Những kế hoạch rộng lớn của Đài Thiên văn Vatican

Đài Thiên văn Vatican đang có những kế hoạch mới nhắm tân trang đài này ở Tucson, bang Arizona Hoa Kỳ.

G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA

Cha Richard Anthony D’Souza, Dòng Tên, Giám đốc Đài Thiên văn, cho biết như trên trong khi chia sẻ về các kế hoạch sắp tới của Đài trong đó có việc hoàn tất kế hoạch tự động hóa kính viễn vọng tại Arizona, ứng dụng các bộ xử lý đồ họa hiện đại và thúc đẩy nghiên cứu về hấp dẫn lượng tử là những mục tiêu quan trọng nhất của Đài Thiên văn Vatican trong năm 2026.

Cha D’Souza người Ấn Độ, năm nay 48 tuổi (1978), Tiến sĩ thiên văn học tại Đại học Ludwig Maximilian ở Munich bên Đức, được Đức Thánh cha Lêô XIV bổ nhiệm Giám đốc Đài Thiên Văn của Tòa Thánh ở Castel Gandolfo hồi cuối tháng Bảy năm ngoái (2025).

Mỗi người có ưu tiên riêng

Theo cha D’Souza, các nhà nghiên cứu hiện làm việc trong nhiều lĩnh vực - từ vũ trụ học và sự hình thành thiên hà đến nghiên cứu thiên thạch và hệ Mặt Trời. “Thật khó để nói có một lĩnh vực ưu tiên duy nhất, vì mỗi nhà nghiên cứu có ưu tiên riêng gắn với chuyên ngành của mình”. Tuy nhiên, ở cấp độ tổ chức, mục tiêu là “đầu tư nguồn lực đáng kể nhằm hỗ trợ và củng cố nghiên cứu của từng thành viên cũng như của cả nhóm.”

Tự động hóa kính viễn vọng

Một nhiệm vụ then chốt là hoàn tất việc tự động hóa Kính viễn vọng Công nghệ Tiên tiến Vatican trên núi Graham, bang Arizona. Hiện 95% hệ thống đã hoạt động tự động; chiếc máy ảnh mới sẽ cho phép vận hành hoàn toàn từ xa mà không cần sự hiện diện thường xuyên của con người. Cũng có kế hoạch chuyển sang chế độ “dịch vụ”, cho phép hoàn thành nhiều dự án quan sát trong một đêm.

Thiên thạch và công nghệ mới

Phòng thí nghiệm thiên thạch sẽ hoàn tất việc quét 3D khoảng 1.200 mẫu vật và đưa danh mục lên mạng, mở ra cơ hội hợp tác quốc tế mới. Các bộ xử lý đồ họa chuyên dụng (GPU) sẽ được lắp đặt tại Castel Gandolfo, giúp tăng tốc tính toán và tận dụng tốt hơn trí tuệ nhân tạo trong phân tích dữ liệu thiên văn.

Nghiên cứu mới

Trong năm nay cũng dự kiến mở rộng sang các lĩnh vực như sinh học vũ trụ và lý thuyết nhóm. Trong số các nghiên cứu có thể sớm mang lại kết quả quan trọng có những công trình về việc kết hợp lực hấp dẫn với vật lý lượng tử và hiểu biết sâu hơn về hố đen.

Cầu nối giữa đức tin và khoa học

Đài Thiên văn tiếp tục các sáng kiến thúc đẩy đối thoại giữa đức tin và khoa học, tổ chức hội nghị và hội thảo nhằm nhấn mạnh rằng nghiên cứu vũ trụ có thể là không gian gặp gỡ giữa lý trí và đức tin.

(Ekai.pl 12-2-2026)