Cơ quan Liên Hiệp Quốc và cha sở Công giáo tại Gaza, Gabriel Romanelli cho biết tình trạng nhân đạo tại miền này vẫn hết sức nghiêm trọng: người dân phải di dời, các dịch vụ thiết yếu đứng trước nguy cơ sụp đổ và các rủi ro y tế ngày càng gia tăng.
G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA
Theo số liệu của Văn phòng Điều phối các vấn đề nhân đạo Liên Hiệp Quốc, gọi tắt là OCHA và linh mục Romanelli, cha sở giáo xứ Thánh Gia của Công giáo, tố giác cảnh đổ nát, sự chờ đợi vô vọng và nhưng niềm tin vẫn kiên vững bên cạnh các trẻ em - những nạn nhân chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của cuộc chiến kéo dài không hồi kết.
Phần lớn dân cư tại Dải Gaza vẫn phải sống trong cảnh di dời, trú ngụ tại những nơi tạm bợ và đối mặt với các nguy cơ nghiêm trọng về sức khỏe cộng đồng do sự lây lan của ký sinh trùng và loài gặm nhấm, bên cạnh các cuộc tấn công, oanh kích và nổ súng liên tục.
Đó là những cập nhật mới nhất tính đến ngày 01 tháng Năm do cơ quan OCHA công bố, mô tả tình hình nhân đạo tại Gaza, nơi người dân hiện bị dồn vào chưa đến một nửa diện tích lãnh thổ và hầu như không thể di chuyển sang các khu vực khác của lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng hoặc ra nước ngoài, ngoại trừ rất ít bệnh nhân được phép sơ tán y tế.
Theo OCHA, các hạn chế đối với việc đưa vào Gaza các mặt hàng thiết yếu, như máy phát điện, dầu động cơ và phụ tùng xe cộ, máy móc đang ngày càng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến các hoạt động cứu trợ nhân đạo và việc cung cấp các dịch vụ cơ bản. Tình trạng thiếu dầu bôi trơn và linh kiện thay thế kéo dài đang khiến các hệ thống quan trọng có nguy cơ ngừng hoạt động, dù cho đến nay chúng vẫn được duy trì nhờ tái sử dụng vật liệu.
Khả năng dọn dẹp đống đổ nát đã giảm mạnh từ khoảng 25.000 tấn xuống còn 5.000 tấn mỗi ngày do nhiều máy móc hạng nặng không còn hoạt động. Hàng trăm máy phát điện, giếng nước, nhà máy khử mặn, trạm bơm và xe chở nước có nguy cơ hư hỏng không thể sửa chữa. OCHA cảnh báo rằng nếu không được tiếp tế ngay lập tức, việc sản xuất và vận chuyển nước sạch có thể bị ngừng hoàn toàn, kéo theo nguy cơ bùng phát dịch bệnh.
Khủng hoảng hiện cũng đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc phân phối lương thực, vận chuyển nước, hoạt động của xe cứu thương, hệ thống bảo quản lạnh thuốc men và khả năng hoạt động của các bệnh viện, kể cả các đơn vị hồi sức tích cực. Ngay cả những giếng nước nông nghiệp và hệ thống tưới tiêu còn hoạt động cũng có nguy cơ phải đóng cửa, làm trầm trọng thêm tình trạng mất an ninh lương thực. Tổ chức OCHA cảnh báo: nếu không được tiếp cận ngay với các vật liệu thiết yếu, sự sụp đổ của các dịch vụ căn bản tại Gaza là điều cận kề.
“Thời gian ở đây như đã ngừng lại”
Cha Gabriel Romanelli, cha sở giáo xứ Công giáo Latinh Thánh Gia tại thành phố Gaza, xác nhận thực trạng nói trên. Cha nói với hang tin SIR của Hội đồng Giám mục Ý: “Ở đây thời gian dường như đã dừng lại. Không thấy điều gì khá hơn”; đồng thời lặp lại những điều ngài từng chia sẻ trong các video trên mạng xã hội. Cha cho biết người ta nói đến việc xây dựng “Rafah mới” ở phía nam và tiếp tục kế hoạch tái thiết để di chuyển dân cư trong nội bộ Gaza. “Nhưng sự thật là chưa có gì thực sự bắt đầu ở bất cứ nơi nào, dù là tái thiết hay bất cứ điều gì tương tự. Toàn bộ Dải Gaza lẽ ra phải là một đại công trường, nhưng thực tế thì hầu như không có gì”. Cha cho biết chỉ có “một vài xe ủi đất, phần lớn từ Ai Cập, đang dọn đống đổ nát”, nhưng tiến độ vô cùng chậm chạp: “Chỉ riêng một tòa nhà cũng cần rất nhiều thời gian”.
Các dịch vụ thiết yếu cũng đang trong tình trạng cực kỳ khó khăn. “Chính quyền thành phố cố gắng dọn dẹp và chỉnh trang đường phố”, nhưng “không thấy nhiều tiến triển vì thiếu phương tiện”, trong khi “vấn đề rác thải vẫn hết sức nghiêm trọng”.
Tìm kiếm đồng hồ cho trẻ em
Những người phải trả giá đắt nhất chính là trẻ em và thanh thiếu niên. “Nhiều em thậm chí không biết xem giờ. Các em không hiểu khái niệm thời gian, một giờ, nửa giờ hay mười lăm phút là gì”.
Từ đó, giáo xứ đã thực hiện một sáng kiến cụ thể: “Chúng tôi tìm kiếm đồng hồ để treo trong các lớp học và không gian giáo dục. Chúng tôi tìm được vài chiếc trong những cửa hàng còn đứng vững, dù việc tìm pin cũng vô cùng khó khăn. Chúng tôi sẽ lắp đặt chúng, nhưng không biết chúng có hoạt động được bao lâu”.
Mục tiêu là “giúp trẻ em lấy lại cảm thức về thời gian và tạo trật tự cho cuộc sống hằng ngày của các em”. Tuy nhiên, cảm giác chung vẫn là sự trì trệ không lối thoát: “Sau hơn hai năm rưỡi chiến tranh, dường như không có gì thay đổi. Nếu có điều gì chuyển động thì cũng giống như một cơ chế bị kẹt lại rồi quay ngược trở về”.
Sự gần gũi của Đức Giáo hoàng
Trong bối cảnh ấy, cha Romanelli nhấn mạnh giá trị của đức tin: “Chúa nhật có một giá trị vô cùng lớn lao, như một khung cửa mở ra cõi vĩnh hằng”. Theo cha, “dù mọi thứ có vẻ đứng yên, vẫn tồn tại một chiều kích vĩnh cửu bắt đầu ngay tại đây, trong đời sống ân sủng và trong tương quan với Thiên Chúa cũng như với anh chị em”.
Từ đó, cha đưa ra lời mời gọi: “Hãy biết tận dụng thời gian. Xin Chúa dạy chúng ta biết sử dụng thời gian cách tốt đẹp: trong lúc khó khăn luôn tín thác nơi Ngài, còn trong lúc bình an thì cảm tạ Ngài, bởi mọi sự đều là ân sủng”.
Cha Romanelli kết luận rằng một món quà lớn lao khác chính là “sự gần gũi và lời cầu nguyện của Đức Giáo hoàng Lêô XIV, Đấng không bao giờ ngừng bày tỏ tình thương đối với chúng tôi, qua những sứ điệp liên tục và các cuộc điện thoại thăm hỏi”.
(Sir 13-5-2026)
Trực tiếp
