Par Christophe Herinckx
Journaliste de CathoBel
Đức cha Johan Bonny, Giám mục Giáo phận Antwerpen, thuộc miền nói tiếng Flamand bên Bỉ, bắt đầu chuẩn bị một số đàn ông có gia đình để truyền chức linh mục cho họ, dự kiến trong vòng hai năm tới đây, trước tình trạng thiếu linh mục trầm trọng ở địa phương.
Phúc Nhạc | RVA
Tuy nhiên, Đức cha nhìn nhận rằng một quyết định như vậy không thể tiến hành được nếu không có sự đồng ý của Tòa Thánh.
“Sự cần thiết buộc tôi phải làm như vậy”!
Theo chương trình của Đức cha, hiện nay, một số người đàn ông gia đình đã bắt đầu một chương trình đào tạo thần học và mục vụ. Ý định này thực ra không phải là điều mới. Ngay từ tháng Ba năm nay, Đức cha Bonny đã công khai tuyên bố muốn “làm mọi cách có thể” để truyền chức linh mục cho một số người đàn ông đã kết hôn trong giáo phận của ngài trước năm 2028. Vị giám mục viện dẫn một tình hình mục vụ đáng lo ngại như số lượng linh mục sụt giảm mạnh, hàng giáo sĩ ngày càng cao tuổi và sự phụ thuộc ngày càng lớn vào các linh mục đến từ nước ngoài.
Theo những con số do Đức cha Bonny đưa ra, giáo phận Antwerpen, hay là Anverse, hiện chỉ còn khoảng 70 linh mục dưới 70 tuổi, trong đó đa số có nguồn gốc nước ngoài. Nhiều lĩnh vực - như bệnh viện, trường học hoặc các phong trào giới trẻ - không còn có các linh mục được phân công riêng để đồng hành với họ.
Tình trạng Đức cha nêu lên đáng được lắng nghe. Nhưng chính tại đây, câu hỏi bắt đầu: tình trạng thiếu linh mục như thế có đủ để quyết định câu trả lời hay không? Vì người ta cũng có thể đảo ngược lập luận. Làm thế nào mà một trong những khu vực vốn có truyền thống Công giáo lâu đời nhất châu Âu lại đi đến tình trạng gần như không còn khơi dậy được ơn gọi linh mục?
Và trước khi thay đổi một kỷ luật đã tồn tại bao thế kỷ trong Giáo hội Công giáo Latinh, liệu người ta đã thực sự khai thác hết những con đường nhằm tái thiết đời sống tinh thần, vốn có thể làm nảy sinh những ơn gọi mới hay chưa?
Nguy cơ ở đây là muốn đưa ra một giải pháp hành chính cho một cuộc khủng hoảng có thể trước hết là một cuộc khủng hoảng tinh thần.
Phương pháp của Đức cha Bonny càng đặt ra câu hỏi vì ngài hoàn toàn biết rõ rằng một sự thay đổi như vậy không thuộc thẩm quyền quyết định riêng của ngài.
Hồi tháng Sáu vừa qua, Đức cha Bonny đã đến Roma và gặp Hồng y Lazaro Du Hưng Thực (Lazarus You Heung sik) người Hàn Quốc, Tổng trưởng Bộ Giáo sĩ, cũng như Hồng y Mario Grech, Tổng Thư ký Thượng Hội đồng Giám Mục. Theo thông tin do chính ngài thuật lại, ngài đã trình bày với các vị Hồng y về tình hình tại miền Bỉ Flamand, kèm theo các số liệu. Theo lời kể của ngài, hai vị Hồng y dự kiến sẽ trao đổi vấn đề này với Đức Giáo hoàng Lêô XIV. Cho đến nay, chưa có thông báo nào về sự cho phép của Đức Giáo hoàng.
Tuy nhiên, các ứng viên đã được chuẩn bị.
Đây chính là điều gây ngạc nhiên: đối thoại với Roma đang diễn ra song song với việc triển khai cụ thể một dự án mà mục tiêu - năm 2028 - đã được công khai xác định.
Theo Điều 277 của Giáo luật Công giáo Latinh, các giáo sĩ phải tuân giữ luật độc thân, và luật gọi đời sống độc thân là “một hồng ân đặc biệt của Thiên Chúa”, giúp các thừa tác viên thánh dễ dàng kết hợp với Đức Kitô “bằng một con tim không chia sẻ” và tự do hơn để tận hiến phục vụ Thiên Chúa và con người.
Công đồng Vatican II cũng đi theo hướng này.
Trong sắc lệnh Presbyterorum Ordinis (Chức vụ và đời sống các linh mục), Công đồng thừa nhận rằng đời sống độc thân “không do chính bản chất của chức linh mục đòi hỏi” và nhắc lại truyền thống khác biệt của các Giáo hội Công giáo Đông phương. Nhưng đồng thời, Công đồng định nghĩa đời sống độc thân là “dấu chỉ và động lực của đức ái mục vụ” và là “nguồn đặc biệt của sự phong nhiêu thiêng liêng”.
Đặc biệt, sau khi trình bày mối liên hệ giữa đời sống độc thân với sự tận hiến hoàn toàn của linh mục cho Đức Kitô, Công đồng tuyên bố rõ ràng rằng Giáo hội “phê chuẩn và tái khẳng định” luật độc thân của Giáo hội Latinh đối với những người lãnh nhận chức linh mục.
Đời sống độc thân, vì thế, không phải là một “tai nạn hành chính” trong lịch sử Giáo hội Latinh
Đời sống này mang một ý nghĩa thần học: nên đồng hình đồng dạng với Đức Kitô, sẵn sàng phục vụ Giáo hội, có một con tim không chia sẻ và là dấu chỉ của Nước Trời mai sau.
Năm 2010, Đức Bênêđictô XVI vẫn nói về đời sống độc thân linh mục như một “lời ngôn sứ đích thực về Nước Trời”.
Đó là lý do trường hợp của giáo phận Antwerpen vượt xa một vấn đề về quản lý nguồn nhân lực. Không ai có thể phủ nhận mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng ơn gọi linh mục tại Bỉ. Nhưng cuộc khủng hoảng này cũng buộc phải đặt ra một câu hỏi không dễ chịu: Có nên thay đổi mô hình linh mục bởi vì ơn gọi đang biến mất, hay trước hết cần tự hỏi tại sao các ơn gọi lại biến mất?
Lịch sử Giáo hội cũng cho thấy rằng các ơn gọi không tự động xuất hiện chỉ để đáp ứng những nhu cầu mục vụ. Chúng cũng nảy sinh từ một đời sống Kitô giáo đủ mạnh để khiến con người mong muốn hiến dâng trọn vẹn cuộc đời mình.
Đức cha Bonny muốn đáp ứng tình trạng khẩn cấp
Giờ đây, Tòa Thánh sẽ phải xác định liệu tình trạng khẩn cấp đó có biện minh cho sự mở cửa mà ngài đang yêu cầu hay không. Nhưng khi các ứng viên đã được chuẩn bị, khi một thời hạn cụ thể là năm 2028 đã được công khai xác định, trong khi sự cho phép của Đức Giáo hoàng vẫn còn phải chờ đợi, thì vẫn còn một câu hỏi: Người ta đơn giản chỉ đang xin Tòa Thánh cho phép thử nghiệm, hay một cuộc thử nghiệm đã bắt đầu được thiết lập, đến mức về sau sẽ ngày càng khó để từ chối?
(Tribune chrétienne 18-9-2026)
Trực tiếp
