Quý ông bà và anh chị em thân mến,
Vào năm 1948, điện ảnh Ý đã phát hành một bộ phim hiện thực có tựa đề là “Kẻ Trộm Xe Đạp”. Lấy bối cảnh nước Ý sau Thế chiến Thứ II đang chìm trong thất nghiệp và nghèo đói, bộ phim kể về một người đàn ông nghèo tên là Antonio Ricci đang bị thất nghiệp thì tìm được việc làm là dán áp phích quảng cáo trong thành phố.
Thế nhưng ngay ngày đầu tiên đi làm, khi Antonio đang loay hoay treo tấm áp phích quảng cáo trên thang thì một thanh niên lén lấy chiếc xe đạp rồi phóng đi. Antonio phát hiện và cố hết sức đuổi theo nhưng không kịp nên chiếc xe đạp - phương tiện duy nhất để mưu sinh của anh đã không còn nữa.
Thế là Antonio quyết định cùng con trai mình lang thang khắp thành phố Roma để tìm lại chiếc xe đạp của mình. Hành trình này không hề dễ dàng đối với họ. Họ tìm đến nơi chuyên buôn bán đồ cũ và phụ tùng xe đạp, vất vả lục lọi giữa hàng trăm chiếc xe bị tháo rời mà vẫn không tìm được chiếc khung xe đạp của mình. Có lần, họ đến trú mưa ở một nhà thờ và được nhận bánh mì miễn phí. Lần khác, Antonio hoảng loạn vì suýt nữa lạc mất con trai mình giữa dòng người đông đúc. Và rồi một lần, Antonio nhận ra kẻ đã trộm chiếc xe của mình. Anh đuổi theo hắn đến một khu dân cư nghèo. Nhưng khi anh gọi cảnh sát đến thì không tìm được dấu vết của chiếc xe đạp mà chỉ thấy kẻ trộm ấy đang bị động kinh và sống với mẹ già. Thế là hai cha con Antonio bị những người ở đó chế nhạo và xua đuổi. Trong cơn tuyệt vọng và phẫn uất, khi đi ngang một sân vận động nơi hàng trăm chiếc xe đạp dựng bên ngoài, Antonio quyết định đánh cắp một chiếc xe. Anh leo lên xe và cố chạy đi, nhưng ngay lập tức bị phát hiện. Đám đông bắt giữ và đánh anh trước sự chứng kiến đầy đau đớn của con trai mình. Chủ nhân của chiếc xe thấy cảnh đứa con trai nhỏ khóc lóc thảm thiết thì động lòng trắc ẩn nên đã tha cho Antonio được tự do. Bộ phim kết thúc trong ngậm ngùi với cảnh hai cha con nắm tay nhau hòa vào dòng người đông đúc, không còn xe đạp cũng không có việc làm, và chỉ còn có nhau.
Bộ phim đã được giải thưởng đặc biệt của Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh vào năm 1950 bởi đã chuyển tải những thông điệp đầy tính hiện thực và nhân văn sâu sắc về lòng yêu thương gia đình của những người nghèo khổ, về sự khắc nghiệt của tình trạng nghèo đói và sự mong manh của phẩm giá con người khi bị dồn vào tình cảnh khốn cùng.
Quý ông bà và anh chị em thân mến,
Câu chuyện về hai cha con nghèo từ nạn nhân lại trở thành tội phạm của việc đánh cắp xe đạp trong bộ phim mà chúng ta vừa nghe đã phản ánh một sự thật đau lòng rằng khi xã hội thiếu công ăn việc làm, khi bị sự nghèo đói bóp nghẹt nhân phẩm, con người dễ bị cám dỗ đi vào con đường sai trái. Do vậy, bất cứ công việc lao động nào của con người cũng không chỉ nhằm mục đích kiếm tiền và mưu sinh mà còn thể hiện phẩm giá của con người. Khi có việc làm và điều kiện mưu sinh, người ta cảm thấy mình hữu ích và có chỗ đứng trong xã hội cũng như trong lòng người khác. Nhưng khi không có việc làm và điều kiện sống bất ổn, cùng cực, con người dễ bị khủng hoảng, thậm chí đánh mất nhân phẩm của mình vì những hành động nông nổi và sai lầm.
Hôm nay, chúng ta bước vào ngày Mùng Ba Tết với tâm tình dâng lên Thiên Chúa những công việc của mình và cầu nguyện cho những người lao động trong ngày thánh hóa công ăn việc làm theo truyền thống tốt đẹp của người Công giáo Việt Nam. Thật đẹp và ý nghĩa biết bao khi sau những ngày sum họp đầm ấm với gia đình và kính nhớ ông bà tổ tiên, chúng ta lại có những khoảnh khắc cùng nhau chia sẻ những công việc và hoài bão trong đời sống hằng ngày!
Mưu sinh chưa bao giờ là điều dễ dàng. Chúng ta chấp nhận làm việc vất vả không chỉ để nuôi sống bản thân, mà còn để những người mình thương yêu có cuộc sống tốt đẹp. Có thể trong năm mới này, trong số những người thân trong gia đình, bạn bè, những người chúng ta quen biết, và cả chính chúng ta, có người đang thất nghiệp, có người lo lắng vì công việc đang gặp trắc trở, khó khăn... Trong những phút cầu nguyện của ngày Mùng Ba Tết hôm nay, chúng ta cảm thông với những phận người chật vật vì miếng cơm manh áo và xin Chúa ban ơn giúp mọi người trong khu xóm, trong giáo xứ và mọi nơi trên đất nước Việt Nam chúng ta biết sống liên đới với nhau hơn qua việc tận tình nâng đỡ, tạo cơ hội và việc làm cho những người khó khăn, và nhất là không khinh thường, loại trừ những người cùng khổ.
Lạy Chúa, xin chúc lành cho bàn tay và khối óc của chúng con cũng như của mọi người trên thế giới để chúng con luôn biết làm việc với tinh thần trách nhiệm, sự trung thực và lòng bác ái. Nhờ đó, mọi nỗ lực lao động của chúng con dù lớn hay nhỏ đều là cơ hội để chúng con cộng tác với Chúa trong việc xây dựng một thế giới công bằng, huynh đệ và tràn đầy niềm hy vọng. Amen.
Nt. Rosa Lê Ngọc Thùy Trang, MTG Chợ Quán
Trực tiếp
