứ thay vì loại trừ, thù hận là chúng ta vun trồng niềm hy vọng nơi chính cõi lòng của mình và làm cho niềm hy vọng ấy lan tỏa đến cho những người mà chúng ta gặp gỡ.
Trong bối cảnh chuyển đổi kỹ thuật số, nền kinh tế toàn cầu hóa và sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, thế giới hôm nay không thiếu những tiến bộ kỹ thuật, nhưng lại đang thiếu niềm hy vọng và sự hiện diện thật sự giữa người với người. Trong thông điệp Magnifica Humanitas Nhân Loại Kỳ Diệu về Việc Bảo vệ con người trong thời đại trí tuệ nhân tạo, Đức Thánh cha Lêô XIV đã công nhận sự đổi mới công nghệ có thể nói lên sự tham gia của con người vào hành động sáng tạo của Thiên Chúa (số 111). Tuy nhiên, ngài cảnh báo chúng ta rằng: “Cái gọi là trí tuệ nhân tạo có thể bắt chước ngôn ngữ, hành vi và các kỹ năng phân tích, hay thậm chí mô phỏng sự đồng cảm và thấu hiểu, nhưng chúng không hiểu những gì chúng tạo ra, vì chúng thiếu góc nhìn về tình cảm, mối quan hệ và tâm linh mà qua đó con người trưởng thành trong sự khôn ngoan (số 99)”. Chúng ta cầu xin Chúa soi sáng tâm trí và lối sống của mình để không lệ thuộc hoàn toàn vào những phương tiện và thành quả của công nghệ nhưng biết tận dụng chúng để phát triển tri thức và khả năng sáng tạo của mình hầu làm sáng danh Chúa và lan tỏa niềm hy vọng cho những người xung quanh.
Lạy Chúa, giữa một thế giới hiện đại nhưng thiếu vắng niềm hy vọng và sự gắn kết chân thành, xin giúp chúng con sống niềm hy vọng bắt đầu từ những cử chỉ tử tế đơn sơ trong gia đình, những lời nói dịu dàng nâng đỡ và sự bao dung để trở nên những người môn đệ thừa sai gieo rắc niềm hy vọng giữa lòng đời hôm nay. Amen.
Nt. Rosa Lê Ngọc Thùy Trang, MTG Chợ Quán
Trực tiếp
